Adamas, een woestenij van diamanten - Ben Geysen

'Ben jij dan niet gelovig meer?' vraagt Martine. 'Jawel hoor: eens een Jood, altijd Jood, of je wilt of niet. Maar ik beleef mijn afkomst nu op mijn tempo en voorwaarden. Dat bevalt me wel.'

Toen mij gevraagd werd of ik het boek ‘Adamas’, van de Vlaamse auteur Ben Geysen wilde lezen om te recenseren hoefde ik niet lang na te denken. Ik ben namelijk enorm nieuwsgierig naar de wereld achter de diamanthandel. Maar ook naar de Joodse gemeenschap die daar zo nauw mee verweven is. Het is een gesloten wereld waar je zelden iets over hoort. Juist daarom sprak dit boek me meteen aan. En eerlijk? Ik was verrast – en vooral onder de indruk – van hoe gedetailleerd en meeslepend Geysen deze verborgen wereld tot leven weet te brengen.

Hier gaat het boek ‘Adamas’ over
Martine is drieëndertig en op zoek naar een leven dat deugd. Helaas blijken al haar vriendjes en minnaars slechts passanten. Dan ontmoet ze Zev, een jongere Joodse man. Vroeger was ze zijn babysitter. In een opwelling volgt ze haar hart en tuimelt in de wondere wereld van de Antwerpse diamanthandel. Tevens wordt ze daarbij geconfronteerd met de absurde en krankzinnige Joodse gewoontes, duistere fortuinen en brute machtspelletjes Terwijl ze vecht voor haar relatie moet ze ook afrekenen met demonen uit haar verleden. Kan Martine zich staande houden in deze verstikkende gemeenschap die haar tot zwijgen dwingt. En wat als ze ontdekt dat Zev en zijn familie geheimen voor haar verborgen houden. Wie zal haar nog liefhebben?

Wat begint als een liefdesverhaal ontvouwt zich al snel tot een complex web van leugens
Adamas’ – wat letterlijk “diamant” betekent – is een spannende roman die je vanaf de eerste pagina vastgrijpt en niet meer loslaat. Wat begint als een liefdesverhaal, ontvouwt zich al snel tot een complex en spannend web van geheimen, macht en tradities.

Wat direct opvalt, is het hoge verteltempo. De schrijver Ben Geysen verspilt geen tijd aan overbodige uitweidingen, hij schrijft direct to the point. Daarbij eindigt bijna elk hoofdstuk in een soort van cliffhanger, waarbij je toch weer doorleest. Dit maakt het boek tot een echte pageturner.
Ook plotwendingen volgen elkaar in rap tempo op. Deze zorgen ervoor dat je als lezer voortdurend op het verkeerde been wordt gezet. Net wanneer je denkt te begrijpen hoe de vork in de steel zit, gooit de auteur het verhaal weer volledig om.

Het taalgebruik is rijkelijk maar ook grove woorden komen voor
Het taalgebruik is opvallend rijk maar soms ook schokkend. Ben Geysen schuwt het gebruik van grove woorden niet. Dit doet hij om rauwe emoties en confronterende situaties te beschrijven. En dat werkt. Zijn stijl is beeldend en intens, waardoor scènes zich bijna filmisch voor je ogen afspelen. Soms is het zelfs even slikken, maar juist dat maakt het verhaal zo krachtig en geloofwaardig.

De personages zijn uniek, sterk en gelaagd
Een ander sterk punt van het boek ‘Adamas’ zijn de personages. Van de zoekende Martine tot de mysterieuze Zev, zijn excentrieke familie en de diamantmagnaten in Afrika. Elk personage voelt uniek en gelaagd aan. De Joodse gemeenschap wordt niet geromantiseerd, maar neergezet als complex, gesloten en soms zelfs verstikkend. Tegelijkertijd weet Geysen ook nuance aan te brengen. Hierdoor blijft je als lezer balanceren tussen begrip en vervreemding.

Het verhaal geef een inkijk in de tradities en machtstructuren van de diamanthandel en de Joodse gemeenschap
Wat mij persoonlijk het meest verraste, is hoe grondig de auteur zijn research heeft verwerkt in het verhaal. Zonder dat het ooit als droge informatie aanvoelt, krijg je een inkijk in de gebruiken, tradities en machtsstructuren binnen de diamantwereld en de Joodse gemeenschap. Die details geven het verhaal van ‘Adamas’’ een enorme geloofwaardigheid en maken het des te intrigerender.

Is er dan geen minpunt? Toch wel. Af en toe had ik het gevoel dat het hoge tempo ten koste ging van de emotionele diepgang. Sommige gebeurtenissen volgen elkaar zo snel op dat je als lezer weinig tijd krijgt om alles echt te laten bezinken. Een paar rustmomenten hadden het verhaal wellicht juist nog wel sterker gemaakt.

'Adamas' is een zeer sterk debuut en vraagt om meer
Al met al is ‘Adamas’ een indrukwekkend debuut dat laat zien dat Ben Geysen een auteur is om in de gaten te houden. Met zijn vlotte schrijfstijl, spannende plots en gedurfde thematiek weet hij een wereld te openen die voor velen verborgen blijft.

Zoek je een spannen boek vol intriges, bijzondere personages en een unieke inkijk in de diamanthandel en de Joodse gemeenschap? Dan is ‘Adamas’ absoluut een aanrader.

Goed nieuws, win een exemplaar van het Adamas!
Namens de  uitgeverij mag ik 1 exemplaar van 'Adamas' van Ben Geysen verloten – een spannende roman die je meeneemt in de mysterieuze wereld van de diamanthandel en de Joodse gemeenschap.

Wil jij dit boek winnen? Ga dan naar deleestrein op Instagram. 

Specificaties bij het boek Adamas
Auteur: Ben Geysen | Uitgever: Het Punt| Eerste uitgave: 2026 | Aantal bladzijden: 354 | ISBN 9789460798795

Met dank aan uitgeverij Het Punt voor het recensie-exemplaar.

Het Appelmeisje - Tina N. Martin

 

''Het is donker overal. Hult haar in mist en maakt haar blind, voor dit moment''

Dit is het verhaal van het boek 'Het Appelmeisje'

Een macabere misdaad doet de Noord-Zweedse stad Boden op zijn grondvesten schudden. Een docent, die geen vijanden lijkt te hebben, wordt vermoord aangetroffen door haar man. De dader etaleerde haar lichaam op brute wijze: ze hangt aan een plafondhaak.
Rechercheur Idun Lind wordt op de gruwelijke zaak gezet. Ze worden geconfronteerd met een reeks anonieme Bijbelcitaten die een duistere geschiedenis blootleggen. Samen met haar, eenzame, partner Calle Brandt duikt Idun diep in de schokkende zaak. Maar dan belandt Idun zelf in het vizier van de moordenaar.

Auteur Tina N. Martin
Tina N. Martin is geboren in 1980, in het Noord-Zweedse Boden. Dit ligt aan de grens met Finland. Ook haar thrillerserie over rechercheur Idun Lindt speelt zich af in de stad Boden. In het nawoord vertelt ze hierover dat ze soms om verhaaltechnische redenen wel hier en daar iets heeft verandert en ook gebouwen soms een andere naam heeft gegeven. Verder heeft ze alle personages en de verhalen verzonnen. In 2021 kwam 'Het Appelmeisje' uit en het debuut sloeg in als een bom: zowel lezers als critici waren zo enthousiast dat de thriller al snel de eerste plek in de boekenlijst behaalde.

