Lázár - Nelio Biedermann

 

''Het gezoem van een tussen rolluik en venster gevangen bij. Smalle lichtstroken die in een kamer vielen en zich op de gebloemde deken, het Perzische tapijt, de gedraaide meubels en het gele behang neervlijden. Zo begon de dag.''

Dankzij De Club van Echte Lezers, had ik het geluk om dit boek al vóór verschijnen te mogen lezen. Dit is een initiatief van Hebban waarbij enthousiaste lezers de kans krijgen om nieuwe titels vooruit te mogen lezen en alvast hun mening kunnen delen. Als liefhebber van literatuur is dat natuurlijk een buitenkans, en toen Lázár van Nelio Biedermann voorbijkwam, was mijn nieuwsgierigheid dan ook meteen gewekt. Niet alleen vanwege de intrigerende titel, maar zeker ook door de prachtige omslag met het witte paard

Hier gaat de roman Lázár over
Rond de vorige eeuwwisseling verwelkomt de familie Lázár hun nieuwste telg op hun landelijke zomerverblijf – een kasteel aan de rand van een duister, dreigend bos. Lajos von Lázár, een jongetje met een doorzichtige huid en lichtblauwe ogen, lijkt in het niets op zijn vader. Zijn geboorte staat symbool voor de vele geheimen, affaires en raadselachtige voorvallen die de baronnen Lázár al langer achtervolgen. Intussen doet de twintigste eeuw ook haar intrede, die het oude leven van de Lázárs voorgoed zal veranderen.
De ondergang van het keizerrijk raakt aanvankelijk alleen hun tradities, maar iedereen voelt het beven van de tijd. Wanneer Lajos in de jaren twintig zijn erfenis aanvaardt, lijkt de oude glans nog één keer op te bloeien. Maar de grootse beproevingen moeten dan nog komen.

Nelio Biedermann schreef  met Lázár een indrukwekkend debuut
Dat de schrijver Nelio Biedermann pas eenentwintig jaar is, maakt dit debuut des te indrukwekkender. Lázár is een roman die duidelijk geworteld is in zijn familiegeschiedenis. Dat merk je aan alles. Het verhaal ademt een zekere authenticiteit en betrokkenheid die je niet zomaar kunt bedenken. De personages zijn zorgvuldig opgebouwd, en dragen een emotionele lading met zich mee. Vooral de manier waarop verleden en heden met elkaar verweven worden, getuigt van ambitie en talent.

Prachtige zinnen die soms ook tegenwerken
Wat mij vooral aansprak, is de durf van de auteur. Biedermann neemt risico’s in zijn stijl en structuur en probeert duidelijk meer te doen dan alleen een rechtlijnig verhaal vertellen. Dat pakt op veel momenten goed uit. Er zitten prachtige zinnen in het boek die je even doen stilstaan, die je bijna opnieuw wilt lezen om ze volledig in je op te nemen. De thematiek – familie, identiteit en sporen van het verleden – is universeel en wordt met overtuiging neergezet.

Tegelijkertijd moet ik ook eerlijk zijn, want niet alles werkte voor mij even goed. De schrijfstijl is soms te bloemrijk, en op bepaalde momenten zelfs iets te ver gezocht. Waar beeldspraak krachtig kan zijn, voelde het hier en daar alsof het de overhand kreeg. Dat haalde me af en toe uit het verhaal en brak mijn concentratie. Juist omdat de kern van het verhaal zo sterk is, had iets meer soberheid in taalgebruik het geheel wellicht juist wel krachtiger gemaakt.

Er zijn voor de auteur nog heel veel groeimogelijkheden
Ook het tempo is niet overal even consistent. Sommige passages slepen een beetje voort, terwijl andere juist weer snel voorbijgaan. Ook verhaallijnen eindigen plotsklaps. Dit zorgde ervoor dat ik niet altijd even gemakkelijk in het verhaal bleef. Toch zijn dit voor een debuut geen onoverkomelijke punten, maar eerder groeimogelijkheden die horen bij een schrijver aan het begin van zijn carrière.

Dit boek voelt als het begin van iets veelbelovends
Wat absoluut overeind blijft, is dat Nelio Biedermann met Lázár laat zien dat hij een groot schrijver kan worden. De ambitie, het gevoel voor sfeer en de thematische diepgang zijn onmiskenbaar aanwezig. Dit boek voelt als het begin van iets veelbelovends. Het is een roman die misschien niet perfect is, maar wel indruk maakt en zeker nieuwsgierig maakt naar wat er nog kan komen.

'Lázár' is boek met een goed verhaal, moed en uitstralend talent
Al met al vond ik Lázár zeker niet slecht – integendeel. Het is een boek met sterke momenten, interessante ideeën en een duidelijke eigen stem. Ondanks mijn kanttekeningen over de soms overdadige taal, plotseling eindigende verhaallijnen en hier en daar trage leesmomenten, heb ik het met interesse gelezen en waardeer ik vooral de moed en het talent dat eruit spreekt.

De Club van Echte Lezers - Hebban
Ik ben dankbaar dat ik via Hebban en De Club van Echte Lezers kennis heb mogen maken met dit debuut. En hoewel de omslag me anders waarschijnlijk ook naar dit boek had geleid, maakt deze vroege leeservaring het extra bijzonder. Nelio Biedermann is zonder twijfel een naam om in de gaten te houden.

Specificaties bij het boek Lázár
Auteur: Nelio Biedermann | Uitgever: Atlas Contact| Eerste uitgave: 2025| Eerste Nederlandse uitgave: 2026 | Vertaling: Kris Lauwerys & Isabelle Schoepen | Aantal bladzijden: 334 | ISBN 9789025477394 | E-book 9789025477400

Met dank aan uitgeverij Atlas Contact voor het recensie-exemplaar.

De Instrumentalist - Harriet Constable

''Anna Maria della Pietà, kondigt ze aan, terwijl de baby haar vastgrijpt. Ik heb een voorgevoel bij deze.''

Hoewel Parijs altijd mijn favoriete stad zal blijven, is er geen plek die me zo weet te betoveren als Venetië. Het licht dat danst op het water, de geur van oude stenen, de smalle steegjes waar je zomaar kunt verdwalen — Venetië heeft iets magisch. Toen ik hoorde dat de roman De Instrumentalist zich afspeelt in het achttiende-eeuwse Venetië, wist ik meteen dat ik dit boek móést lezen. En wat een ontdekking bleek dat te zijn! Harriet Constable heeft met haar debuut een rijke, sfeervolle roman geschreven die historische diepgang combineert met een bijna filmische sfeer.

Een meeslepend verhaal vol muziek en ambitie
Het verhaal begint in 1704. De jonge wees Anna Maria heeft niets — geen familie, geen bezit — maar wél talent en een ontembare wil om iets te bereiken. In het Ospedale della Pietà in Venetië wordt ze opgeleid tot muzikant, onder begeleiding van niemand minder dan Antonio Vivaldi. Ze groeit al snel uit tot zijn sterpupil. Toch blijkt haar ambitie niet zonder prijs. Wat ze van hem leert is groot, maar Vivaldi vraagt daar ook iets voor terug.

Constable baseerde haar roman op het waargebeurde verhaal van Anna Maria della Pietà, een van de meest getalenteerde violistes van haar tijd. Wat mij vooral raakte, is hoe natuurlijk de schrijfster feit en fictie met elkaar verweeft. Je vergeet soms dat je een roman leest — alles voelt levensecht. De scènes in het weeshuis zijn zo beeldend dat ik de muziek bijna kon horen, de kou in de slaapzalen kon voelen en het ritme van de repetities kon volgen.

De vrouwen achter de muziek
Wat ik bijzonder waardeer aan De Instrumentalist is dat Constable de aandacht verlegt van Vivaldi naar de vrouwen om hem heen. De weesmeisjes die achter gesloten muren leefden, maar wier muziek ver buiten Venetië weerklonk, krijgen eindelijk een stem. Vooral Anna Maria wordt met veel respect en nuance neergezet. Je voelt haar strijd, haar passie en haar verlangen om gehoord te worden.

De research die Constable heeft gedaan is indrukwekkend. Ze schrijft met kennis van zaken over muziek én over de sociale structuren van het achttiende-eeuwse Venetië. Tegelijkertijd blijft haar stijl licht en toegankelijk, waardoor het verhaal prettig wegleest.

Een poëtische ode aan muziek en stad
Wat ik erg mooi vond, is dat Anna Maria haar muziek in kleuren ervaart. Dat maakt de klanken bijna tastbaar. Constables taal is poëtisch zonder zwaar te worden — elegant, maar met genoeg lucht. Venetië komt tot leven als een personage op zichzelf: warm, melancholisch en vol geheimen.

Als ik één klein kritiekpuntje mag noemen, is het dat sommige bijfiguren iets meer diepgang hadden mogen krijgen. Maar dat is slechts een detail, want uiteindelijk draait alles om Anna Maria — en dat doet Constable meesterlijk.

Een prachtig debuut!

De Instrumentalist is een prachtig debuut. Een ode aan Anna Maria, aan de muziek, aan Venetië zelf. Voor iedereen die houdt van historische romans, klassieke muziek of gewoon een goed verteld verhaal: dit boek is een absolute aanrader. Ik luister sindsdien anders naar De Vier Seizoenen — met het geluid van Anna Maria’s viool op de achtergrond.

Titel: De Instrumentalist | Auteur: Harriet Constable | Originele titel: The Instrumentalist | Vertaling: Aarti Rampadarath | Uitgever: A.W. Bruna Romans | Eerste uitgave: 2024 | Nederlandse eerste uitgave: 2025 | Aantal bladzijden: 380 | ISBN 9789400517639

Met dank aan uitgeverij A.W. Bruna voor het recensie-exemplaar

Mijn tijd in de zon - Sioejeng Tsao

''In een wereld die voortdurend van je eist om hard te worden, is het moedigste wat je kunt doen zacht te blijven''

Ondanks de zeer uitnodigende, vrolijke en liefdevolle uitstraling hield toch iets me tegen om het boek ‘Mijn tijd in de zon’ van auteur Sioejeng Tsao te gaan lezen. Dat doen boeken soms, die trekken je meteen aan of laten je even op zich wachten. Wanneer je het boek dan eenmaal oppakt en het verhaal begint te lezen snap je meteen waarom het in eerste instantie even bleef liggen.

