De Instrumentalist - Harriet Constable

''Anna Maria della Pietà, kondigt ze aan, terwijl de baby haar vastgrijpt. Ik heb een voorgevoel bij deze.''

Hoewel Parijs altijd mijn favoriete stad zal blijven, is er geen plek die me zo weet te betoveren als Venetië. Het licht dat danst op het water, de geur van oude stenen, de smalle steegjes waar je zomaar kunt verdwalen — Venetië heeft iets magisch. Toen ik hoorde dat de roman De Instrumentalist zich afspeelt in het achttiende-eeuwse Venetië, wist ik meteen dat ik dit boek móést lezen. En wat een ontdekking bleek dat te zijn! Harriet Constable heeft met haar debuut een rijke, sfeervolle roman geschreven die historische diepgang combineert met een bijna filmische sfeer.

Een meeslepend verhaal vol muziek en ambitie
Het verhaal begint in 1704. De jonge wees Anna Maria heeft niets — geen familie, geen bezit — maar wél talent en een ontembare wil om iets te bereiken. In het Ospedale della Pietà in Venetië wordt ze opgeleid tot muzikant, onder begeleiding van niemand minder dan Antonio Vivaldi. Ze groeit al snel uit tot zijn sterpupil. Toch blijkt haar ambitie niet zonder prijs. Wat ze van hem leert is groot, maar Vivaldi vraagt daar ook iets voor terug.

Constable baseerde haar roman op het waargebeurde verhaal van Anna Maria della Pietà, een van de meest getalenteerde violistes van haar tijd. Wat mij vooral raakte, is hoe natuurlijk de schrijfster feit en fictie met elkaar verweeft. Je vergeet soms dat je een roman leest — alles voelt levensecht. De scènes in het weeshuis zijn zo beeldend dat ik de muziek bijna kon horen, de kou in de slaapzalen kon voelen en het ritme van de repetities kon volgen.

De vrouwen achter de muziek
Wat ik bijzonder waardeer aan De Instrumentalist is dat Constable de aandacht verlegt van Vivaldi naar de vrouwen om hem heen. De weesmeisjes die achter gesloten muren leefden, maar wier muziek ver buiten Venetië weerklonk, krijgen eindelijk een stem. Vooral Anna Maria wordt met veel respect en nuance neergezet. Je voelt haar strijd, haar passie en haar verlangen om gehoord te worden.

De research die Constable heeft gedaan is indrukwekkend. Ze schrijft met kennis van zaken over muziek én over de sociale structuren van het achttiende-eeuwse Venetië. Tegelijkertijd blijft haar stijl licht en toegankelijk, waardoor het verhaal prettig wegleest.

Een poëtische ode aan muziek en stad
Wat ik erg mooi vond, is dat Anna Maria haar muziek in kleuren ervaart. Dat maakt de klanken bijna tastbaar. Constables taal is poëtisch zonder zwaar te worden — elegant, maar met genoeg lucht. Venetië komt tot leven als een personage op zichzelf: warm, melancholisch en vol geheimen.

Als ik één klein kritiekpuntje mag noemen, is het dat sommige bijfiguren iets meer diepgang hadden mogen krijgen. Maar dat is slechts een detail, want uiteindelijk draait alles om Anna Maria — en dat doet Constable meesterlijk.

Een prachtig debuut!

De Instrumentalist is een prachtig debuut. Een ode aan Anna Maria, aan de muziek, aan Venetië zelf. Voor iedereen die houdt van historische romans, klassieke muziek of gewoon een goed verteld verhaal: dit boek is een absolute aanrader. Ik luister sindsdien anders naar De Vier Seizoenen — met het geluid van Anna Maria’s viool op de achtergrond.