Terecht een bestseller

Dat het boek binnen en no time op de eerste plek van de boeklijsten belande verbaasd me niets. Wat een geweldige, spannende en onderhoudende thriller heeft auteur Tina N. Martin weten te schrijven met 'Het Appelmeisje'. Het is een tijdje geleden dat er een thriller van dit formaat verschenen is. Eentje waar alles aan lijkt te kloppen en die tijdens het lezen niet of nauwelijks weg te leggen is. 

Goede, vlotte en onderhoudende schrijfstijl

Dat je als lezer door wil blijven lezen komt door de vlotte en onderhoudende schrijfstijl die Tina N. Martin heeft. Daarbij weet ze de spanning hoofdstuk na hoofdstuk goed op te bouwen. Dat het verhaal in het verleden begint en verteld wordt vanuit verschillende perspectieven maakt ook nieuwsgierig.
Het duurt wel even voordat de beloofde Bijbelcitaten aan het verhaal toegevoegd worden. Dit voegt echter wel een hele nieuwe dimensie aan het verhaal toe. Tevens geeft het de lezers een kijkje in de keuken van een sekte. Hoe slim en secuur ze hun slachtoffers weten te hersenspoelen. 

Geloofwaardige personages die het waard zijn om te volgen
Tina N. Martin heeft goede, geloofwaardige personages weten te creëren. Al had ik van de achtergrond van Idun en Calle nog wel wat meer willen weten. Wellicht wordt dat in de volgende delen uit de doeken gedaan. Beide vormen wel een interessant koppel die ik in de volgende delen graag zou willen volgen.

Let op: eer je aan het boek 'Het Appelmeisje' begint is het wellicht handig even de 'trigger warning' te raadplegen omdat er nogal wat heftige onderwerpen besproken worden, zoals: verkrachting en mishandeling.

Details over het boek
Titel: Het Appelmeisje | Originele titel: Befriaren | Auteur: Tina N. Martin | Uitgeverij: AW. Bruna | Vertaling: Nannie de Graaf | Eerste druk: 2021 | Nederlandse eerste druk: 2025 | Genre: Scandinavische Thriller | Aantal bladzijden: 432 | ISBN 978 940 051 616 8

Wachten op kerst - Lynn Austin

 

''Geef, dan zal je gegeven worden''

Dit is het verhaal van ‘Wachten op kerst’ over
New York, 1901. Na jaren vol uitbundige feesten kiest Adelaide dit jaar bewust voor een rustige feestdagen. En ze kan niet wachten op kerst, en dit dan samen te vieren met haar kersverse echtgenoot, voor wie ze gekozen heeft uit liefde. Niet vanwege het geld. Maar de overgang van haar rijke bestaan naar het ingetogen leven van een huisvrouw gaat niet zonder slag of stoot. Hoewel Addy geen dag spijt heeft van haar huwelijk met Howard, blijkt het best een opgave te zijn om de haard aan te steken en iets anders te bereiden dan aangebrande toast.
Vlak voor kerst neemt Addy’s leven een plotselinge wending. Op de eerste dag van de advent staat er plots een jongentje bij haar op de stoep. Hij is weggelopen uit het weeshuis en beweert geen weeskind te zijn. Terwijl het kerstfeest nadert, doen Addy en Howard er alles aan om het mysterie rondom deze bijzondere jongen te ontrafelen. Eén ding is zeker: het zal een kerst worden die Addy’s ervaringen van vroeger ver te boven gaan. Wachten op kerst was nog nooit zo bijzonder.

Auteur Lynn Austin
Lynn Austin is in geboren in Florida (1949). Ze groeide op in een christelijk gezin. Haar moeder was bibliothecaresse. Hierdoor kwam ze al op jonge leeftijd in aanraking met boeken. Tot haar teleurstelling gingen veel verhalen niet over het geloof. Daarom besloot Lynn Austin om zelf boeken te gaan schrijven. In 1995 verscheen haar eerste boek ‘The Lord is my strenght’. Ondertussen zijn er ook al veel van haar boeken in het Nederlands vertaald. In 2008 was ze zelfs de bestverkopende auteur in de categorie christelijke boeken. Het boek ‘Wachten op kerst’ nieuwste roman.

Dit is pas écht een kerstverhaal
Al eerder las ik een boek van Lynn Austin, namelijk ‘Al mijn geheimen’. Eigenlijk is dit het eerste deel, maar de boeken zijn apart van elkaar ook heel goed en begrijpbaar te lezen. Al zou het zonde zijn om het boek ‘Al mijn geheimen’ niet te gaan lezen, want het is een prachtig verhaal. En datzelfde geldt voor he boek ‘Wachten op kerst’. Het bijzondere aan dit verhaal is bovendien dat het eens een hele andere insteek heeft.  Want waar de meeste kerstverhalen gaan over het liefdesperikelen, gaat het dit keer over verenigen van een gezin.

Advent: Hoop, liefde, vreugde en vrede
Het boek ‘Wachten op kerst’ bestaat uit vier delen. Alle delen staan voor een periode van de advent hoop, liefde, vreugde en vrede. Deze komen worden genoemd bij het aansteken van de adventskaarsen. Lynn Austin heeft fijne, ietwat simpele maar wel een doeltreffende schrijfstijl. Personages komen echt tot leven doordat ze herkenbare karaktereigenschappen meekrijgen. Hierdoor kun je als lezer makkelijk herkennen in sommige hoofdpersonen en raak je meer emotioneel betrokken bij het verhaal.

Vrouwen – en kinderrechten
Auteur Lynn Austin doet altijd uitgebreid onderzoek naar de onderwerpen voor haar verhalen. Maatschappelijke thema’s worden aangehaald en in het boek ‘Wachten op kerst’ draait het niet alleen om de zoektocht met het weesjongetje, maar gaat het ook over vrouwenrechten. Op een goede, simpele manier weet ze aan te geven dat vrouwen voor zichzelf moeten opkomen en een betere toekomst verdienen. Maar bovenal dat ze net zoveel rechten dienen te hebben als mannen. Het hoofdpersonage Adelaide, is daar een goed voorbeeld van. Zij verkiest een sobere leefstijl boven een gearrangeerd luxe huwelijk, maar staat wel haar mannetje en is gelijkwaardig aan haar echtgenoot.
Naast het vrouwenrecht, vertelt ze ook over de vreselijke omstandigheden waarin de weeskinderen, moesten leven. De povere omstandigheden weet ze zeer doeltreffend over te brengen. Dat geldt ook voor de eenzaamheid die de kinderen ervaren, en het belang van gezinshereniging.

Kerstboodschap
Het boek ‘Wachten op kerst’ is echter veel meer dan een manifest voor vrouwen- en kinderrechten. Het is een mooi verhaal over de daadwerkelijke boodschap van kerst. Kerst gaat namelijk niet om de meeste kadootjes of de grootste boom, maar over het omkijken naar elkaar. Of het nu iemand is die je kent of juist helemaal niet. Het geloof in God krijgt hierbij een mooie passende rol.

Geloof en hoop zit in kleine dingen
De boeken van Lynn Austen zijn niet alleen historische maar ook Bijbelse romans. Je hoeft niet gelovig te zijn om de boeken van haar toch te gaan lezen. De boodschap die ze aan de lezer mee wil geven zijn namelijk universeel. Wat je doet of zegt hoeft niet groots te zijn, alles volstaat en kan van grote betekenis voor een ander zijn. Wat voor jou wellicht een kleine moeite is, kan voor een andere van onschatbare waarde zijn. Als dat niet de ware kerstgedachte is, weet ik het ook niet meer.