Hier gaat het boek ‘Mijn tijd in de zon’ over
Sioejeng Tsao brengt het grootste deel van haar jeugd door in Alphen aan den Rijn, waar haar ouders een succesvolle toko runnen. Opgroeien als een van de weinige Nederlands-Aziatische kinderen is daar niet makkelijk, en thuis is ze weer niet Chinees genoeg. Door haar worsteling met de hoge verwachtingen van haar moeder, pesterijen, een laag zelfbeeld en racisme, raakt Sioejeng steeds verder van zichzelf verwijderd. Maar wanneer Sioejeng ervoor kiest haar eigen pad te bewandelen om zo haar gelaagde identiteit te kunnen omarmen, moet ze haar aangeleerde patronen – ontstaan door familietrauma’s – doorbreken. Wat volgt is een intense en prachtige reis naar verbinding, empathie, vriendschap en onvoorwaardelijke liefde.

Lovende woorden van andere lezers
Wat bij het openslaan van het boek direct opvalt zijn de lovende woorden van andere lezers. Gelukkig trek ik me daar nooit zoveel van aan. Want net als de geschreven tekst kan ook dat door de auteur en uitgeverij gearrangeerd zijn. In dit geval sluit ik, nadat ik het boek uit had, me geheel daarbij aan. Wat een grandioos, krachtig, eerlijk, lief en emotievol verhaal heeft Sioejeng Tsao.

Prachtige illustraties
Het tweede wat opvalt zijn de prachtige illustraties aan het begin van elk hoofdstuk. Deze geven een goed beeld over wat je gaat lezen. De tekst is zeer beeldend en mooi. Haar eerlijke schrijfstijl zorgt ervoor dat je met haar ervaringen kan meevoelen. Tegelijkertijd weet ze ook een gevoelige snaar bij je te raken. Door haar ervaringen maakt het een emotie bij je los, die je niet onberoerd laat.

Worstelen met zelfacceptatie, ouderlijk gezag en racisme
Vanaf de eerste bladzijden ga je met haar mee in het verhaal. Ze vertelt puur en soms zelfs rauw over haar zoektocht naar identiteit, in allerlei verschillende aspecten van het leven. Zo probeert ze los te komen van de hoge verwachtingen van haar ouders. Worstelt ze met zelfacceptatie en racisme. Door haar eerlijkheid maakt ze haar problemen en de manier hoe ze er mee omgaat universeel. Het is net, althans zo kwam het bij mij over, of je je eigen ervaring in haar woorden weerspiegeld ziet. Op sommige momenten kwam het zelfs zo dichtbij dat ik echt met een brok in mijn keel heb zitten lezen.

Banden doorbreken
Door het lezen van het boek ‘Mijn tijd in de zon’ maakt Sieojeng Tsao je duidelijk dat je niet de enige bent die worstelt met de zoektocht naar jezelf. Dat het heel moeilijk en eng is om de banden te doorbreken. Maar wanneer je dit met aandacht en respect op een zachte manier tegemoet gaat, zal het je uiteindelijk ook veel troost en rust bieden. Je laat zien dat je soms dwars door alle ruwe feiten heen moet om je eigen geluk te kunnen ervaren. Met deze ‘zachte weg’, en haar persoonlijke verhaal wist Sioejeng Tsao me meer te brengen dan menig zelfhulpboek in al die jaren gedaan heeft.

Een goed gesprek met een goede vriendin
‘Mijn tijd in de zon’ gaat over opgroeien tussen de wereld van die van de ander en die van jezelf. Over het zoeken naar je ware aard en over hoe je je wil laten zien aan de wereld om je heen. Het is alsof je op een zomerdag met je beste vriendin een goed gesprek gehad hebt en eindelijk weet wie je bent en wat je wilt gaan doen. En ook al kwam dit boek op het juiste moment, het is een proces waar je eerst het begin van moet zien. Waar je het lef moet vinden om erin te stappen en de moed moet hebben om door te zetten. Naar aanleiding van wie Sioejeng Tsao geworden is moet dat nu niet meer zo moeilijk zijn.

Informatie over het boek
Titel: Mijn tijd in de zon | Auteur: Sioe Jeng Tsao | Uitgeverij: AW. Bruna | Eerste druk: 2025 | Aantal bladzijden:173 | ISBN 978 94 005 1734 9

Catharina - Frank Krake

 ‘’Eichman vermoorde zes miljoen Joden, maar hij redde mij en mijn zoon’’

Alleen al om deze zin op de omslag op het boek ‘Catharina’ pak je het boek. Want wat zou dan de reden geweest zijn dat zij gespaard bleven?
De ondertitel gaat verder om te vermelden dat het om een waargebeurd oorlogsverhaal gaat. Via de Hebban Leesclub mocht ik dit boek, samen met nog andere lezers vooruitlezen. Door middel van het beantwoorden van de vragen, ‘gesprekken’ met de auteur zelf, de vele foto’s, het lezen van de links in het boek en het bekijken van het tv-programma over Catharina, is dit boek meer voor me gaan leven dan ooit gedacht.

Hier gaat het boek Catharina over
De beeldschone Catharina Brücker is de oudste telg van een succesvolle Joodse kleermakersfamilie uit Rotterdam.
Al op jonge leeftijd leren zij en haar zussen en broer om zelfstandig te zijn, en hun eigen toekomst te bepalen. Dat wordt echter onmogelijk gemaakt als de oorlog uitbreekt. Hun Joodse afkomst zorgt ervoor dat de nazi’s de jacht op de Brückers openen. Die laten zich alleen niet zomaar oppakken, en vechten voor hun leven, waarbij alle middelen zijn geoorloofd.

Als de zwangere Catharina toch wordt gearresteerd en afgevoerd naar Westerbork begint haar strijd om te overleven. Ze vecht voor haar baby. De kleine Clarence wordt geboren in het concentratiekamp, waar zijn vader hem nog één keer mag zien voordat hij op deportatie gaat naar Sobibor.

‘’Doe alles om jezelf én onze zoon te redden’’, schrijft hij in zijn afscheidsbrief.

Daar geeft Catharina gehoor aan. Ze gaat dansen als showgirl, in het beroemde kampcabaret. Iedere dinsdagavond een voorstelling met SS-ers op de voorste rij, terwijl diezelfde ochtend duizenden Joden in de trein naar Auschwitz zijn afgevoerd. Als ze wordt verraden wacht het onvermijdelijke, maar ze wordt onverwachts gered van de gaskamers door een SS-er.

Auteur Frank Krake
Frank Krake is geboren in 1968, te Almelo. Hij studeerde Marketing Strategy aan de Rijksuniversiteit van Groningen. Het leven van Frank Krake is als een achtbaan. Hij was betrokken als ondernemer bij verschillende ondernemingen, eer hij zijn eigen bedrijf in tuinmeubelen startte.  Deze onderneming groeide uit tot een bedrijf met een oppervlakte van de grootte van drie voetvelden. Wanneer deze onderneming failliet gaat start hij een nieuw bedrijf, TitaTuinmeubelen. Met deze succesvolle onderneming werd hij hoofdsponsor van voetbalclub De Graafschap in 2011. Hierna begint Frank Krake met schrijven over het traject wat hij heeft afgelegd om een succesvol ondernemer te worden. Ook geeft hij lezingen en presentaties.
Inmiddels heeft hij voor het boek Catharina al drie boeken geschreven: Hannalore – het meisje uit de sekte, De grootste bankoverval allertijden en De laatste getuige.
Voor al zijn boeken doet Frank Krake lang, goed en gedegen onderzoek. Zo was hij voor het boek ‘Catharina’ al drie jaar lang uitgebreid research aan het doen. Waaronder meerdere interviews met de zoon van Catharina.

Indrukwekkend en diepgaand
"Catharina" van Frank Krake is een indrukwekkend en diepgaand verhaal over overleven, familie en veerkracht tijdens de Holocaust. Hoewel de titel suggereert dat het vooral over Catharina gaat, vertelt het boek eigenlijk het bredere verhaal van haar hele familie. Frank Krake slaagt erin om op een respectvolle en feitelijke manier het dramatische levensverhaal van de familie Brücker te reconstrueren, zonder het te dramatiseren of te romantiseren. Juist die nuchtere schrijfstijl maakt het verhaal zo krachtig.

Geen roman maar leest wel heel prettig weg, anders dan andere biografieën
Voordat ik met lezen begon had ik het idee een geromantiseerd oorlogsverhaal te gaan lezen. Eenmaal het boek in handen zag ik alle foto’s en documentatie en begreep ik al snel dat dit een heel ander soort boek zou worden. Als het maar niet zo een saaie biografie zou worden, hoopte ik. Integendeel, ik werd aangenaam verrast door een veel diepgaander en interessanter verhaal. Mede doordat auteur Frank Krake ook de familie van Catharina uitgebreid aan bod laat komen.

Veel research, interviews, documentatie, foto's en getuigenissen
Het is duidelijk te merken dat Frank Krake ongelooflijk veel research heeft gedaan voor dit boek. Met respect en zonder, dingen te suggereren, schrijft hij het bijzondere verhaal van Catharina op. Hij baseert zich op bewaarde documenten, interviews en getuigenissen.
Op deze manier krijg je een goed inzicht van de manier van leven en de keuzes die ze hebben moeten maken. Er is een bijzondere hoofdrol voor de vader van Catharina – Mozes. Hem kun je wel de steunpilaar van het gehele gezin noemen. En de acties die hij soms onderneemt zouden zo uit een spannend jongensboek kunnen komen. Helaas was alles waar.

Zoveel meer dan slechts een oorlogsverhaal
De schrijfstijl van Frank Krake is toegankelijk en leest op een prettige manier vlot door. Het is uiteraard een zwaar stuk uit de geschiedenis maar toch heb ik het boek met geen enkele tegenzin gelezen. Het is zoveel meer dan slechts een zoveelste oorlogsverhaal. Het boek ‘Catharina’ stijgt boven de andere uit omdat het heel nauwkeurig is. Daardoor raak je meer bij de personages betrokken. Ik werd meerdere keren echt emotioneel geraakt.