Titel: De Instrumentalist | Auteur: Harriet Constable | Originele titel: The Instrumentalist | Vertaling: Aarti Rampadarath | Uitgever: A.W. Bruna Romans | Eerste uitgave: 2024 | Nederlandse eerste uitgave: 2025 | Aantal bladzijden: 380 | ISBN 9789400517639

Met dank aan uitgeverij A.W. Bruna voor het recensie-exemplaar

Rosamund - Rebecca West (deel drie van 'de Familie Aubrey' trilogie)

‘’Onze doden waren als de sterrenstelsels: we konden hen niet aanraken, maar ook niet aan hun bestaan twijfelen.’’

In de jaren na de Eerste Wereldoorlog reizen Mary en Rose, nu beroemde pianisten, door Amerika. Ze verblijven in de meest exclusieve hotels en worden als sterren ontvangen op feesten, waar de champagne rijkelijk vloeit en de gasten charmant en bevoorrecht zijn. Maar luxe en succes is niet alles, want in deze wereld lijkt niemand echt liefde voor muziek te hebben.
De oorlog heeft bij Mary en Rose diepe sporen achtergelaten en ze zijn niet in staat de kloof tussen heden en verleden te overbruggen. Als nicht Rosamund een plotse keuze maakt, moeten ze heroverwegen wat familie en liefde voor hen betekenen.
In het laatste deel van de 'Familie Aubrey' - trilogie, Rosamund, volgen we hun pijnlijke reis naar emotionele en artistieke volwassenheid.

De familie Aubrey is een buitengewone talentvolle muzikale familie. In de eerdere delen was te lezen dat vooral moeder hier een grote rol in speelde. Moeder was een beroemde concertpianiste die haar carrière opzijgezet heeft om voor haar kinderen te kunnen zorgen. Vader maakte al langere tijd geen deel meer uit van hun opvoeding. Het bleek dat hij een dubbelleven leidde en eigenlijk een charlatan was. Door lef en goed inzicht weet moeder uiteindelijk een fortuin voor zichzelf en de kinderen op te bouwen.

‘’Wat ze gezegd zou hebben weten Rose en ik allebei niet, maar ze bezat het talent om wanhoop weg te nemen.’’

Klassieker
In het derde en tevens laatste deel - Rosamund - komen de kinderen, inmiddels uitgegroeid tot volwassenen, er echter alleen voor te staan. Iets wat ze heel erg zwaar valt. Deze grauwe sluier ligt als een zware deken over het verhaal. Als lezer krijg je deze emotie goed mee.
Dat is in alle delen trouwens zo. De schrijfstijl van Rebecca West is uitzonderlijk goed te noemen. Met een perfect oog voor de kleinste details weet ze je mee te voeren naar het leven rondom 1900. Ze beschrijft uitgebreid het hele reilen en zeilen van het huishouden, upstairs en downstairs, en van het privéleven van de hoofdpersonages.
Doordat het zo gedetailleerd is wordt het verhaal wel erg traag verteld. Hier moet je je als lezer op aanpassen. Je leest dan ook een echte klassieker. De eerste keer dat deze trilogie werd uitgegeven was namelijk al in 1956.

Een tip voor degene die het boek, of de vorige boeken inderdaad te langzaam vinden gaan: leg ze af en toe even weg en lees wat anders tussendoor. Het fijne is dat er niets veranderd is wanneer je het boek weer oppakt en verder gaat lezen. Het is namelijk, naar mijns inziens, wel echt de moeite waard om de boeken – ‘De familie Aubrey’, ‘Rose en Mary’ en ‘Rosamund’ te lezen. Ze geven een heel mooi tijdsbeeld. Je waant je in de wereld van de tv-serie Downtown Abbey. Het is vergelijkbaar met de boeken van Elizabeth Jane Howard. 

‘’Hoe slim we misschien ook in andere dingen zijn, in de liefde zijn we allemaal dwazen.’’