Titel: Wachten op kerst | Originele Titel: Waiting for christmas | Uitgeverij: Kokboekencentrum | Vertaling: Roeleke Meijer- Muilwijk | Aantal blz: 268 | ISBN 978 902 973 774 6 | ISBN e-book 978 902 973 775 3

Een nog uitgebreidere review kun je lezen op www.stoerleesvoer.nl

Helemaal Prima - Cecilia Rabess

 

“Liefde overwint alles, behalve dan geografie, en geschiedenis, en de hedendaagse socio-politieke realiteit”

In een wereld waarin op politiek gebied alles en iedereen elkaar meer naar het leven staat dan elkaar liefheeft is het natuurlijk in de privésfeer niet anders. Hoewel er op sociale media nog steeds de meest perfecte levens voorbijkomen is het op privégebied vaak toch minder mooi. Zeker nu er geloven, meningen en uitingen zo rechtlijnig tegenover elkaar staan. We kennen allemaal wel het spreekwoord ‘Twee geloven op een kussen daar slaapt de duivel tussen’. Vroeger werd deze vaak gebruikt wanneer er een relatie ontstond tussen een katholiek en protestants geloof. Nu is het veel meer dan een geloof. Kun je van elkaar blijven houden, ondanks fundamentele verschillen?

Dit is het verhaal van ‘Helemaal Prima’
Jess en Josh zijn ongeveer in alles elkaars tegenpolen. Zij is zwart progressief en van bescheiden komaf, en is gewend om zichzelf voortdurend te moeten bewijzen in een witte (voornamelijk mannen-) wereld. Hij is wit, conservatief en zeer bevoorrecht.
Wanneer ze collega’s worden bij een gerenommeerde New Yorkse investeringsbank, duurt het niet lang voordat hun aanvankelijke vijandige verhouding omslaat in vriendschap – en uiteindelijk in een onwaarschijnlijke, allesverslindende liefdesaffaire.
Ondanks dat Jess smoorverliefd is vraat ze zeer steeds meer af of ze niet te veel emotionele offers omwille van Josh brengt. Met de verschijning van Donald Trump op het politieke toneel worden haat twijfels – en de haarscheuren in hun relatie – steeds groter.

Voor de Hebban Leesclub mocht ik het boek ‘Helemaal Prima’ van Cecilia Rabess lezen.
Een titel die ik al een tijdje op het oog had gezien de inhoud. Want het onderwerp kiezen voor een partner van een ander geloof en/of huidskleur is tegenwoordig al bijna net weer zo een heftig onderwerp geworden als decennia geleden. Alsof we al die tijd hebben roepen en protesteren voor niets.

Wanneer je de achterflap leest zou je kunnen denken dat het een liefdesverhaal is wat al in talloze vormen voorbij is gekomen. Echter is het boek ‘Helemaal Prima’ wel even meer dan dat. Buiten de liefdesaffaire en het politieke verschil gaat het ook om een vrouw die zich constant geneigd voelt om zich te verdedigen voor wie en/of wat ze is. En dat is anno nu niet alleen nog maar een zwart/wit- huidskleur probleem. Je gender, maar zelfs je afkomst uit een rijk of minder bedeeld gezin, staat tegenwoordig ter discussie. Dat wordt in het boek ‘Helemaal Prima’ mooi aan de kaak gesteld.

Door middel van het beschrijven van het gekibbel van Jess & Josh, tot de uiteindelijke grote ruzies, krijg je als lezer meer inzicht in de grote verschillen die een relatie tussen een witte en een zwarte persoon nogal te verduren krijgen. Een allergische reactie op aardbeien is nu eenmaal makkelijker te begrijpen en mee te handelen dan racisme. Ook al doet iemand nog zo zijn best, racisme zit in meer dingen dan alleen maar kleur. Tevens rijst de vraag wanneer je als ‘zwart’ persoon zelf nog moreel geloofwaardig bent?
Dit vraagt het hoofdpersonage Jess zich constant af. Want ze geniet volop van het leven dat ze samen met haar Wall Street vriendje leidt. Josh doet zijn best maar begrijpt de hele impact van het racisme niet. Zelfs niet zijn vernedering voor Jess als ze zijn rode MAGA-pet vindt.

Jess is geen activiste, heeft zelfs meer blanke dan zwarte vrienden, geniet van het goede leven en haar vriend Josh is geen volle racist. Toch zijn de tegenstellingen in alle kleine dingen bij elkaar zo groot, dat een leven samen onmogelijk lijkt. Dat is wat schrijfster Cecilia Rabess op een sublieme wijze probeert te vertellen. Ik vind dat ze daarin meer dan geslaagd is. Ze heeft een duidelijke, heldere, simpele schrijfstijl waarin elk woord zeer overwogen is. Rabess heeft de hoofdpersonages genoeg humor meegegeven om het beladen onderwerp, en dus het verhaal, luchtig te houden.

Ook zijn er tegenwoordig meer jongvolwassenen depressief. Door de constante druk van buitenaf lopen ze zichzelf meer dan eens voorbij. Auteur Cecilia Rabess heeft dat mooi aangestipt in een scène waarbij hoofdpersonage Jess volledig instort wanneer haar vader overlijdt. Ze is haar houvast kwijt en zal zichzelf opnieuw moeten vinden. Dat geldt ook voor de relatie die ze heeft met Josh.

Het chronologische in het verhaal van ‘Helemaal Prima’ geeft niet alleen een mooi overzicht van wat de relatie tussen Jess en Josh allemaal te verduren krijgt maar ook de omwenteling in Amerika, (en de wereld), van de dag dat Obama gekozen werd tot de inauguratie van Trump.
Cecilia Rabess heeft, zeker voor een debuut, een zeer indrukwekkende schrijfstijl maar ook een opvallende. Ze kan de lezer laten inzien wat het is om samen in dezelfde situatie te zitten en er toch heel anders tegenaan kijkt. Dat het meer is dan afkomst. Door middel van scherpe dialogen heb je het idee constant aan de zijlijn te staan en alles mee te beleven. Dat komt tevens ook door het feit dat Jess en Josh authentieke personages zijn en we ons als lezer daarmee makkelijk kunnen identificeren.

Het boek raakt emotioneel en zet je aan tot denken. Over hoe je zelf in de maatschappij staat en functioneert. Ik denk dat het boek ook uitermate geschikt is om op scholen te bespreken maar zeer zeker ook voor leesclubs.
Het boek zelf leek wel te groeien naarmate de bladzijde minder werden. De titelverklaring als eindzin vond ik ‘Helemaal Prima’.

Titel: Helemaal Prima | Oorspronkelijke titel: Everything's fine | Auteur: Cecilia Rabess | Uitgeverij: Atlas Contact | Vertaling: Adiëlle Westercappel | Eerste uitgave: 2024 | Aantal bladzijden: 378 | ISBN 978 90 254 7573 4

Het eiland van de zielen - Piergiorgio Pulixi

''Een onopgeloste zaak is de grootste straf die een politieagent kan overkomen. Soms kun je het niet loslaten; het blijft aan je kleven.