Een ode aan Catharina en de gehele familie Brücker
Het boek ‘Catharina’ is niet alleen een levensverhaal van een vrouw die samen met haar zoon de oorlog overleefd. Het is een ode aan de familie Brücker die zich door moed, doorzettingsvermogen en liefde staande wist te houden. Ik weet zeker dat ik het boek nog meerdere malen eens door zal bladeren. Een pareltje onder alle oorlogsboeken.

TIP
Kijk op NPO de televisie serie 'Joodse kleermakerfamilie probeert holocaust te overleven. Deze gaat over Catharina en haar familie (uitzending was op 27 februari)

Informatie over het boek Catharine
Titel: Catharina | Auteur: Frank Krake | Uitgeverij: Achtbaan | Eerste uitgave: 2025 | Aantal bladzijden: 367 |  ISBN 978 908 247 647 7 | Kijk voor meer informatie voor verkoop of informatie van dit boek bij je plaatselijke boekwinkel of klik op Bol.com, Bruna.nl, Hebban of Goodreads

Ik weet me geen raad - Willy Lindwer en Aline Pennewaard

''Ik weet me geen raad en vraag om uw welwillende hulp in mijn nood. Dankbaar wacht ik uw beslissing af...'' 

Brieven schrijven, ik deed het vroeger met liefde. Ik deed het bijvoorbeeld in de zomervakantie, met mijn beste vriendin omdat ik haar gedurende de zomervakantie niet zag. Het was in de begin jaren tachtig ook helemaal in om bij een vriendenkring te horen. Dan schreef elke keer iemand anders een stukje aan in de brief en kwam hij uiteindelijk weer bij je terug. Naast deze vriendenkring schreef ik ook nog met een penvriendin in het buitenland. Iemand die je verder helemaal niet kende, maar waar je de dagelijkse dingen wel aan elkaar vertelde. Weer later schreef ik luchtpost aan mijn vriendje in het leger. Eigenlijk alleen maar leuke post! Daarom kan ik me ook totaal geen voorstelling maken dat je een brief uit pure wanhoop moet schrijven. Een brief die aanvangt met ‘’Ik weet me geen raad’’

Hier gaat het boek ‘’Ik weet me geen raad’’ – wanhoopsbrieven van Joodse Vluchtelingen 1038-1939 – over.
Jaren geleden vond documentairemaker Willy Lindwer bij het oud papier een bundel met tweehonderd brieven, die afkomstig bleken van vervolgde Joden uit Duitsland, Oostenrijk en Tsjechoslowakije. Ze smeekten de Joodse gemeente in Amsterdam massaal om ze een uitweg te bieden, maar die kon niets voor ze betekenen. De landsgrenzen sloten zich eind jaren dertig meer en meer voor de Joden van Europa. De brieven schetsen een hartverscheurend beeld van hun levensbedreigende omstandigheden.

Historica Aline Pennewaard onderzocht wat er met de schrijvers gebeurde nadat zij hun wanhoopsbrief hadden verstuurd. ‘Ik weet me geen raad’ toont een breed scala aan verhalen die op ingrijpende wijze inzichtelijk maken hoe dat in zijn werk ging. Lukte het ze om tijdig uit Europa weg te komen? Of vielen ze ten prooi aan de vernietigingsmachine van de nazi’s?

In deze tijd, waarin vlucht en emigratie opnieuw centrale thema’s zijn in het maatschappelijk debat, maakt dit boek de menselijke kant van de zaak zichtbaar: een kant die helaas maar al te vaak wordt vergeten.

Auteur en regisseur Willy Lindwer
Willy Lindwer is geboren op 18 maart 1946, in Amsterdam. Zijn ouders komen uit Polen en Oekraïne. Anders dan de rest van zijn familie overleefden zijn ouders, en broer, de oorlog. Ze zaten namelijk ondergedoken in de Achterhoek.
Lindwer volgde een HBS-B opleiding aan het Amsterdam Lyceum, en studeerde door aan de Filmacademie. Na zijn studie ging hij aan het werk bij de Wereldomroep, en tevens bij de NOS op de documentaire afdeling. In 1985 richtte hij zijn eigen bedrijf, AVA Production op. Hij woont tegenwoordig in Tel Aviv. Daar richtte hij Terra Film Production op.
Lindwer staat bekend om zijn films, documentaires en boeken over de Holocaust, Israël, het Jodendom en het Midden-Oosten. In 1988 won hij de International Emmy Award voor de film ‘De laatste zeven maanden van Anna Frank’. Vorig jaar kwam hij met een prachtige documentaire/film over de corruptheid bij het Amsterdamse GVB, gedurende de Tweede Wereldoorlog: ‘Verdwenen stad’. Mijn volledige review hiervan is te lezen op de site van www.mamascrapelle.nl

Samenwerking met historica Aline Pennewaard
Nu komt hij, in samenwerking met historica, schrijfster en onderzoekster Aline Pennewaard wederom met een indrukwekkend en schokkend stukje geschiedenis; het boek ‘Ik weet me geen raad’
Historica Aline Pennewaard werkte aan een promotieonderzoek over de deportaties vanaf Nederland naar de concentratiekampen. Eerder werkte ze ook al samen met Willy Lindwer. Het boek ‘Bernie’s oorlog’ en de het boek/film ‘De treinreis’ is van hun beider hand.

Brieven als wanhoopsroep
Het boek ‘Ik weet me geen raad’ bevat maar liefst 35 brieven van lotgevallen die zich tot in hun totale wanhoop tot het comité voor Joodse Vluchtelingen in Amsterdam richten. Met de hoop dat ze (alsnog) worden opgenomen als vluchteling en zo de vreselijke toestanden waar ze in verkeren kunnen ontvluchten. Hoewel het in Nederland nog relatief rustig is qua oorlogsgeweld in de jaren 1938-1939, zijn er andere Europese landen al afschuwelijke wantoestanden gaande.

Elke dag één brief
Het boek is hartverscheurend en ik kon het absoluut niet in een keer uitlezen. Het had zo een impact om te weten dat dit echte brieven zijn van echte mensen in nood. Ik heb met mezelf toen afgesproken elke dag één brief te lezen. Postuum stak ik dan een kaarsje voor die familie of die persoon aan. Vaak wilde ik toch ook wel weten of er nog informatie te vinden was over de betreffende gevallen en raadpleegde ik internet.

De even indrukwekkende televisieserie De Joodse Raad
De brieven waren gericht aan de voorzitter van het comité, de heer David Cohen, die later een van de voorzitters zou worden van de Joodse Raad. Over het wel en wee van die raad is onlangs de prachtige en zeer indrukwekkende gelijknamige serie op televisie geweest.

Veel lukte niet, maar een hoop dingen ook wel
Het is ongelooflijk wat het comité voor Joodse Vluchtelingen heeft proberen te doen. Een baan zoeken voor een zoöloog, die toen al in kamp Buchenwald had gezeten. Helaas mislukte dat en moest hij samen met zijn gezin uiteindelijk naar Auschwitz. Ondanks het verzoek van intellectuelen, verenigd in het Comité van Waakzaamheid, waarbij ze de regering om coulance met betrekking tot de vluchtelingen vroegen, hield die voet bij stuk, en lieten ze niemand meer Nederland binnen.
Echter lukten er veel dingen ook wel: valse papieren, onderduiken, en bijvoorbeeld kindertransporten naar veilige oorden.

Geschiedenis herhaalt zich helaas
Willy Lindwer heeft nog steeds contact met de vrouw die toentertijd secretaresse was van het Vluchtelingencomité, Mirjam Bolle-Levie. Zij is inmiddels 107 jaar oud en woont in Jeruzalem. Gelukkig is zij nog steeds in het bezit van een ‘een messcherp geheugen’, zegt
Lindwer. Ze weet zich nog alles te herinneringen van de hartbrekende brieven.
Elke brief aan het comité voor Joodse Vluchtelingen is een stukje geschiedenis. Een noodkreet uit een ver verleden. Helaas lijkt het verleden ons weer in te halen en zijn er opnieuw duizenden mensen voor oorlog op de vlucht. Dat maakt dit al prachtige boek, nog intenser om te lezen. 

Details over het boek
Titel: Ik weet me geen raad - wanhoopsbrieven van Joodse vluchtelingen 1938-1939 | Auteurs: Willy Lindwer en Aline Pennewaard | Uitgeverij: Balans | Eerste uitgave: 2025 | Aantal bladzijden: 222 | ISBN 978 9463 823 883 

De vrouw zonder naam - Audrey Blake

  'Dit is de les: geef nooit toe, geef nooit toe. Nooit, nooit, nooit''
            (Winston Churchill, 29 oktober 1941)

Dit is het verhaal van 'De vrouw zonder naam'
1942. Hoewel ze de bom die haar huis verwoestte overleefde, is Yvonne het doel van haar bestaan kwijt. Ze is vervreemd van haar man en haar dochter ziet ze nauwelijks. Maar dan krijgt ze de kans van haar leven: ze wordt gerekruteerd als eerste vrouwelijke sabotage-agent van Groot-Brittannië. Al verwacht men in een uitzichtloze oorlog niet veel van deze onopvallende vrouw.
Maar haar vasthoudendheid, haar talent om niet op te vallen en enorme kennis van explosieven onderscheiden Yvonne. Al snel arriveert ze in bezet Frankrijk, klaar om het naziregime in vuur en vlam te zetten. Maar ze realiseert zich ook dat ze zich weleens volledig in haar taak zou kunnen verliezen.

Audrey Blake is het pseudoniem van het schrijversduo Fixsen en Sirios
De auteursnaam ‘Audrey Blake’ is het pseudoniem van het schrijversduo Jaima Fixsen en Regina Sirios. Twee schrijvers die elkaar hebben ontmoet tijdens de finale van een schrijfwedstrijd. Ze bleken beide zeer geïnteresseerd te zijn in geschiedenis, en hebben een voorliefde voor het uitspitten van dossiers. Het klikte zo goed dat ze besloten om samen boeken te gaan schrijven. Eerder verscheen er nvan hun hand een boekenserie, over de vrouwelijke arts Nora Beady..