De personages worden per karakter heel goed neergezet en hun emoties komen uitgebreid aan bod. Dat is ook wat dit deel, maar eigenlijk bij alle delen zo bijzonder maakt.
In 'Rosamund' is het vooral de volwassenheid en de keuzes die daarbij horen wat centraal staat. De hartverscheurende keuze die nicht Rosamund maakt. En uiteindelijk ook Rose die haar grote liefde ontmoet. Het leven van iedereen verandert, zo ook hun kijk op de toekomst.
Het is ook niet zo dat er in die tijd minder problemen of issues waren. Nee, integendeel. Het was alleen minder gehaast. Voor alles, dus ook voor emoties werd meer tijd genomen. Gesprekken waren nog echt gesprekken en muziek werd nog echt beleefd. Muziek heeft zo en zo een hele belangrijke functie in alle delen over de familie Aubrey.

Slow reading, tijd nemen voor details
Slow reading...tijd nemen om je te verdiepen in het verhaal. Je concentreren op de details, net als de schrijfster Rebecca West doet. Geen enorme plotwendingen verwachten maar je mee laten voeren op het voortkabbelende familieverhaal. Dat verdient deze trilogie en zeker ook het laatste deel van de serie - Rosamund. Ik schreef het al eerder en blijf daarbij: het echte verhaal van deze drie boeken zit hem in de details, in datgene in het leven waar we normaal gesproken aan voorbij zouden gaan, maar waar wel de echte waarheid ligt.

Mary en Rose - Rebecca West. De Familie Aubrey trilogie

''...en opnieuw ergerde me het dat je het leven niet kunt vertragen zoals je muziek langzamer kunt spelen.''


Moeder Claire heeft door een slimmigheid wat geld verdiend en de familie Aubrey geniet nu van kleine luxes. De kinderen zijn opgegroeid tot tieners: de tweeling Mary en Rose zit op een muziekacademie in Londen en ontdekt een wereld aan muziekleraren en concertzalen. Echter ervaren ze ook de onromantische hardheid van het leven als pianist. Hun broer, Richard Quin, lijkt voorbestemd voor literaire grootsheid in Oxford. Hun oudere zus Cordelia heeft haar artistieke ambities opgegeven om te trouwen en nicht Rosamund werkt als verpleegkundige. Wanneer de Eerste Wereldoorlog uitbreekt en zijn donkere schaduw over de wereld werpt, worden alle zwaarbevochten zekerheden van de familie Aubrey aan het wankelen gebracht.

'Mary en Rose' is het vervolg op het eerste deel 'De familie Aubrey'. Deze familie is buitengewoon en talentvol. Moeder Claire is voormalig concertpianiste die haar carrière opzijzet om volledig voor haar kinderen te kunnen zorgen. Vader is journalist. Hij blijkt er echter een dubbele agenda op na te houden.
Hier gaat het tweede deel, 'Mary en Rose', verder. Vader is ondertussen vertrokken maar moeder weet haar gezin prima te voorzien van alles wat nodig blijkt, en soms zelfs meer.

Auteur Rebecca West heeft een uitzonderlijke manier van schrijven. Ze heeft goed oog voor details en met haar uitgebreide, langzame schrijfstijl kan ze zich scharen onder de klassieke schrijvers. Ze weet de lezer mee te voeren naar 1900 en je het reilen en zeilen van de bohemien bij te brengen. Door het uitbreiden in detaillering ontstaat er wel een traagheid tijdens het lezen van het verhaal. Dat is niet aan iedereen besteed. Hierdoor zou het kunnen dat menig lezer het niet tot het einde van het boek brengt. 

Naar mijn mening zou dat jammer zijn want zo mis je ook heel wat over het leven van de gezinnen tijdens deze periode. Het is net zoals bij de boeken van Elizabeth Jane Howard of een serie als Downton Abbey. Het echte verhaal zit hem in de details, in datgene waar we normaal aan voorbij zouden gaan maar waar wel de echte waarheid ligt.