Wat een slimme zet is dit geweest van zowel de auteur Piergiorgio Pulixi als uitgeverij A.W. Bruna. Want de fans van de boekenserie ‘De stilte van de witte stad’ zouden zomaar kunnen denken dat er onaangekondigd een nieuw deel aan de reeks is toegevoegd. Zo erg lijken de omslagen op elkaar. Toen ik er dan uiteindelijk achter kwam dat het hier niet gaat om een vervolg maar om een heel nieuw verhaal van ook nog eens een nieuwe auteur, was ik net zo blij. Zo niet blijer misschien wel.

Hier gaat het verhaal van het eiland van de zielen over
Rechercheurs Mara Rais en Eva Croce zijn niet blij als ze worden overgeplaatst naar de nieuw opgerichte eenheid voor onopgeloste zaken in Cagliari, Sardinië. De een geboren en getogen Sardijnse, niet op haar mondje gevallen en daardoor al regelmatig in de problemen gekomen. De ander, een Milanese specialist in rituele moorden, staat privé voor een aantal uitdagingen en werd in Milaan geschorst.
Het kantoor is een stoffige kelder vol oude dossiers. Aan de zijde van de twee rechercheurs werkt ook de terminaal zieke inspecteur Moreno Barrali aan mee.
Zijn laatste wens is om een oude zaak op te lossen. Jaren geleden op Allerzielen, ‘de dag van de doden’, werden twee vrouwen op brute wijze vermoord in de buurt van de heilige bronnen. Rituele moorden, denkt Moreno Baralli. Maar zijn superieuren geloven niet in zijn theorie. Het team is een oude sekte op het spoor als de cold case plotseling weer oplaait; een jonge vrouw is sinds een paar dagen spoorloos verdwenen…

De titel literair waardig
Op de omslag van het boek ‘Het eiland van de zielen’ staat literaire thriller. Nu staat dat tegenwoordig al gauw op een omslag, want voor de verkoopcijfers schijnt dat beter te zijn. Echter vind ik dat een auteur zo een titel ook wel waardig moet zijn. In het geval van Piergiorgio Pulixi kan ik volmondig ja zeggen. Het verhaal gaat namelijk niet alleen maar over de moord, maar ook de personages worden uitgebreid uitgelicht. Hun doen en laten wordt breed uitgemeten, zo ook hun twijfels en angsten.

Vrouwen denken en handelen anders dan mannen
De auteur heeft gekozen voor een vrouwelijk recherche duo. Dat geeft een hele andere dimensie aan een verhaal dan wanneer een man en een vrouw een koppel vromen. Zo hoeft er dit keer ook geen aandacht besteed te worden aan een eventueel opbloeiende romance.
Als je in ogenschouw neemt dat de schrijver een man is, is het knap dat hij de emotionele kant van de vrouwen zo goed weet te beschrijven. Vrouwen denken en handelen nu eenmaal anders dan mannen.

Twee hoofdlijnen en wat losse draadjes
In het boek zijn er twee hoofdlijnen; die van het onderzoek van de vrouwelijke rechercheurs en die van de religieuze Sardijnse bewoners. Daardoor heen loopt nog het verhaal van een bergvolk. Tevens is er nog de extreme verering van de Moedergodin van het eiland. De offers die ze moeten brengen zijn gruwelijk en uiteindelijk ontstaat er een vreselijke werkelijkheid.
Toch worden niet alle vragen beantwoord en zijn er nog wat losse draadjes aan het einde van het boek. Zeker het verhaal van het offeren is onaf en vraagt dus om een vervolg.

De schrijver is zelf Sardijns, wat is waar en wat niet
Piergiorgio Pulixi heeft een aangename schrijfstijl en weet de spanning gedurende het hele verhaal vast te houden en verder op te bouwen. Pulixi schrijft vanuit een alwetende. Hierdoor krijg je soort van helikopter view en ervaar je het verhaal vanuit verschillende hoeken. Hij heeft ook een beeldende en gedetailleerde manier van schrijven wat hier en daar nogal schokkend kan overkomen. Door de korte hoofdstukken ligt het leestempo hoog en is het moeilijk om het boek weg te leggen.

Piergiorgio woont zelf op Sardinië en de vraag rees bij mij of dit verhaal over geloof en het offeren compleet verzonnen is of dat er toch iets van waarheid in zit. Al dan niet verzonnen, het is in ieder geval een beangstigend idee. De laatste scène in het boek ‘Het eiland van de zielen’ is verbijsterend. Ik kijk met een soort van gezonde angst en beven, maar vooral met veel nieuwsgierigheid en interesse uit naar het volgende deel.

Titel: Het eiland van de zielen | Oorspronkelijke titel:Lísola della anime | Auteur:Piergiorgio Pulixi | Uitgeverij: AW. Bruna | Vertaling: Guanita Milder-Wolbers en Saskia Peterzon-Kotte | Eerste uitgave: 2019 (Italië) | Gelezen uitgave: 2024 | Aantal bladzijden: 477 | 
ISBN 978 94 005 1722 6

Voordat het laat wordt - Kader Abdolah

''Door mijn reizen heb ik veel geleerd van het leven. Bijvoorbeeld dat je niet veel hoeft te weten om de wereld dieper en beter te begrijpen, en je hoeft vooral niet veel te weten om gelukkig te zijn.''

Vragen aan een boekenwurm wat zijn of haar lievelingsboek is is bijna hetzelfde als aan een ouder vragen welk kind er favoriet is. Het is vrijwel onmogelijk om te kiezen. Je houdt namelijk van iets of iemand door zijn eigen specifieke karakter, gedrag innerlijk en/of uiterlijk. En daarom zijn er bij mij ook meerdere boeken favoriet, zoals: Klop maar op een deur van Willard Motley, De Duivenhoudster van Alice Hoffman, Dubbelspel van Aaron, Anna Karenina van Tolstoj en last but not least Het huis van de Moskee van Kader Abdolah. Deze laatste las ik verschillende keren en elke keer was ik weer ontroert. Ook zijn andere boeken maakte indruk, al vond ik ‘Daar waar de Bergen zingen’ het minst. Nu komt Kader Abdolah met het boek ‘Voordat het laat wordt’. Een persoonlijk verhaal over zijn terugreis naar zijn vaderland. Een roman die niet alleen hem meevoert naar zijn innerlijke rust maar jou ook aanspoort om aan je eigen pad te gaan denken.

Dit is het verhaal van ‘Voordat het laat wordt’
Kader Abdolah wil naar huis, het is genoeg geweest.
Maar terugkeren is onmogelijk want in Iran zal hij worden gearresteerd. Hij zoekt een oplossing en weet op een sluwe, literaire wijze, via Iraaks Koerdistan, zijn vaderland binnen te komen, Van daaruit begint hij schrijvend zijn verhaal over zijn mystieke reis te vertellen. Hij bereikt zijn ouderlijk huis, hoog in de bergen, klopt op de deur, maar zijn moeder, die ondertussen dementeert, herkend hem niet.
Abdolah is nu terug, maar eenmaal daar komt hij erachter dat hij zich heeft vergist. Zijn ouderlijke huis is niet de plek waar hij naar verlangde. Die plek blijkt onbereikbaarder dan hij dacht. Wandelend door de bergen komt hij terecht in het oude observatorium van de familie. Daar hebben zijn voorvaderen met zelfgemaakte telescopen de hemel geobserveerd. Vertellend neemt Kader Abdolah ons met die telescopen mee naar ons oorspronkelijke huis, naar de plek waar we allemaal vandaan komen. Ook richt hij zijn telescoop op de steden van het vaderland, waar vrouwen in opstand zijn gekomen tegen de geestelijke macht: ‘Voordat het te laat wordt’.