Wie was Yvonne Rudellat
Yvonne Claire Rudellat is geboren in Maisons-Lafitte – Frankrijk 1897. Na een huwelijk, scheiding en financiële moeilijkheden, raakte ze ook nog eens epressief vanwege de capitulatie van Frankrijk. Ze besloot zich aan te sluiten bij het Franse verzet: de SOE (Special Operations Executive).Daar kreeg ze de codenaam 'Jacqueline'. Ze werd belast met spionage en sabotage en werkte als koerier en organiseerde bevoorradingsdroppings. Voordat ze gevangen werd genomen was ze expert in sabotage operaties.

Mijn mening over dit boek:
Zelden wordt op zo een respectvolle manier een waargebeurd verhaal beschreven. Het auteurs duo zijn heel dicht bij de feiten gebleven en hebben de personages geloofwaardig weten laten overkomen. Wel merkte ik tijdens het lezen enige terughoudendheid in hun schrijfstijl. Later in het nawoord komen ze hier zelf ook nog even op terug. 

'De vrouw zonder naam' begint in aanvang rustig maar wanneer het hoofdpersonage Yvonne eenmaal heeft besloten zich aan te melden voor de opleiding voor spionage en verzet, krijgt het verhaal meer spanning. Het verhaal wordt beklemmender en meeslepender en je kan niets anders doen dan doorlezen. Je wilt namelijk heel graag weten hoe dit verhaal eindigt. Om spoileralert te voorkomen zal ik daar niet verder op ingaan. Wel kan ik zeggen dat ik door het einde compleet verrast was en meer over Yvonne Rudellat ben gaan opzoeken.

Het schrijvers duo Audrey Blake heeft met het boek 'De vrouw zonder naam' een zeer aangrijpend en boeiend verhaal weten te schrijven. Deze historische roman is het waard om te gaan lezen. Het is een ode aan een sterke, dappere en moedige vrouw. Opgetekend door een vlotte, krachtige en geloofwaardige schrijfstijl, dat bovendien een heel goed tijdsbeeld weergeeft.

Een nog uitgebreidere recensie over het boek 'De vrouw zonder naam' is te lezen op www.stoerleesvoer.nl

Titel: De vrouw zonder naam | Auteur: Audrey Blake | Uitgeverij: KokBoekencentrum | Vertaling: Marianne Locht | Aantal bladzijden: 367 | ISBN 978 902 973 7762 3 | ISBN e-book 978 902  973 763 0 | ISBN audio book 978 902  973 764 7

Framed - John Grisham & Jim McCloskey

''Geconfronteerd met het overweldigende bewijs bleven de aanklagers doorvechten om de waarheid te omzeilen...''

Roep je John Grisham dan zullen er hier in huis diversen planken gaan kraken. Als fan van het eerste uur heb ik geen enkel boek van hem overgeslagen. Nee je leest het goed, geen enkele. Want niet alleen de rechtbankdrama’s las ik allemaal, ook de young adult serie, de verhalenbundels, en de ‘romans’. Niet alle konden me bekoren maar de meeste zijn toch echt wel van een buitengewoon hoog niveau. Toen ik dan ook hoorde dat er een verhalenbundel uitkwam over waargebeurde onterechte veroordelingen, en ik dit boek ‘Framed’ mocht ontvangen als recensie-exemplaar van uitgeverij A.W. Bruna was ik als een kind zo blij. Mijn boekenplanken zuchten echter alweer, weer een boek erbij.

Hier gaat het boek Framed over
Wanneer er een misdaad plaatsvindt die de samenleving doet huiveren, eist het publiek à la minute gerechtigheid. De dader moet worden opgespoord, berecht en gestraft, en politie en aanklagers haasten zich om de zaak zo snel mogelijk op te lossen. Hoe dan ook.
In ’Framed’ laten auteur John Grisham en Jim McCloskey zien waar dat toe kan leiden. Tien gevallen van onterechte veroordelingen. Eenentwintig onschuldige mensen. Het zijn verhalen met een waarheid die schokkender is dan fictie. Verhalen die bovendien geen uitzondering zijn.

Joe Bryan leed onder de ondragelijke tragedie van de moord op zijn vrouw, om vervolgens zelf te worden berecht en schuldig te worden bevonden. Dit ondanks het feit dat hij zich, ten tijde van de misdaad, tweehonderd kilometer verderop bevond. Clarence Brandley bracht negen jaar door in de dodencel en was slechts zes dagen verwijderd van zijn executie, toen nieuw bewijs hem van alle aanklachten zuiverde. En in het geval van de Norfolk Four gingen de politie en aanklagers door met het arresteren van onschuldige mensen, totdat niet één maar vier mannen achter de tralies zaten. Dit zijn slechts drie van de tien schokkende verhalen uit de bundel ‘Framed’.

Niet ontspannen gelezen, wel blij dat ik het gelezen heb
Het boek ‘Framed’ valt niet in de categorie: ontspannen lezen. Menig thriller heeft mij op het puntje van mijn stoel weten te houden. Ook diverse (oorlogs)-romans hebben mij tot tranen weten te roeren. Maar door dit boek ben ik echt geschokt. Ik kon dan ook niet meer dan één verhaal per keer lezen. Dan moest ik weer even een ander boek oppakken.

Schokkend, hartverscheurend en bewonderingswaardig
‘Framed’ is niet alleen schokkend maar ook hartverscheurend. Het is gewoonweg niet te bevatten dat er mensen zijn die andere dit kunnen aandoen. Dat je weet dat je iemand ten onrechte veroordeeld hebt. Het strafrechtelijke systeem is nog corrupter dan je je ooit zou kunnen voorstellen. Dit boek is wellicht pas het topje van de ijsberg en het is bewonderingswaardig dat John Grisham en Jim McCloskey dit zo goed, en duidelijk, hebben weten te beschrijven. Het research werk is fenomenaal.

Het rechtssysteem is helaas niet te vertrouwen
De tien verhalen op zich zouden alle goed zijn geweest voor een individuele rechtbankthriller op zich. Maar gebundeld als korte verhalen bij elkaar komt het veel meer over. Het is ronduit stuitend dat dit gebeurt. Kortom, wellicht lees je ‘Framed’ niet voor je plezier, maar wel voor het feit dat we onze ogen niet mogen sluiten voor dit soort vreselijke wandaden. Want wie is nu uiteindelijk de crimineel? En wie kun je in het rechtssysteem vertrouwen? Niemand, zo blijkt. Een hele harde waarheid, helaas.

Specificaties over het boek 'Framed'
Titel: Framed | Auteur: John Grisham & Jim McCloskey | Uitgeverij: A.W. Bruna | Vertaling: Saskia Peterzon-Kotte | Eerste uitgave: 2024 | Aantal bladzijden: 448 | ISBN paperback 978 940 051 801 8 | ISBN gebonden editie 978 940 051 802 5

Miss Eliza's Engelse keuken - Annabel Abbs

''Wat is de wereld toch vreemd, dat geen enkele vrouw mag toegeven aan de geneugten van de tafel. Ze moet de maaltijd uiteraard wel bereiden. Maar zonder gevoel. En ze moet ervan eten - al is het maar om in leven te blijven - maar zonder enig plezier in het proces te uiten. Voor ons, leden van het zwakke geslacht, mag eten alleen functioneel zijn.''

Engeland, 1835. Eliza Acton droomt ervan haar poëzie uit te geven. De uitgever die ze bezoekt, denkt daar helaas heel anders over. Hij adviseert haar een kookboek te schrijven, omdat dat een vrouw beter zou passen. Als haar familie in geldnood komt begint ze uiteindelijk toch recepten te verzamelen.
Tot haar grote verbazing ontdekt ze haar talent voor de culinaire kunsten. Ze huurt de armlastige Ann Kirby in om haar te helpen. De twee ontwikkelen een bijzondere vriendschap, die sociale klasse overstijgt en samen schrijven ze een kookboek dat het kookboekschrijven voorgoed veranderd. Maar wanneer Ann een geheim ontdekt in Eliza's verleden en een eigen stem vindt, begint hun vriendschap scheuren te vertonen.

Het boek 'Miss Eliza's Engelse keuken is gebaseerd op een waargebeurd verhaal: dat van dichter en kookboekschrijfster Eliza Acton en haar assistent Ann Kirby. Samen schreven ze tussen 1835 en 1845 een kookboek, dat na verschijnen een bestseller werd. Het verhaal deed me sterk denken aan de film 'Julia en Julia'. Deze film, met een Oscar winnende hoofdrol voor Meryl Streep, gaat ook over het schrijven van een kookboek, en is tevens geïnspireerd op een waar gebeurde geschiedenis. Namelijk die van Julia Child die het boek 'My life in France' schreef en co-auteur was van het wereldberoemde kookboek 'Mastering the art of French Cooking'. Deze film heb ik denk ik al minstens twintig keer gezien.
Met dezelfde humor, scherpte en verrukkelijke gerechten, is het boek 'Miss Eliza's Engelse keuken' geschreven. 

Auteur Annabel Abbs heeft al meerdere romans, non-fictie boeken en korte verhalen op haar naam staan en is meerdere malen bekroond hiervoor. Ze heeft een fijne schrijfstijl waarbij elke bladzijde opnieuw uitnodigt om door te lezen en je het boek dus ook niet weg kunt, maar ook niet wilt, wegleggen.

Het verhaal wordt afwisselend door de ogen van de twee hoofdpersonages verteld. Dit geeft aanzienlijk meer betrokkenheid voor de lezer en zo krijg je ook meer mee van hun gedachten, ervaringen en emoties. Abbs maakt geen verschil tussen de personages en beschrijft beide met evenveel respect. Ze maakt zowel van de rijke Eliza als van de arme Ann moedige vrouwen, die beide moeten opboksen tegen de tijdsgeest waarin ze leven. Door middel van het bedenken en bereiden van recepten creëren ze een nieuw bestaan voor zichzelf, waarin ze heer en meester kunnen zijn. De recepten zijn zo beschreven dat je maag begint te knorren tijdens het lezen. Daarom vind ik het wel een gemiste kans dat de recepten niet in het boek terug te vinden zijn.