''Ik stel me helemaal niets meer voor. Ik heb geen idee meer van hoe de dingen in hun werk gaan, hoe je ze kunt doen of wat ze precies zijn...mijn geest zit in een trein die het perron verlaat terwijl mijn lichaam nog op het perron staat.''

In een tijd waar alles maar steeds sneller moet, zijn dit soort boeken juist naar mijn inziens een verademing. Er hoeft niet op elke pagina iets spectaculairs te gebeuren, je hoeft een boek niet snel uit te hebben omdat je door moet naar de volgende op je stapel. Integendeel, dit zijn verhalen die gekoesterd moeten worden.
Slow reading...tijd nemen om je echt eens te verdiepen in een andere tijd, plaats, gezin en gebeurtenis. Echt het is het waard.

Charlie's good tonight - Paul Sexton

''De essentie van de man valt niet in woorden uit te drukken...Charlie was een aanwezigheid een persoonlijkheid en als je bij hem was dan was dat je van hét.''

1962. De leden van de nieuwe band de The rolling Stones zijn zoek op zoek naar een vaste drummer. Ze hebben hun zinnen gezet op Charlie Watts, een bekende jazzmuzikant in de Londense rhythm-and-bluesclubs. Gelukkig voor de toekomstige Stones fans over de hele wereld weten ze hem over te halen.

Vanaf dat moment is Charlie niet meer weg te denken uit de band. Hij hield het hoofd koel in de swingende jaren zestig, waarin de Stones supersterren werden, en de losbandige jaren zeventig. In tegenstelling tot zijn bandleden kwam Charlie deze en de jaren tachtig ongeschonden door. Zijn nuchtere, kalme houding en stijlvolle elegantie bezorgden hem een cultstatus. Hierdoor groeide hij uit tot een van de meest bewonderde en gerespecteerde muzikanten ter wereld.

Meer dan zestig jaar - rondom alle ruzies, sterfgevallen en personeelswisselingen - was Charlie de rots in de branding voor The Rolling Stones. Dit boek onthult de man achter de drummer: zijn beruchte minachting voor toeren en technologie, zijn liefde voor privacy en zijn rare gewoontes en verlangens naar huis.

Op basis van nieuwe interviews met zijn familie, vrienden en voormalig bandleden - onder wie Mick Jagger en Keith Richards - viert 'Charlie's good tonight' zowel het opmerkelijke leven als het werk van Charlie Watts. Deze definitieve en geautoriseerde biografie is een intiem verslag van zijn tijd in de beroemdste popgroep ter wereld.

Je was in die tijd voor The Beatles of voor the Rolling Stones. Nu ben ik van een generatie later en, ook al ben ik geen groot fan, toch kies ook ik dan voor één groep: de the Rolling Stones. Ooit zelfs uitgenodigd om vooraan bij het podium te staan als uitzinnige groupie voor de tv-opnames in Paradiso Amsterdam.
Hoe geweldig is het dan om te lezen over de beste en wellicht bekendste drummer allertijden.

Alles op de achterflap van het boek 'Çharlie's good tonight' is waar. Het boek begint met een voorwoord van Mick Jagger en Keith Richards, die beide vol lof en met liefde over hem spreken. Verder is het boek opgedeeld in negen hoofdstukken waarbij de auteur een eerbetoon schrijft aan de man wie Charlie Watts echt was. De man die muziek wilde maken en niet het onderwerp van gesprek wilde zijn in de roddelpers.

Het boek 'Charlie's good toninght' geeft een mooi inzicht in de man achter de muzikant. Hoe zijn omgang met vrienden en familie was en wat bijvoorbeeld  zijn eigen favoriete muziek was. Alles op een respectvolle en hier en daar ontroerende manier beschreven. De auteur Paul Sexton beschikt over een fijne schrijfstijl, zonder opsmuk en hij is recht door zee. Hij schreef met dit boek wellicht een van de beste biografieën ooit uitgegeven.