Auteur Kader Abdolah
Kader Abdolah is het pseudoniem van Hossein Sadjadi Ghaemmaghami Farahani, en is geboren in 1954. In het religieuze gezin waar hij in opgroeide had hij al heel snel de taak de vaderrol van zijn dove en verstandelijk gehandicapte vader over te nemen. Echter droomde Kader ervan om net zoals zijn betovergrootvader schrijver te worden. Vanaf zijn 12^e kreeg hij serieuze interesse in de Westerse literatuur en samenleving. In 1977 sloot hij zich aan bij een linkse partij die tegen het bewind van de sjah en de ayatollahs was. Hij schreef in die tijd voor een illegaal blad en publiceerde twee verhalenbundels onder de naam Kader Abdolah. Samengesteld als eerbetoon aan zijn twee geëxecuteerde vrienden Kader en Abdolah. Door deze en andere politieke activiteiten moest hij uiteindelijk Iran ontvluchten. In 1988 kreeg hij een huis in Zwolle. Kader Abdolah leert zichzelf Nederlands met de boeken van Annie MG Schmidt. In 1993 debuteerde hij met ‘De Adelaars’. Dat wordt bekroond met de debutantenprijs Het gouden Ezelsoor.
Hij schrijft vervolgens columns en in 2005 wordt hij voor zijn boek Het huis van de Moskee geprezen. Zijn boek ‘Voordat het laat wordt’, is zijn verhaal over de terugreis naar zijn vaderland.

Een geheel eigen schrijfstijl en zelfs opmaak
Kader Abdolah is absoluut te herkennen aan zijn geheel eigen handschrift, maar ook de opmaak in zijn boeken is over het algemeen hetzelfde. Hij schrijft niet al te lange hoofdstukken, maakt gebruik van korte alinea’s waardoor pagina’s er overzichtelijk uit zien. Hierdoor zijn zijn boeken vaak ook wat toegankelijker voor jongere lezers of mensen met minder leeservaring. Hij laat fantasie en werkelijkheid in elkaar overlopen maar wordt nergens ongeloofwaardig. Zo ook weer niet in het boek ‘Voordat het laat wordt’. Wel kan zijn gebruik van woorden soms wat deftig of oubollig overkomen, daartegen pas dat wel weer helemaal bij het verhaal.

Geschreven vanuit een ‘ik’ perspectief
In ‘Voordat het laat wordt’ schrijft Kader Abdolah vanuit een ‘ik’ perspectief. Het is tenslotte zijn verhaal en zo komt het voor de lezer ook authentieker over. Het is een wonderlijk leven wat Kader toen nu toe geleefd heeft. Eerst zijn niet al te makkelijke reis naar Nederland en dan nu zijn reis terug naar zijn geboorteland. Het bewonderwaardiger hieraan is de houding van Abdolah zelf. Hij laat het allemaal gelaten over zich heen komen en ziet de gebeurtenissen als een bedoeling van een hogere macht. Zweverig is hij dan totaal weer niet.

Levensles
Kader Abdolah is als een oom die altijd wel een verhaal heeft wanneer je daar op bezoek bent. En je kan niet anders dan betoverend luisteren. Zijn boeken hebben dezelfde magie. Hij schrijft zijn eigen 1001 nacht of het nu logisch is of niet. Nimmer verbaasd maar altijd onderdanig en dankbaar. Hij is gelukkig met wie hij is en met wie hij is. Wat dat aangaat zouden nog veel mensen, ook ik, nog heel wat van hem kunnen leren. Het leven is namelijk al goed genoeg zoals het is.

Boek informatie
Titel: Voordat het laat wordt | Auteur: Kader Abdolah | Uitgeverij: Prometheus | Eerste uitgave: 2023 | Aantal bladzijde: 348 | ISBN 978 90 446 5403 5

Al mijn geheimen - Lynn Austen

''Verandering kan moeilijk zijn, maar kan ook heel goed voor ons zijn.''

New York, 1898. Wanneer haar man onverwachts overlijdt en haar niets nalaat van zijn grote erfenis, doet Sylvia er alles aan om haar dochter Adelaide te ontzien. Als ze een goede echtgenoot voor haar vindt voordat iemand erachter komt dat ze bijna aan de grond zitten, hoeft er misschien wel niets aan hun welgestelde leefstijl te veranderen. 
Sylvia's schoonmoeder Junietta gelooft dat hun leven wel wat opschudding kan gebruiken. ze heeft een heel ander soort bestaan voor haar schoon- en kleindochter in gedachte, ver weg van de verwachtingen van de New Yorkse high society. Maar om deze droom een kans te geven, moeten zowel Sylvia als Junietta eerst de pijnlijke geheimen uit hun verleden aan het licht brengen. 

Samen met andere bloggers vormden we het #launchteamalmijngeheimen en mochten we het boek, in manuscript vorm, al voor de kerst lezen. En ondanks de drukte van de decembermaand heb ik het boek in twee dagen uitgelezen. Vanaf de eerste pagina was ik geboeid en liet het verhaal me niet meer los. Ik wilde weten hoe dit af ging lopen.

Het boek ‘Al mijn geheimen’ valt in de categorie familiesaga. Het verhaal wordt verteld vanuit het perspectief van drie vrouwen: schoonmoeder, dochter en kleindochter. Het is duidelijk dat er een tijd van verandering voor de deur staat. Maar deze wordt niet zonder slag of stoot zomaar aangenomen en zo komen de vrouwen regelmatig voor discussies en conflicten te staan.
Door een noodlottig ongeval moeten de drie dames wel tot elkaar proberen te komen. Deze scènes zijn van alle tijden en daarom voor de lezer, en dus ook voor mij, zo herkenbaar.

Naast het indrukwekkende familieverhaal is er ook een historisch element. Al lezende krijg je stukjes van de slavernij en bijvoorbeeld het vrouwenkiesrecht mee. Maar dit is niet als feiten benoemd maar heel mooi en natuurlijk in het verhaal verweven. Je kan wel merken dat de auteur Lynn Austin gedegen onderzoek heeft gedaan voor het boek ‘Al mijn geheimen’. Heel duidelijk heeft ze de strijd van de vrouwen voor hun recht weten weet te geven. Daarnaast heeft Lynn Austin ook nog eens een hele vlotte en beeldende schrijfstijl waardoor het verhaal echt tot leven komt.

Dat het verhaal ‘Al mijn geheimen’ weet te raken komt ook doordat de drie personages zo goed beschreven zijn. Alle drie de vrouwen hebben een totaal eigen karakter en dat wordt heel goed weergegeven. Dit uit zich vooral in situaties waarin de vrouwen de visie op een bepaald onderwerp tonen. Hun verschillende meningen en gevoelens komen dan goed zichtbaar naar voren. Dat maakt dat je de personages in het boek als echte mensen beschouwd en je ze ook begrijpt en meeleeft. Dat heeft Lynn Austen subliem gedaan.

De opbouw van het verhaal ‘Al mijn geheimen’ is ook goed gedaan. Langzaam maar zeker zie en voel je de band tussen de vrouwen veranderen. Het verwerkingsproces wat de vrouwen nodig hebben na het onthullen van de geheimen krijgt alle tijd, maar wordt niet overdreven. Emoties als angst, verlies, rouw, liefde, hoop en vergeving worden goed uitgeschreven en het geloof In God krijgt hierbij een mooie passende rol.