Het boek 'Miss Eliza's Engelse keuken' haalt verschillende thema's aan, zoals; rijkdom versus armoede, emancipatie, alcoholisme, angst, verdriet, verlies, overwinning en liefde. Door de beeldende manier van schrijven kun je de hitte van de kokende pannen voelen, de gerechten bijna ruiken en deed de entourage me denken aan de keukens en omgeving van de beroemde serie 'Downton Abbey'.

Koken en lezen zijn twee van mijn favoriete hobby's, dus was deze roman, met zijn prachtige Delfts Blauwe voorkant, een traktatie om te lezen. ''Dit verhaal is een feestje voor je zintuigen'', schrijft auteur Santa Montefiore op de voorkant. Ik sluit me daar volledig bij aan.

Titel: Miss Eliza's Engelse keuken | Oorspronkelijke titel: Miss Eliza's English Kitchen | Auteur: Annabel Abbs | Uitgeverij: A.W. Bruna | Eerste uitgave: 2021 | Nederlandse uitgave: 2024 | Vertaling: Anna Liverstro | Aantal bladzijden: 396 | ISBN 978 940 051 735 6

Terra di Sicilia - De terugkeer van de patriarch, Mario Giordano

'Waarom nemen mensen een besluit? Wat veroorzaakt een bocht in de weg van het lot? Wat leidt tot wat? Het leven drijft ons alle kanten op, in de oceaan van mogelijkheden moeten we telkens weer naar de oppervlakte op adem te halen en om beslissingen te nemen, maar het liefst zouden we onze tijd verdromen op de modderige bodem van ons bestaan.''

Sicilië, eind negentiende eeuw. Barnaba Carbonaro groeit op in grote armoede. Op jonge leeftijd begint hij te werken in de productie van citrusvruchten. Sicilië is een traditionele plek, waar familie het hoogste aanzien heeft, maar tegelijkertijd begint de wereld door industrialisatie drastisch te veranderen. Barnaba verlangt dan ook naar avontuur en handel. Als hij voor zaken in München is, ontdekt hij algauw dat de Duitsers hunkeren naar zuidvruchten en vitaminen. Door zijn humor en moed groeit Banrnaba uit tot een gerespecteerd Citrus handelaar, gedreven door een onverzadigbaar verlangen. Barnaba krijgt vierentwintig kinderen, verdient een fortuin en verliest alles.

Auteur Mario Giardano (1963), is als zoon van Italiaanse immigranten, geboren in München. Hij is schrijver van zowel boeken als voor scenario's. Zijn roman zijn vertaald in meer dan vijftien talen. Tevens is hij de auteur achter de 'Tante Poldi-serie'. Deze serie omschrijft hij zelf als knussen thriller. Echter is zijn nieuwste boek 'Terra di Sicilia' van een heel ander kaliber. Het verhaal is gebaseerd op zijn eigen Italiaanse familie.
Mario Giardano schrijft naast romans ook prentenboeken en verhalen voor jongeren. Een uitgebreid interview met de auteur is te lezen op de site van Hebban.nl

Het boek ‘Terra di Sicilë’ begint voorin met een stamboom en een lijstje met alle namen die voorkomen in het verhaal. Dat is wel heel handig, want dat maakt het, hier en daar wat chaotische verhaal, wat overzichtelijker. Zeker omdat vele namen ook nog eens op elkaar lijken, en de tijdslijn niet chronologisch is. Achterin staat nog een woorden- en termenlijst ter verduidelijking, voor diegene die niet zo thuis zijn in de Italiaanse taal. Het verhaal beslaat de periode tussen 1890 en 1960 en verplaatst zich van Sicilë naar München en weer terug. Hierbij wordt niet alleen de familiegeschiedenis van de auteur Mario Giordano uit de doeken gedaan maar komen er ook verschillende geschiedkundige gebeurtenissen .

‘Terra di Sicilia’ is niet alleen qua aantal bladzijden een lijvig boek, het is ook een zeer interessant en lijvig verhaal. De schrijfstijl is zeer beeldend en levendig maar het is wel literatuur dus het vraagt van de lezer wel echt een andere manier van lezen. Neem dan ook vooral de tijd voor dit boek ( ook voor het vervolgdeel) want het is meer dan de moeite waard. Vooral wanneer je in ogenschouw neemt dat ‘Terra di Sicilia’ berust op waargebeurde feiten. De schrijver neemt je bij de hand en maakt je onderdeel van zijn familie, waarbij hij niets of niemand schuwt, maar zich ook niet schaamt of verantwoordelijkheid neemt voor de dingen die er plaatsgevonden hebben.

Het levensverhaal van zijn voorouders is zeker niet alleen maar rozengeur en maneschijn. List en bedrog, angst en verdriet, verlies en overwinning maar zeker ook liefde en geluk komen aan bod. Dit alles met veel respect en eerbied geschreven. De warmte van Sicilë is voelbaar, net zoals de kilte van München. Neem de tijd voor dit boek en wanneer je er dan helemaal in zit, lees dan gelijk verder in het vervolg deel: ‘Terra di Sicilia’ – de vrouwen van de familie Carbonaro. Dit keer wordt de familiegeschiedenis wederom verteld maar dan door de ogen van drie generaties vrouwen. Dit levert een hele andere kijk op gebeurtenissen. Het  zijn vooral de emoties die de auteur Mario Giardano in dit tweede deel zo mooi weet te schrijven. Heel knap wanneer je als mannelijke auteur, vrouwelijke emoties zo weet te omschrijven.

Dit is het verhaal van Terra di Sicilia – de vrouwen van de familie Carbonaro.
Pina droomt ervan om een leider te zijn. Anna wil niets liever dan zingen. Maria wil een broek mogen dragen. Drie vrouwen uit de familie Carbonaro vertellen hun verhaal: over een archaïsch Sicilië aan het einde van de negentiende eeuw. Over de vloek van hun voorouders, over wonderen, illusies en kleine triomfen. Over liefde en geweld, over kleermakers, charlatans en verdrietige geesten.
Ze vertellen over thuiskomen en buitenlands zijn, nachten vol bombardementen en over hoe het geluk hen altijd heeft gevonden. Dit is het veelbewogen leven van drie vrouwen die standvastig hun zelfbepaalde paden banen.
Een reis die voert van Sicilië naar Duitsland en die meer dan een eeuw beslaat.

Iets in de manier van schrijven, en dan doel ik vooral op de wonderen/illusies en geesten, deed me denken aan ‘Het huis met de geesten’ van Isabel Allende of ‘Chocolat’ van Joanne Harris. Ook twee van mijn favorieten.

De geruite meisjes - Alexa Hennig von Lange

''Ze was te oud om dit deel van haar verleden nog een keer uit alle macht terug te dringen. Ze was bereid om zich mee te laten voeren, terug naar het punt waar het allemaal begon.''

Voor de 91-jarige Klara, die blind is en haar huis zelf niet meer uit kan, wordt de wereld steeds kleiner. Ze realiseert zich dat de tijd dringt om iets met het verleden te doen dat ze altijd angstvallig voor haar familie verborgen heeft gehouden. Ooit had ze de leiding over het kindertehuis Oranienbaum, dat ze door de economische crisis en de het steeds dwingender beleid van de nazi’s heen moest loodsen. Ooit had ze een dochter, Tolla. Een geadopteerd weesmeisje van wie niemand in haar familie weet had en van wie Klara zelf niet weet of ze de oorlog heeft overleefd, want Tolla was van Joodse afkomst en een van 'De geruite meisjes'.

Auteur Alexa Hennig von Lange
Alexa Hennig von Lange is geboren in Hannover, Duitsland, in 1973. Ze volgde lessen aan het George Bücher- Gymnasium en won al op haar 13^e jaar de NDR Wedstrijd ‘Kinderen schrijven voor kinderen’ met haar korte verhaal ‘Esabeth’.
Na het afronden van haar studie ging ze als assistent editor aan de slag als de premièreproductie ‘Das wahre en Leben’’. Alexa is nog een tijdje model geweest voor het modemerk Benetton en presenteerde in 1995 een tv-programma voor kinderen. In 1997 begon ze met schrijven voor een soapserie en verscheen haar debuutroman ‘Relax’. Ze heeft meerdere boektitels op haar naam staan maar is ook verantwoordelijk geweest voor toneelscripts. Na een jaar pauze, waarin ze koos zich volledig aan de opvoeding van haar vijf dochters te wijden kwam ze toch weer tot nieuwe verhalen, waaronder nu het boek ‘De geruite meisjes’.

Gebaseerd op het waargebeurde verhaal van de oma van de auteur
Het boek ‘De geruite meisjes’ is eigenlijk een prachtig familiedocument. De door haar oma ingesproken cassettebandjes vertellen een verhaal wat anders nooit verteld had geweest. De moeder van Alexa is een grote hulp, steun en toeverlaat geweest bij het uitzoeken van oude brieven, dagboeken en ansichtkaarten. Dit alles samen vormden een mooi tijdsbeeld en gaf inzicht in het karakter van oma. Ze was geen gemakkelijke vrouw. Haar regels waren wet voor het reilen en zeilen van de familie. Pas nu, vele jaren en informatie later, is het voor iedereen duidelijk waar dit gedrag vandaan is gekomen. En dat heeft auteur Alex Hennig von Lange goed over weten te brengen. Het feit dat ook Duitse mensen slachtoffer waren van de oorlog.

Waargebeurde verhalen zijn feiten die niet te beoordelen zijn
Zo een waargebeurd verhaal als 'De geruite meisjes', is altijd moeilijk te beoordelen, vind ik zelf. Je kan het bijvoorbeeld niet hebben over een goed bedacht plot.  Qua opzet kun je er wel een mening over hebben. Alexa Hennig von Lange heeft een eenvoudige schrijfstijl en bouwt het verhaal goed op. De afwisseling tussen heden en verleden is ook goed gedaan. Wel zijn sommige passages net iets te lang. Personages komen goed uit het verhaal maar hadden, wat mij betreft, wat meer uitgediept mogen worden. Zeker omdat je ze zo van dichtbij kent. Aan de andere kant kan ik me ook voorstellen dat je dan misschien juist wat gereserveerder bent.

