De gelukkigste man ter wereld - Eddie Jaku

''Loop niet achter mij, misschien wijs ik de weg niet
Loop niet voor mij uit, misschien volg ik je niet
Loop maar naast mij en wees mijn vriend.''

Eddie Jaku werd geboren in 1920 en groeide op als Joodse jongen in het Duitse Leipzig. Hij was trots op Duitsland, maar dat veranderde allemaal toen hij in 1938 werd mishandeld, gearresteerd en naar een concentratiekamp werd gebracht. Hij maakte verschrikkelijke horrorpraktijken mee in Buchenwald, Auschwitz en in een dodenmars. Eddie overleefde de oorlog, hij werd in 1945 door de geallieerde soldaten gered, en besloot hulde te brengen aan de slachtoffers door zijn beste leven te leiden, zijn verhaal te vertellen en zijn wijsheden te delen. Dat doet hij in deze krachtige, hartverscheurende, maar uiteindelijk hoopvolle memoires over hoe geluk kan worden gevonden in de donkerste periode van je leven.
Eddie Jaku woont sinds 1950 in Australië met zijn vrouw, kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen. Voor het Syndney Jewish Museum wordt hij iedere keer weer aangespoord om zijn verhaal over de wereld te verspreiden voor jong en oud

Wanneer je dit boek in handen hebt begint de emotie, en daardoor de band, al met de omslag. Eddie Jaku zelf staat op de voorkant, keurig gekleed maar met zijn nummer nog altijd duidelijk zichtbaar op zijn arm. Maar het meest indrukwekkende is de emotie die te zien is op zijn gezicht. De rust, de tevredenheid, zoals de titel zegt: 'De gelukkigste man ter wereld'
Vele boeken, memoires en autobiografieën zijn er geschreven over de verschrikkingen tijdens de Tweede Wereldoorlog, maar zelden tot nooit is er zo een persoonlijk verhaal, wat de emotie van toen en de kracht van nu aan elkaar verbindt. Volgens Eddie Jaku kan het één niet zonder het ander, had hij niet geworden wie hij nu was als dit hem niet gebeurd was en in plaats van zich te beklagen over de verschrikkelijkheden put hij er moed, kracht, vreugde en dankbaarheid uit. Tevens zegt hij ook dat hij het geluk heeft dat hem die kracht tot overleven en de wijsheden gegeven is, dat een ander niet minder is als hij niet verder kan op deze manier.
Wat het boek nog meer bijzonder maakt is de manier waarop het geschreven (en vertaald) is. Het is alsof hij tegenover je zit, alsof je bij je opa op bezoek bent en je hij deze ervaringen, goed en/of slecht, aan je meegeeft. Zelden ben ik zo geraakt door een persoonlijk verhaal, zelden haalde ik er zoveel wijsheden, kracht en moed uit, en zelden was de boodschap voor een betere wereld zo simpel en duidelijk:

 ''Vriendelijkheid is de grootste weelde die er bestaat. Kleine, vriendelijke daden duren langer dan een leven. De les dat vriendelijkheid, generositeit en geloof in je medemens belangrijker zijn dan geld.'' 

Dit boek is een aanrader voor iedereen, jong en oud. Om de wereld wat vriendelijker te maken hoef je alleen maar een vriend te zijn, doe het voor jezelf en doe het voor Eddie.

Naschokken - Nadia Owusu

''Een rivier verliest zijn identiteit als hij de zee instroomt.''

Als Nadia twee is, laat haar Armeens-Amerikaanse moeder hun gezin in de steek. Nadia blijft achter met haar kleine zusje en haar Ghanese vader, die als ambtenaar bij de VN werkt.
Ze bewonen plekken over de hele wereld: Rome, Dar es Salaam, Kumasi en Londen. Nadia spreekt meerdere talen en heeft meerdere thuislanden. Ze vraagt zich af of ze Europees, Afrikaans of Amerikaans is. Of niets van dat alles.
Als haar  vader op haar dertiende overlijdt, voelt Nadia zich meer dan ooit ontworteld en alleen, met zoveel tegenstrijdige persoonlijkheden, dat ze moeite heeft zich staande te houden. 'Naschokken' is het ontroerende verhaal van Nadia's zoektocht naar haar identiteit, dat laat zien welke naschokken een trauma kan hebben op persoonlijk vlak, en ook hoe het doorwerkt van generatie op generatie.

Nadia is schrijver en stedenbouwkundige. Daarnaast werkt ze bij 'Frontline Solutions, waar ze onderzoek doet naar en schrijft over wat er nodig is om de Amerikaanse samenleving antiracistisch te maken. Haar werk is onder andere verschenen in 'The New Times, Literary Review en Catapult'. In 2019 won ze de 'Whiting Award' voor het manuscript van 'Naschokken'.

Met dit debuut heeft Owusu een prachtig en meeslepend verhaal geschreven. Met eerlijkheid, liefde en respect beschrijft ze haar verleden. Ze schrijft over de impact die het verlies van haar moeder op jonge leeftijd op haar heeft. En over het ontworteld zijn door alsmaar op een andere plek te moeten wonen. De eeuwige zoektocht naar verbondenheid, ook in haar familie, waar ze moet leren leven met een stiefmoeder, een stiefvader en nieuwe broertjes en zusjes. Het constant zoeken naar een plek in de maatschappij, en dat ze misschien wel, juist door haar eigen ontworteldheid, ziet dat het voor vele een strijd is om zich staande te houden in de huidige wereld.
Aardbevingen staan als metafoor voor haar leven. Hiermee bedoeld ze dat de grote schok/beving duidelijk is maar dat de naschokken vaak een dieper en blijvend effect hebben. Dat geldt ook voor alles wat zich nu op wereldwijde schaal afspeelt. Er lijkt een aardschok door de mensheid te gaan omdat iedereen dacht dat het zo goed op orde was maar misschien heerst er weer meer chaos door de naschokken dan ooit. Door het lezen van dit memoir word je je daar als lezer heel erg bewust van. Grote complimenten voor dit indrukwekkende boek, wat door en jong en oud gelezen zou moeten worden.