Het boek ‘Al mijn geheimen’ van Lynn Austin is een prachtig, ontroerend en meeslepend familieverhaal over drie vrouwen die door het noodlot hun krachten en elkaar beter leren kennen. Het is een boek wat me wist te raken en wat ik zeker zal aanraden.

Met dank aan uitgeverij Kokboekencentrum voor de deelname aan het #launchteamalmijngeheimen.

Erfgrond - Maria Turtschaninoff

''We zouden kunnen verdwijnen. Misschien doen we dat al. Want zoveel andere soorten zijn al verdwenen. Waarom zouden wij mensen anders zijn? Maar de plek verdwijnt niet. Die verandert, maar blijft bestaan.”

Österbotten, 17e eeuw. De afgezwaaide Zweedse soldaat Matts krijgt een pachtboerderijtje toegezegd in het beboste oosten van het rijk. Hij noemt de plek Nevabacka: hij zal de drassige grond met eigen handen bedwingen. De aarde geeft hem voldoende terug, zolang hij in vrede leeft met het veen.
Generaties nazaten komen en gaan, elk met een eigen unieke stem. Van de kapelaan die vlucht voor de Russen en zich op Nevabacka verbergt tot de boerendochter die ervan droomt onderwijzeres te worden.

Vierhonderd jaar na Matts arriveert er een vrouw met een urn op een stil Nevabacka. Hoewel ze er zelf bijna nooit kwam, draagt zij de verantwoordelijkheid voor de familieboerderij nu haat moeder er niet meer is. Zal zi zich deze plek, de natuur en haar erfgrond eigen kunnen maken?

De natuur als hoofdpersonage
Het is even wennen want de hoofdrol is dit keer niet weggelegd voor een personages maar voor een stuk land. Een stuk veengrond in Österbotten, gelegen in West-Finland. Het boek ''Erfgrond' vertelt het verhaal van een boerderij door vier eeuwen heen. Je leest over het wel en wee van de boerderij en zijn bewoners, maar ook over periodes van oorlog, epidemieën, en voor- en tegenspoed.

Over deze gehele periode passeren er nogal wat personages, en ook al komen ze allemaal niet heel uitgebreid aan bod, je krijgt als lezer wel genoeg inzicht in hun karakters om een band met ze op te bouwen. De groei van de mens door de eeuwen heen is ook goed beschreven. Het is hier en daar soms wel even puzzelen wat de onderlinge connectie tussen de personages is, maar uiteindelijk valt alles op zijn plek.

Afwisselende schrijfstijlen
Het is wel een apart verhaal en niet alleen qua schrijfstijl. De schrijfstijl van het boek 'Erfgrond' is zeer afwisselend en leest erg vlot. Soms wordt er verteld vanuit een briefwisseling, dan weer vanuit een dagboek. Soms is er een alwetende verteller, dan weer een vertelling vanuit het perspectief van een personages. Wel is het meeste geschreven als een soort van poëzie en/of treurzang.

Mysterieus laagje
‘Erfgrond’ is denk ik wel een boek wat je aan moet spreken, niet alleen qua schrijfstijl maar ook qua onderwerpen. Zo komen er ook een aantal bosbewoners en magische wezens met verborgen krachten voorbij. Het boek heeft een mysterieus laagje, daardoor is het moeilijk te achterhalen of de bewoners van de boerderij de magische wezens nu echt beleven of dat het een gedachtenspinsel is.
Dit magische aspect is niet duidelijk op de achterkant aangegeven.

De plek verandert maar verdwijnt niet
Dit soort boeken zijn best lastig te recenseren omdat het een apart genre betreft. Ikzelf ben niet zo van de magische wezens maar toch kon ik me er in dit verhaal overheen zetten. De reden daarvoor is de liefde die schrijfster Maria Turtschaninoff in elke regel gestopt heeft. Dat was tijdens het lezen heel duidelijk voelbaar. Mooi gedaan.
De liefde voor mensen, maar voornamelijk de liefde voor de natuur is duidelijk het hoofdthema. Het hele verhaal is eigenlijk een ode aan de natuur en daarmee de verstandhouding tussen de mens en de natuur.
Er is heel veel respect voor alles wat groeit en bloeit. Ook komt heel duidelijk naar voren dat het leven vergankelijk is maar dat de plek waar je woont, welllicht in een andere vorm, altijd zal blijven bestaan. En als je er dan zo over leest is dat een prachtig gegeven en zet het je aan tot denken.

Dit boek moet je zelf ervaren
Altijd fijn als boeken je als lezer emotioneel raken. En je weer even laten weten wat je plekje hier op aarde is.
‘Erfgrond’ is een boek dat je zelf moet ervaren. Ik raad het lezen ervan zeker aan.
Blij dat ik door De club van Echte lezers op ‘Erfgrond’ geattendeerd werd en een recensie-exemplaar mocht lezen.

Kleuren van hoop - Sharon Garlough Brown

''Misschien was het tijd om de zeilen te hijsen, de wind zijn werk te laten doen en te zien waar hij hen zou brengen.''

Weduwe Meg reist naar Londen om haar enige dochter te bezoeken maar niets gaat volgens plan. Hardwerkende studente Charissa heeft graag alles onder controle maar dat blijkt lastig als ze onverwacht zwanger raakt. Predikante Hanna is op sabbatical en probeert rust te vinden maar oud verdriet steekt de kop opp. En dan is er nog Mara die heel wat te stellen heeft met haar moeilijke gezin.
Samen met deze vrouwen ontdek je dat het leven soms voelt als twee stappen vooruit en dan weer één achteruit. Maar er is altijd hoop.

In het boek 'Kleuren van hoop' zetten de vier vrouwen uit het vorige boek van Sharon Garlough Brown - 'Reisgenoten' - de volgende stap in hun geloofsreis. 

'Kleuren van hoop' is een mooie en prettig leesbare roman. Je hoeft als lezer niet perse gelovig te zijn om toch veel inspiratie uit dit verhaal te halen. De keren dat er naar de bijbel verwezen wordt of dat er gebeden wordt is passend in het verhaal en wordt niet aan de lezer opgelegd. 
Vrijwel iedereen zou zich wel met één van de hoofdpersonen uit het boek kunnen  identificeren. Daarom voelt het boek ook als een mooie levensles, die in het alledaagse even makkelijk toepasbaar is. Het zet zelfs aan tot (over)denken.

Het is vooral een prachtig verhaal over moed en liefde, maar vooral over hoop. 

Dit boek is een aanrader voor iedereen. Of je nu een geloof aanhangt of niet. Heeft verhaal is herkenbaar, geeft inzicht en nodigt uit om positief in het leven te blijven staan. Iets wat zeker in deze tijden niet altijd even makkelijk is.

Complimenten aan schrijfster Sharon Garlough Brown die op een, ogenschijnlijk, eenvoudige manier de lezer zo weet te raken. Hopelijk volgen er meer verhalen.

De Magdalenacodex - Jeroen Windmeijer & Jacob Slavenburg

''Onderzoek alles, behoud het goede en vermijd elk kwaad, in welke vorm het zich ook voordoet.''