'Goede' Duitsers waren er ook, en terecht wordt dat uitgelicht
Het is bijzonder dat je een verhaal eens vanuit het perspectief van de Duitse bewoners leest. Dat ook zij slachtoffer van een vreselijk regime zijn geweest. Zo krijg je ook meer begrip voor de beslissingen die het hoofdpersonage Klara neemt. Wel is het jammer dat het verhaal van haar adoptiedochter Tolla niet helemaal volledig uitgewerkt is. Daar zou misschien bewust voor gekozen zijn om privacy redenen. Maar dit is een aanname van mijn kant. Wellicht had de auteur daar in het nawoord van et boek 'De geruite meisjes', nog wel wat over kunnen zeggen, zodat het voor de lezer duidelijk is waarom deze verhaallijn ineens stopt.

Weer een stukje geschiedenis wijzer geworden
Het boek ‘De geruite meisjes’ is ondanks zijn eenvoud een goede aanvulling in het grote assortiment van oorlogsromans. Geen hoogvlieger, maar indien je geïnteresseerd bent in de gehele geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog, dan is het zeker een verhaal waarbij je ook eens de andere kant uitgelicht ziet. Niet wat ik na het lezen van de achterkant er van verwacht had maar wel blij dat ook dit stukje geschiedenis toch weer gedeeld is.

Details over het boek 'De geruite meisjes'
Titel: De geruite meisjes | Auteur: Alexa Hennig von Lange | Uitgeverij: A.W. Bruna | Oorspronkelijke titel: Die Karierten Mädchen | Vertaling: Sylvia Wevers | Eerste druk: 2024 | Aantal Bladzijden: 349 | ISBN 978 94 005 1731 8

Voordat het laat wordt - Kader Abdolah

''Door mijn reizen heb ik veel geleerd van het leven. Bijvoorbeeld dat je niet veel hoeft te weten om de wereld dieper en beter te begrijpen, en je hoeft vooral niet veel te weten om gelukkig te zijn.''

Vragen aan een boekenwurm wat zijn of haar lievelingsboek is is bijna hetzelfde als aan een ouder vragen welk kind er favoriet is. Het is vrijwel onmogelijk om te kiezen. Je houdt namelijk van iets of iemand door zijn eigen specifieke karakter, gedrag innerlijk en/of uiterlijk. En daarom zijn er bij mij ook meerdere boeken favoriet, zoals: Klop maar op een deur van Willard Motley, De Duivenhoudster van Alice Hoffman, Dubbelspel van Aaron, Anna Karenina van Tolstoj en last but not least Het huis van de Moskee van Kader Abdolah. Deze laatste las ik verschillende keren en elke keer was ik weer ontroert. Ook zijn andere boeken maakte indruk, al vond ik ‘Daar waar de Bergen zingen’ het minst. Nu komt Kader Abdolah met het boek ‘Voordat het laat wordt’. Een persoonlijk verhaal over zijn terugreis naar zijn vaderland. Een roman die niet alleen hem meevoert naar zijn innerlijke rust maar jou ook aanspoort om aan je eigen pad te gaan denken.

Dit is het verhaal van ‘Voordat het laat wordt’
Kader Abdolah wil naar huis, het is genoeg geweest.
Maar terugkeren is onmogelijk want in Iran zal hij worden gearresteerd. Hij zoekt een oplossing en weet op een sluwe, literaire wijze, via Iraaks Koerdistan, zijn vaderland binnen te komen, Van daaruit begint hij schrijvend zijn verhaal over zijn mystieke reis te vertellen. Hij bereikt zijn ouderlijk huis, hoog in de bergen, klopt op de deur, maar zijn moeder, die ondertussen dementeert, herkend hem niet.
Abdolah is nu terug, maar eenmaal daar komt hij erachter dat hij zich heeft vergist. Zijn ouderlijke huis is niet de plek waar hij naar verlangde. Die plek blijkt onbereikbaarder dan hij dacht. Wandelend door de bergen komt hij terecht in het oude observatorium van de familie. Daar hebben zijn voorvaderen met zelfgemaakte telescopen de hemel geobserveerd. Vertellend neemt Kader Abdolah ons met die telescopen mee naar ons oorspronkelijke huis, naar de plek waar we allemaal vandaan komen. Ook richt hij zijn telescoop op de steden van het vaderland, waar vrouwen in opstand zijn gekomen tegen de geestelijke macht: ‘Voordat het te laat wordt’.

Auteur Kader Abdolah
Kader Abdolah is het pseudoniem van Hossein Sadjadi Ghaemmaghami Farahani, en is geboren in 1954. In het religieuze gezin waar hij in opgroeide had hij al heel snel de taak de vaderrol van zijn dove en verstandelijk gehandicapte vader over te nemen. Echter droomde Kader ervan om net zoals zijn betovergrootvader schrijver te worden. Vanaf zijn 12^e kreeg hij serieuze interesse in de Westerse literatuur en samenleving. In 1977 sloot hij zich aan bij een linkse partij die tegen het bewind van de sjah en de ayatollahs was. Hij schreef in die tijd voor een illegaal blad en publiceerde twee verhalenbundels onder de naam Kader Abdolah. Samengesteld als eerbetoon aan zijn twee geëxecuteerde vrienden Kader en Abdolah. Door deze en andere politieke activiteiten moest hij uiteindelijk Iran ontvluchten. In 1988 kreeg hij een huis in Zwolle. Kader Abdolah leert zichzelf Nederlands met de boeken van Annie MG Schmidt. In 1993 debuteerde hij met ‘De Adelaars’. Dat wordt bekroond met de debutantenprijs Het gouden Ezelsoor.
Hij schrijft vervolgens columns en in 2005 wordt hij voor zijn boek Het huis van de Moskee geprezen. Zijn boek ‘Voordat het laat wordt’, is zijn verhaal over de terugreis naar zijn vaderland.

Een geheel eigen schrijfstijl en zelfs opmaak
Kader Abdolah is absoluut te herkennen aan zijn geheel eigen handschrift, maar ook de opmaak in zijn boeken is over het algemeen hetzelfde. Hij schrijft niet al te lange hoofdstukken, maakt gebruik van korte alinea’s waardoor pagina’s er overzichtelijk uit zien. Hierdoor zijn zijn boeken vaak ook wat toegankelijker voor jongere lezers of mensen met minder leeservaring. Hij laat fantasie en werkelijkheid in elkaar overlopen maar wordt nergens ongeloofwaardig. Zo ook weer niet in het boek ‘Voordat het laat wordt’. Wel kan zijn gebruik van woorden soms wat deftig of oubollig overkomen, daartegen pas dat wel weer helemaal bij het verhaal.

Geschreven vanuit een ‘ik’ perspectief
In ‘Voordat het laat wordt’ schrijft Kader Abdolah vanuit een ‘ik’ perspectief. Het is tenslotte zijn verhaal en zo komt het voor de lezer ook authentieker over. Het is een wonderlijk leven wat Kader toen nu toe geleefd heeft. Eerst zijn niet al te makkelijke reis naar Nederland en dan nu zijn reis terug naar zijn geboorteland. Het bewonderwaardiger hieraan is de houding van Abdolah zelf. Hij laat het allemaal gelaten over zich heen komen en ziet de gebeurtenissen als een bedoeling van een hogere macht. Zweverig is hij dan totaal weer niet.

Levensles
Kader Abdolah is als een oom die altijd wel een verhaal heeft wanneer je daar op bezoek bent. En je kan niet anders dan betoverend luisteren. Zijn boeken hebben dezelfde magie. Hij schrijft zijn eigen 1001 nacht of het nu logisch is of niet. Nimmer verbaasd maar altijd onderdanig en dankbaar. Hij is gelukkig met wie hij is en met wie hij is. Wat dat aangaat zouden nog veel mensen, ook ik, nog heel wat van hem kunnen leren. Het leven is namelijk al goed genoeg zoals het is.

Boek informatie
Titel: Voordat het laat wordt | Auteur: Kader Abdolah | Uitgeverij: Prometheus | Eerste uitgave: 2023 | Aantal bladzijde: 348 | ISBN 978 90 446 5403 5

Verdwenen Stad - Willy Lindwer & Guus Luijters

 

‘’De verwondering over hoe het kon, en vooral hoe het kon, en vooral hoe het mogelijk werd gemaakt dat Amsterdam in zo’n korte tijd, in ruim een jaar, vrijwel al zijn Joden kwijtraakte, terwijl niemand iets deed, was de vraag die we wilden beantwoorden.’’ Willy Lindwer & Guus Luijters

Het onthutsende en nooit eerder vertelde verhaal over de collaboratie van het Amsterdamse trambedrijf.

Dit is het verhaal van het boek 'Verdwenen Stad'
De Amsterdamse tram deporteerde naar schatting 48.000 van de 77.000 Amsterdamse Joden naar de treinstations op weg naar de vernietigingskampen. Ze zijn vrijwel allemaal vermoord. Dit dramatische verhaal van de tram in dienst van de bezetter wordt voor het eerst verteld door de filmer Willy Lindwer en schrijver Guus Luijters. Ze reisden samen door de stad in de authentieke tram die in de oorlogsjaren Joden afvoerde, onder wie Anna Frank en haar familie, om erachter te komen hoe het kon dat Amsterdam in ruim een jaar tijd zijn Joodse bevolking kwijtraakte.

De auteurs ontdekte 23 niet eerder gepubliceerde facturen die het trambedrijf aan de nazi’s stuurde. Ze laten het hele deportatieproces zien. De laatste generatie overlevenden vertelt over hun deportatie en de rol van de Amsterdams Gemeentetram en het GVB. Verzamelplaatsen en tramhaltes waren de laatste locaties die de Joden van hun stad zagen. Ze werden afgevoerd vanaf deze ‘schuldige plekken’ die niemand meer kent.

Regisseur Willy Lindwer
Willy Lindwer, regisseur van ‘Verdwenen Stad, is geboren op 18 maart 1946 in Amsterdam. Zijn ouders komen uit Oekraïne en Polen. In tegenstelling tot de rest van zijn familie overleefde zijn ouders en broer de oorlog. Die zaten namelijk ondergedoken in de Achterhoek.
Lindwer volgde een opleiding HBS-B aan het Amsterdam Lyceum. Daarna ging hij naar de Filmacademie. Na zijn studie ging hij aan het werk bij de Wereldomroep en bij de documentaire afdeling van de NOS. In 1985 richtte hij zijn eigen bedrijf, AVA Production op. Tegenwoordig woont hij in Tel Aviv, waar hij Terra Film Production oprichtte.
Willy Lindwer staat bekend om zijn films over de Holocaust, Israël, het Jodendom en het Midden-Oosten. In 1988 won hij de International Emmy Award voor de film ‘De laatste zeven maanden van Anna Frank’. Nu komt hij wederom met een stukje geschiedenis over de Jodenvervolging: ‘Verdwenen stad’.

Auteur Guus Luijters
Guus Luijters is geboren in 1943 te Amsterdam. Hij schrijft al jarenlang diversen boeken en verhalen. Ook publiceerde hij in diverse tijdschriften en vaak gebeurde dat ook nog eens onder een pseudoniem. Zo schreef hij samen met Henk Spaan onder de naam van Guus L. Spaan. Maar hij noemde zichzelf ook wel G.W. Dekker, Krijn Schotel, Ria Spluijters, Hidde Olierook, Rob du Mée.
In 2012 publiceerde hij het boek ‘In Memoriam’. Hierin staan de namen van bijna 18.000 kinderen die tijdens de Tweede Wereldoorlog vanuit Nederland werden gedeporteerd: 102 transporten met Joodse, Sinti en Roma kinderen. Luijters haalde deze kinderen met dit werk uit de anonimiteit. Later schreef hij ook nog het boek ‘De Kinderkroniek’. Hierin geeft hij de kinderen zelf het woord.

Na het bekijken van de film 'Verdwenen Stad', tijdens de persvoorstelling op 26 februari, was ik al zwaar onder de indruk van dit verhaal. Ik benaderde uitgeverij Balans en mocht voor hun het gelijknamige boek lezen en recenseren. Na het lezen hiervan ben ik nog meer geraakt door het het verhaal en de misstanden die het Amsterdams Trambedrijf heeft begaan, gedurende de Tweede Wereldoorlog. Het wegvoeren van zoveel duizenden Joden in zo een kort tijdsbestek is namelijk, mede door hun, mogelijk gemaakt en het enge is dat er in de stad geen enkele nagedachtenis van terug te vinden is.

Het boek ‘Verdwenen Stad’ en de gelijknamige film hadden welllicht op geen beter moment dan nu kunnen verschijnen. Met de opening van het Amsterdamse Holocaust Museum is het onderwerp actueler dan ooit. Met het opkomende antisemitisme en de komende dodenherdenking in zicht, houdt menig Amsterdammer zijn hart vast.

Zonder te oordelen brengen ze een verborgen geschiedenis aan het licht
Willy Lindwer en schrijver Guus Luijters hebben de tramreis zelf opnieuw gemaakt en zijn zo langs de adressen en tramhaltes gekomen waar de verschrikkingen zich afspeelden. Alleen dat al geeft meer impact aan het verhaal. Daarnaast brengen ze het verborgen verhaal van de gecollaboreerde trams in ‘Verdwenen Stad’ aan het licht. Dit doen ze zonder dat ze hun persoonlijke mening daarover geven, en ook niet met de bedoeling het GVB aan te klagen.
Het boek geeft een duidelijk en helder overzicht van de gereden ritten en de omstreden facturen. Er zijn interessante interviews met overlevenden en foto’s uit de betreffende periode.
Het is een verhaal geworden waar het GVB tot op de dag van vandaag het zwijgen toe doet. Maar ook zij kunnen nu niet meer over de werkelijkheid zwijgen.

Anne Frank speelt onbedoeld wederom een rol 
Het bizarre aan het hele verhaal, en dat was voor Willy Lindwer en Guus Luijters net zo een verassing, is dat juist de omstreden factuur ook nog eens te maken heeft met Anna Frank en haar familie. Hoe bizar is dat, dat juist die factuur jaren na de oorlog met diversen aanmaningen, nog steeds aan de toenmalige bezetter wordt aangeboden. Maar het boek ‘Verdwenen Stad’ is meer dan de laatste rit van Anna Frank. Het is een confronterend verslag van een bedrijf dat willens en wetens meewerkt aan het afvoeren van Joden. Net als politie en overgelopen burgers.
Door de historische kennis van Guus Luijters komen de ‘Schuldige plekken’ weer tot leven. En dit in combinatie met de kennis die hij heeft over de stad en de geschiedenis in literatuur heeft, wordt het boek een volwaardig naslag werk.

Opdat we niet vergeten maar zeker niet gaan herhalen
Het is tevens een waarschuwing naar de huidige tijd. Niemand mag deze afschuwelijkheden vergeten maar ze mogen zeker niet herhaald worden. Als we kijken wat er bij de opening van het Amsterdams Holocaust Museum gebeurd is moeten we helaas constateren dat we voor een nieuwe golf van antisemitisme, rassenhaat, discriminatie en uitsluiting staan. Het boek ‘Verdwenen Stad’ is een waarschuwing. Opdat we niet weer allemaal gaan toekijken hoe een groep mensen, in welke vorm of met wel geloof dan ook, worden buitengesloten.

Lees het boek en kijk de gelijknamige film
 Zowel het boek als de film ’Verdwenen Stad’ zou een verplichting moeten zijn op alle scholen maar ik raad het zo en zo eenieder aan die interesse heeft in de oorlog, in Amsterdam, in antisemitisme en historie.

Boekinformatie
Titel: Verdwenen Stad | Auteurs: Willy Lindwer & Guus Luijters | Uitgeverij: Balans | Eerste uitgave: 2024 | Aantal bladzijde: 367 | ISBN 978 94 638 2289 3

The Perks of being a Wallflower - Stephen Chbosky

 

 ''Lieve vriend, ik schrijf naar jou omdat zij zei dat jij luistert en dingen begrijpt...''

Charlie gaat naar de bovenbouw. Hij is zeker geen sukkel, maar populair is hij ook niet. Zijn verlegen, hyperintelligente en sociaal onaangepaste karakter zorgt ervoor dat hij een muurbloempje blijft. Charlie probeert op zijn eigen manier vat te krijgen op de wereld van daten, familiedrama's, seks en drugs. Gelukkig heeft hij vrienden die hem hier af en toe bij helpen. Op zijn eigen unieke, aandoenlijke en aangrijpende manier vertelt Charlie zijn verhaal aan de enige persoon die hij vertrouwt. Aan jou.

Zeer persoonlijk geschreven
Het boek is onderverdeeld in vier hoofdstukken en een epiloog. Het verhaal word vertelt via brieven die Charlie schrijft aan zijn 'Lieve Vriend'. Wie dat precies is wordt niet echt duidelijk  maar gedurende het lezen krijg je toch wel het grootste vermoeden dat jij, als lezer, de vriend van Charlie bent. Door de zeer persoonlijke brieven ga je terug naar het verleden van Charlie en lees je al snel wat de onderliggende oorzaak is van zijn gedrag in het heden. Onderwerpen die er niet om liegen. Zo komt seksueel misbruik, drugs, zelfmoord en geweld aan de orde. Hierom is het boek in de jaren '90 ook een tijdje verboden geweest, omdat het te controversieel zou zijn.

Je wilt Charlie omarmen en beschermen
Auteur Stephen Chbosky heeft met 'The perks of being a Wallflower', (de belevenissen van een muurbloempje), een uniek en emotioneel verhaal geschreven. Door de ik-vorm komen de persoonlijke gebeurtenissen nog meer bij je binnen. Charlie is zo en zo een personage wat je niet meer loslaat. Door zijn onhandigheid en terughoudendheid en alles wat hij heeft meegemaakt wilde ik hem als lezer beschermen, omarmen en onder mijn hoede nemen. Dat betekent dus dat de schrijver Stephen Chbosky een personage echt tot leven kan brengen.

Niet alleen voor jongere, ook voor volwassen een zeer boeiend boek
Omdat de het hoofdpersonage zo jong is, zou je denken dat dit boek alleen geschikt is voor middelbare scholieren. Maar niets is minder waar. Dit boek zou zeker verplichte leeskost in de klas moeten zijn vanwege de vele onderwerpen waar scholieren mee te maken hebben of krijgen. Maar als volwassenen is het ook goed om dit boek te lezen. Je kan je zo makkelijker identificeren met het gedrag van een puber.

Deze bestseller uit 1999 werd in 2012 verfilmd met in de hoofdrollen Emma Wason, die wereldwijd bekend werd als Hermione Granger in de Harry Potter -films, en Ezra Miller.
Na de release van film werd het boek ook weer heel populair. En terecht.

Stephen Chbosky is auteur en regisseur
De auteur Stephen Chbosky is zelf ook verantwoordelijk voor het schrijven van het script en regisseren van de film 'The perks of being a Wallflower'.
Stephen Chbosky is geboren in 1970 in Pittsburgh, Pennsylvania. Zijn schrijverstalent deed hij op tijdens zijn studie aan het Filmic Writing & Screening-programma van de Universiteit van Zuid-Californië. Hij schreef verschillende (niet geproduceerde-)scenario's en regisseerde al eerder een film in 1995. Zijn grote doorbraak kwam dus met het boek 'Perks of being a Wallpaper'. Het verhaal is semi-autobiografisch.
Ondanks dat het boek nog niet eens zo heel oud is kun je denk ik toch wel zeggen dat het tot de klassiekers behoort. Het bevat alle elementen die in de literatuur van belang zijn. Daarnaast leest het boek, ondanks de zware onderwerpen, makkelijk. daardoor is het ook heel geschikt voor de leeslijsten. Ik ben blij dat het door uitgeverij AW Bruna opnieuw uitgegeven is.

.

Losse Handjes, een gevaarlijke tienerliefde - Lyona Rose

''Dit boek is opgedragen aan alle jongeren en volwassenen die ooit te maken hebben gehad met geweld en seksueel misbruik in een relatie. Ik heb besloten me niet langer te verstoppen uit schaamte...ik hoop dat ik jou kan inspireren en aanmoedigen om ook jouw te verhaal te doen. Jij hoeft je nergens voor te schamen. Seksueel geweld is nooit jouw schuld...''