In het Venetiaanse Marciana, een van de oudste bibliotheken ter wereld, stuit bibliothecaris Marco Visconti op een eeuwenoud manuscript. Het lijkt te zijn geschreven door Simon, de broer van Jezus, en het gaat over Maria Magdalena, de vrouw die al tweeduizend jaar lang tot de verbeelding spreekt.
Al snel wordt  het manuscript het middelpunt van een strijd op en leven en dood. Waar de een de waarheid zo snel mogelijk naar buiten wil brengen, wil de ander Maria Magdalena voor altijd het zwijgen opleggen. 

Drie vrouwen - Sofia, Susanna en Veronica - worden ongewild hoeders van het gevoelige geheim dat het manuscript herbergt. Maar dan blijkt: wie het manuscript in handen heef is zijn leven niet zeker.

Het boek 'De Magdalenacodex' is het laatste deel van een trilogie over sterke, machtige vrouwen. Het eerste boek was 'Isisgeheim', deze werd gevold door 'Het Evacomplex'.
De boeken vormen een trilogie maar zijn ook gewoon goed op zichzelf te lezen. 

Auteur Jeroen Windmeijer is internationaal bekend geworden door zijn spannende thrillers zoals het 'Pauluslabyrint' en 'De stenen God'. Cultuurhistoricus Jacob Slavenburg heeft boeken geschreven over het christendom en spiritualiteit en mystiek. Hun vriendschap en liefde voor geschiedenis en religie leidden tot het schrijven van deze trilogie.

                                                  ''De macht van het woord''

'De Magdalenacodex' begint sterk en is onderhoudend. De ervaren schrijfpen van Jeroen Windmeijer is duidelijk te herkennen. Mede door de spanningsopbouw. Zijn schrijfstijl is vlot dus de leessnelheid is hoog.
De personages komen wat minder goed uit de verf. Ze worden nauwelijks uitgeschreven en blijven daardoor vlak, zwak maar vooral emotieloos. De lijst aan het begin van het verhaal geeft goede informatie over de rollen van de personages in het verhaal, wat zeer verhelderd werkt. Geen enkel persoon in het verhaal maakt een sterke indruk en dat is meteen de voorbode voor de rest van het verhaal. Want waar het begin best nog sterk start wordt het verderop zwakker en zwakker. De spanning valt weg en, wat mij betreft, wordt het verhaal dan ook ongeloofwaardig. 

Dat ongeloofwaardige zit hem vooral in het feit dat er meerdere landen bij dit verhaal betrokken zijn. Er wordt door de hoofdpersonages een complete rondreis door Europa gemaakt om de daders van de gestolen Magdalenacodex te vinden. Wanneer het meerdere landen betreft komt vaak Interpol om de hoek kijken en die nemen dan de (moord)zaak over.
Maar deze zaak wordt voornamelijk uitgepluisd door de hoofdpersonages zelf. En daar verlies ik de aandacht. Doordat geen enkel personage sterk overkomt, overredingskracht of een uitgesproken mening heeft, lijkt het onwaarschijnlijk dat zij deze klus zouden kunnen klaren. Of het ze lukt, dan zou je het boek moeten lezen...

De geschiedenis met betrekking tot het verhaal van Maria Magdalena is wel heel interessant beschreven. Maria Magdalena, ondertussen heilig verklaard door het Vaticaan, krijgt in dit verhaal eindelijk eens een positieve beschrijving. In plaats van de afvallige vrouw, zoals ze altijd beschreven wordt, is haar verhaal nu eens vanuit een ander perspectief bekeken. Achter de roddel en achterklap blijkt een heel ander verhaal te zitten en zo is het verhaal bijna een ode aan Maria Magdalena geworden.
De kennis van Jacob Slavenburg is heel erg merkbaar en tijdens het lezen leer je veel over de gebeurtenissen in die tijd. Heel goed gedaan.

Het thrillergehalte kan ik in dit verhaal echt niet terugvinden. Het is meer een spannend geschiedenis verhaal/roman, geworden. Door de interessante en onderhoudende historische feiten heb ik het verhaal toch nog met plezier uitgelezen. Het is echter wel te hopen dat Jacob Windmeijer, met zijn talent voor schrijven, zijn goede pen weer oppakt en een echt spannende thriller gaat schrijven.

De zonde waard - Simone van der Vlugt

 

''Begrijpen wat iemand zei was niet hetzelfde als het ermee eens zijn.''

Het meisje ligt op de achterbank van de auto. Ze lijkt te slapen, maar er is iets vreemds aan haar houding. Iets onnatuurlijks. Het portier staat open. Er gaat een schok door Ellen heen als ze ziet dat de polsen van het meisje vastgebonden zijn. Ze weet wie dit meisje is: Demi Hulshof, vijf jaar oud.

Voor de onderzoekers vormt het terugvinden van de vermiste Demi het startschot van een kat- en muisspel tussen een bende ontvoerders, de politie en een jonge vrouw die worstelt met haar verleden. Ze heeft gebroken met de Jehova's getuigen en daardoor met al haar familie en vrienden. In 'De zonde waard' komen relaties op scherp te staan, wordt er afgerekend met knellende familiebanden en blijft tot het laatste toe onduidelijk wie je kunt vertrouwen. maar uiteindelijk kruipt het bloed waar het niet gaan kan. Hoever wil je gaan om trouw te blijven aan jezelf om anderen te beschermen?

Het thema van het boek is zeer interessant want over de Jehova's getuige weet men over het algemeen vrij weinig daar het een zeer gesloten gemeenschap is. Die geslotenheid, noem het maar beklemming, wordt zeer goed en voelbaar beschreven, maar ook de drang om te ontsnappen aan de druk en de angst wanneer er eenmaal besloten is de gemeenschap te verlaten. De gevolgen wanneer je uit de Jehova's gemeenschap stapt zijn vreselijk want alle banden worden verbroken, van kind tot ouders tot vrienden. Dit gedeelte van het verhaal is dan ook zeer boeiend en goed geschreven. Hier herken je dan ook de schrijfstijl van Simone van der Vlugt, die met haar historische romans ook altijd zeer duidelijk een beeld van een onderwerp of periode weet te schetsen.
Het 'thriller' gedeelte is minder goed gelukt. Het is een voortkabbelend verhaal met hier en daar wat spanning, meer een verslag van een zoektocht waarvan het plot niet echt als een verassing komt (ondanks de plotwending) en er blijven ook nog wel wat vragen onbeantwoord.
Om dit boek in het kort samen te vatten kun je zeggen dat het een spannend verhaal is met een zeer interessant en boeiend onderwerp, maar geen nagelbijtende thriller. 

Minjan - Margot Vanderstraeten

'' Vier Joodse vrouwen zitten in een restaurant, komt er een ober aan hun tafel, die vraagt: 'Is er ook maar IETS naar wens?' Zo zijn wij...we kunnen het niet helpen...altijd kritiek, commentaar of opmerkingen...het zit in ons DNA.''

Margot Vanderstraeten heeft met haar boek Mazzel tov een gevoelige snaar weten te raken en leidde tot bijzondere ontmoetingen binnen de orthodox-Joodse gemeenschap. Ook werd het boek een internationale bestseller. In het eerste boek van Vanderstreaten leerde we kennis maken met chef-kok Mosje, van Hoffy's in Antwerpen, die iedereen maar al te graag uitgeweide uitleg geeft over Joods-culinaire tradities en het chassidische leven. Fotograaf Dan heeft een scherpe en humorvolle blik op het leven en is de enige fotograaf die het leven van binnenuit de gemeenschap mag vastleggen. En dan is er nog Esther die graag met de auteur praat, maar liever nog discussieert, over de ultraorthodoxe manier van opvoeding en scholing.