'Losse Handjes',  gaat over Senna, een meisje van dertien jaar dat in een gevaarlijke relatie terechtkomt wanneer ze de oudere Valentino ontmoet. Senna groeit op bij haar afstandelijke pleegmoeder en kent geen fijne thuissituatie. Op zoek naar liefde en veiligheid raakt ze in de ban van Valentino en krijgt ze na een periode van grooming te maken met mishandeling en seksueel geweld. Uit angst voor de manipulatieve Valentino houdt ze haar geheim verborgen voor de buitenwereld, zelfs voor haar beste vriendin Nicki. Op verschillende momenten maakt Senna keuzes die niet goed voor haar uitpakken. Ze kan op die momenten niet anders. Of had het toch gekund? 

Dit boek is gebaseerd op een waargebeurd verhaal en bevat schokkende elementen. Seksueel geweld en mishandeling is strafbaar in Nederland en het is belangrijk om alle jonge tieners hier bewust van te maken. 'Losse handjes' is een boek over een gevaarlijke tienerliefde en bedoeld voor de volwassenen en jongeren van nu. Het brengt de minder mooie waarheid, die ook in de tienerrelaties kan plaatsvinden, aan het licht.

Auteur Lyona Rose (1990) is geboren en getogen in Amsterdam. Ze studeerde pedagogisch hulpverlener aan de Hogeschool van Amsterdam, vanwege haar betrokkenheid met de medemens. Echter was ze van jongs af aan al bezig met schrijven. Het begon met schrijven in haar dagboeken en al gauw kwam ze erachter dat ze graag haar eigen boeken wilde schrijven. 
Ze heeft reeds twee boeken geschreven over het werken aan een goede relatie, en over de pleegzorg. Haar eerste fictieboek is 'De wolven van Amsterdam'. 
'Losse handjes' is een non-fictieboek.

Allereerst wil ik Lyona bedanken voor haar recensie exemplaar en dat ze me haar, helaas trieste verhaal, wilde vertellen middels haar boek. Het vergt heel veel moed om je verhaal te doen wanneer het om (seksueel) geweld binnen een relatie gaat. Of dat nu tussen partners is of ouder en kind. Het is dan ook van groot belang dat het slachtoffer haar/zijn verhaal doet. Al is dat jaren later, zoals in het geval van Lyona. 

Daarnaast is het voor een recensie altijd heel lastig om een persoonlijk te verhaal te beoordelen. Want wie ben ik om mijn mening daar op los te laten. Qua moed heeft Lyona mijn volledige steun. Dit verhaal moet inderdaad verteld worden. Zowel voor Lyona haar zelfverwerking, maar ook als voorbeeld en steun voor anderen, die er nog niet over durven te praten.
De opzet van het verhaal is prima gedaan. De manier van schrijven is aangepast aan het dertienjarige hoofdpersonage Senna, en wordt niet verteld als de alwetende die de schrijfster Lyona nu, jaren later, is. Het is een vlotte schrijfstijl die hier en daar, naar mijn mening, wel iets te veel naar simpelheid neigt. 
De personages blijven wat op afstand en dat is jammer voor de emotie. Want hoewel alle gebeurtenissen benoemt worden blijft het meeleven hierdoor, voor de lezer, wat uit.
Wellicht het zo bedoeld en voor Lyona Rose de enige manier om haar ervaringen zo op papier te zetten. Anders kwam het verhaal misschien te dichtbij. Maar dat is een aanname van mijn kant.

Lyona schrijft mooi naar het einde toe. Hierbij wens je haar, als lezer, alleen maar goeds. liefs en een goed einde toe. 
Achterin het boek staan discussievragen die je met een klas, of een leesclub, ingevuld kunnen worden en dan besproken kunnen worden. Ze gebruikt fragmenten uit het boek 'Losse handjes' en hangt daar een vraag aan. Dit zouden ook vragen kunnen zijn die het  voor een ouder en kind toegankelijker maken om een gesprek hierover aan te gaan. Mooi vorm gegeven en goed over nagedacht.

Al met al heeft Lyona Rose een prachtig, gedurfd, en mooi verteld verhaal weten te schrijven. 

Ik voel me zo - Sabine Klaver

        ''Soms moet het eerst slechter gaan, voordat het beter het beter kan gaan.''

Een vraag die ik mezelf vaak gesteld heb: hoe gaat een psycholoog met alle verhalen om die hij/zij hoort? Kunnen ze dat allemaal wel verwerken, CQ loslaten? En wat als ze zelf problemen hebben? Weten ze dan een kant en klare oplossing, of gaan ze naar een collega? Immuun zullen ze toch niet zijn? Ook zij zullen toch wel eens een ‘Ik voel me zo’ momentje hebben?

Voor uitgeverij Lev. Mocht ik het boek ‘Ik voel me zo’ van Sabine Klaver lezer.
Sabine is psycholoog, maar dan belandt ze zelf aan de andere kant. Ze gaat in therapie. Ze voelt zich als een tandarts met een slecht gebit. In haar therapieproces leert ze haar emoties toe te laten en net zo goed voor zichzelf te zorgen als ze anderen helpt te doen.
Aan de hand van de sessies met haar cliënten en met haar eigen therapeut geeft ze antwoord op de vragen: ‘Wat voel ik?’. ‘Waarom voel ik het?’ en ‘Wat kan ik doen?’. Deze vragen staan centraal in het boek ‘Ik voel me zo’.
Door deze openhartige en intieme kijk in de praktijk van een psycholoog krijg je als lezer inzicht in je eigen gevoel en hoe je daar goed voor kunt zorgen.

Podcasts, lezingen, sociaal media en nu het boek ‘Ik voel me zo’
Wanneer je via de link Psycholoog Sabine Klaver maakt mentale gezondheid bespreekbaar  de website van Sabine Klaver bezoekt, zal je nooit vermoeden dat ze zelf psychische problemen gehad heeft. Fris, spontaan en recht door zee dat is wat je krijgt op haar website. Wel zo prettig als je op zoek bent naar een praat maatje tijdens moeilijke tijden.
Sabine Klaver studeerde af in de Klinische- en Gezondheidspsychologie. Ze werkt in de GB-GGZ vooral met volwassen. Naast haar werk als psycholoog probeert ze op allerlei verschillende manieren mentale gezondheid goed en zonder schaamte bespreekbaar te maken. Dit doet ze door middel van de podcast (in samenwerking met Rino Zuid), lezingen, via sociaal media en artikelen in bladen.

Sinds ze zelf heeft ervaren hoe zwaar het is om persoonlijke problemen aan te gaan en daarvoor zelf hulp heeft gezocht, is ze nog gedrevener om anderen te helpen. Vandaar dat ze het boek ‘Ik voel me zo’ heeft geschreven. Een persoonlijk relaas waar je als lezer ook de nodige informatie en steun in kan vinden.

Psychologie en humor gaan goed samen
Sabine Klaver geeft je als lezer direct een warm en welkom gevoel met haar voorwoord. Hierin geeft ze zich meteen bloot wat betreft haar eigen ervaring met betrekking tot een falende mentale gezondheid. Tegelijkertijd moedigt en prijst ze jou als lezer aan dat je aan dit lees avontuur en therapie proces begint.

Het boek ‘Ik voel me zo’ is verdeeld in drie hoofdstukken: ‘Ik voel me zo’, ‘Waarom voel ik het?’, en ‘Wat kan ik doen? Heel overzichtelijk en ook fijn als je even iets terug wilt vinden. Al ben ik zelf groot fan van markeren met post-its in welke vorm dan ook, dus bijvoorbeeld een zin terugvinden lukt mij wel.
Sabine is in haar boek openhartig over de moeilijke periode in haar leven. Haar schrijfstijl is vlot en voorzien van zelfspot en humor. Eerlijk gezegd ervaarde ik het lezen van ‘Ik voel me zo’ meer als het lezen van een roman dan als een therapeutisch boek. En dat is een groot pluspunt en compliment.
Ik kan me voorstellen dat wanneer je je in dezelfde situatie bevindt als Sabine je aan dit boek heel veel hebt. Ze schrijft open en eerlijk over mentaal falen maar geeft daarnaast direct aan dat verandering mogelijk is. De oefeningen in het boek zijn direct toepasbaar.

Respect voor mensen en hun gevoel
Wat me nog wel het meeste opviel aan haar manier van schrijven in het respect voor mensen en hun gevoel. De boodschap die het boek ‘Ik voel me zo’ uitdraagt is dat mentale problemen er mogen zijn. Dat het van belang is dat je die gevoelens juist niet negeert maar ervaart en ze daardoor de plek kunnen geven die ze verdienen. Als je negatieve gedachten namelijk negeert worden ze alleen maar groter en groter, zegt Klaver en zal je je als mens kleiner en kleiner voelen.
Hierover zegt ze zelf:

‘’Beter korter pijn dan een leven lang ongelukkig’’.

Uiteindelijk bereik je hier veel meer mee. Wat niet inhoudt dat de benadering van Klaver zo eenvoudig is. Absoluut niet. Het is haar manier van omgang geweest en ze hoopt jou als lezer een stukje verder te kunnen helpen. De eerste stap is erkenning en de tweede stap is om hulp vragen. Of dat nu bij haar in de praktijk is, bij je huisarts, je partner of vrienden. Dat maak niet uit maar zet hem wel.

‘’Niemand is alleen, hoe eenzaam je je ook kan voelen, je staat altijd in relatie tot anderen.

Ik raad dit boek zeker aan voor iedereen die er even doorheen zit. Het is ook een mooi cadeau aan jezelf of aan diegene waarvan je eigenlijk wel weet dat die er even doorheen zit.

Nog een tip: in het boek haalt Sabine Klaver de schrijfster Edith Eva Eger aan. Haar boek ‘De keuze’ is, wat mij betreft, het mooiste boek over kracht en moed. Ze vertelt in dit boek over haar ontberingen tijdens de Tweede Wereldoorlog in kamp Auschwitz, waar ze als jonge vrouw gevangen zat en de meest verschrikkelijke ontberingen heeft meegemaakt. Maar haar verhaal gaat vooral over ‘De keuze’ die je daarna hebt. Zelf zegt ze hierover:

‘’Gedachten als ‘ik ben mislukt’ en ‘dit komt nooit meer goed’ vormen de tralies waarmee we onszelf vastzetten. Net zoals we onze eigen gevangenisbewakers zijn, kunnen we ook onze eigen bevrijders zijn.