In het boek Minjan gaat de schrijfster nog een stapje verder en gaat ze op een afwisselende manier, van dan weer ernstig naar dan weer luchtig en humorvol, gesprekken aan met de al bekende personen maar leert ze ook weer allemaal nieuwe mensen kennen. Wat vooral opvalt aan haar manier van schrijven is dat ze zo oprecht en respectvol is naar de Antwerpse Joodse gemeenschap, dan wel naar de verbinding van haar eigen niet-gelovigheid ten opzichte van diegene die wel geloven. Schiet ze af en toe dan toch de bocht uit dan is daar altijd Eshter die haar dat op een haarfijne manier weet duidelijk te maken. 
Dit verhaal is geschreven tijdens de lockdown en zo krijg je een goed inzicht in de moeite die het de Joodse gemeenschap hier en daar heeft gekost om toch aan haar geloofsbelijdenis te blijven voldoen. Wederom zijn ze heel inventief, al blijkt dat bij sommige ondernemingen ook wel weer sterk hun egoïstische kant naar boven te komen. Iets wat ze zelf niet onder stoelen of banken schuiven. Net zoals hun harde humor en eeuwige gezeur, zijn ze zich daar wel van terdege bewust.
Toch ontkomt ook de auteur er niet aan dat ze in gesprekken met de mensen verhalen hoort over de afschuw van de holocaust, maar dat wordt allemaal terloops genoemd, ik zou bijna zeggen op zijn Joods. Zoals bijvoorbeeld de volgende korte zin die een mega impact op de lezer heeft: ''In onze middens maken we nu pas onze eerste generatie bejaarden mee...Onze vorige generatie, welja, ik hoef je niet uit te leggen hoe en waar die aan hun einde zijn gekomen...''

Maar weinig keren kom je zo een parel van een boek tegen wat naar mijn inziens veel te weinig publiciteit krijgt. Wat zoveel heeft te vertellen op zo een luchtige en prettige manier. Wat je weer even met beide benen op de grond zet, ongeacht je geloofsovertuiging. En voor vele Amsterdammers zal duidelijk worden waar hun spottende humor vandaan komt, of ze dat nu wel of niet leuk vinden. 

Zonder titel - Erna Sassen

''Zivan! waarom reageer je niet???"

Zivan.
Die keer in het opvanghuis in Friesland. 
Ik was zo blij dat ik weer naast je zat. Aan die grote tafel met al die meiden. We deden een spelletje met z'n allen, Codenames. Jij en ik waren een heel goed team. Toen het tijd werd om terug te gaan, bracht je me naar de auto van tante Shanya. We namen afscheid. Je omhelsde me en omdat ik niets meer wist te zeggen, zei jij, misschien per ongeluk: 'Nou dag! Dan ga ik maar weer naar huis.' En je liep terug naar je nieuwe vriendinnen. Weg van mij. Ik keek naar je. Naar hoe je van me wegliep. Met dat prachtige diepzwarte golvende haar. Die mooie rechte rug. Die ik zo vaak heb getekend in bikini of in een t-shirt. Die lieve, mooie, rechte rug.
Zivan! wilde ik schreeuwen, Zivan! Je vergist je! IK BEN JOUW THUIS!

Dit boek is gedeeltelijk gebaseerd op het levensverhaal van Zivan en haar tante Shanya, twee buitengewoon inspirerende vrouwen van wie de echte namen niet genoemd worden, maar het respect van de schrijfster komt letterlijk in elk woord terug. Wat een ongelooflijk mooi verhaal, versterkt door de prachtige illustraties van Martijn van der Linden.
Dit boek geeft op alle fronten de emotionele strijd van een puber weer en zou daarom verplicht leesvoer moeten worden op middelbare scholen. Het is vooral in deze tijd zeer actueel door zijn maatschappelijke urgentie.

Aan de hand van de gebeurtenissen wordt je meegezogen in de gedachten wereld van 'Rembrandt'. Op de school waar hij zit heeft hij geen vrienden, hij leeft bij zijn vader, gescheiden van zijn moeder en zus en zijn beste vriendin is plotsklaps niet meer bereikbaar. Om aan zijn gevoelens en onmacht uiting te geven tekent hij en dan met name wolven, geiten en portretten van zijn, verdwenen, vriendin Zivan. 
Wanneer zijn tekenboek wordt ontdekt door de grootste schoft van de klas beginnen de problemen voor hem pas echt...of niet?

Dit is zo een aangrijpend mooi, letterlijk, opgetekend verhaal. Vanaf het begin grijpt het je bij de keel en ook na het uitlezen laat het je niet meteen los. Het gaat over verlies, liefde, vriendschap, onmacht, onbegrip en volwassen worden. Maar ook over het grote maatschappelijke thema uithuwelijken. Het gebeurd nog steeds en heeft zoveel invloed op degene zelf maar ook vaak om de vele 'stille' eromheen. Het slaat een gat in jonge levens, waar ze nog jaren later de gevolgen van ondervinden. Het is afschuwelijk om te lezen maar ook goed om te weten wat dit met mensen doet. En hoe dapper iemand kan zijn en dan toch verder kan gaan wanneer hij of zij maar de juiste mensen om zich heeft.

Viktor - Judith Fanto

''Letter zijn net symbolen en alleen daarom al heeft elke naam zijn eigen lading...onze naam is een determinerende kracht in ons leven.''

Wenen, 1914. De zesjarige Viktor Rosenbaum redt weeskind Bubi uit een vijver in het Praterpark. Tussen hen ontstaat een levenslange vriendschap en Bubi wordt opgenomen in het gegoede Weens-Joodse gezin. Viktor, die maar niet wil deugen, ontpopt zich als een rokkenjager en maakt geen van zijn vele studies af, tot groot verdriet van zijn familie. De Anschluß in 1938 vormt een keerpunt; onverschrokken en met heldhaftige vindingrijkheid beschermt Viktor iedereen die hij liefheeft.
Nijmegen, 1995. Geertje, de jongste telg van de familie, rebelleert tegen de angst en schaamte waarmee de Rosenbaums met hun Joodse identiteit omgaan. Waarom stoppen ze niet met onderduiken? Tijdens haar zoektocht stuit ze op een onwaarschijnlijk geheim.

Wat een fantastisch debuut heeft Judith Fanto met dit verhaal geschreven. Een ode aan de Joodse gemeenschap. Met een humorvolle, boeiende, ietwat simpele maar vooral respectvolle schrijfstijl weet ze de erbarmelijke omstandigheden van een familie te beschrijven tijdens de opkomst van Hitler. De impact die de overname van de Duitsers heeft is schrijnend weergegeven en de moed, wanhoop maar vooral de overlevingskracht spat van elke bladzijde. Veel kom je te weten over de Joden onderling, hun gebruiken maar ook hun angsten en wensen. Door het aaneenrijgen van de verhalen in het verleden met het heden is duidelijk geworden waarom een generatie van nu nog steeds kan vechten tegen de verschrikkingen van toen. De worstelingen met je ware identiteit, levensvragen en familiebanden, alles komt ruim en duidelijk afgewerkt aan bod.
Dit is niet zomaar een verhaal uit de oorlog die begint met een ontdekking op zolder waarbij een zoektocht begint naar het verleden door de hoofdpersoon. Dit is het ware verhaal van de schrijfster Judith Fanto (lees Geertje) zelf, wat op een sublieme wijze beschreven is. Het boek zet je ook aan het denken; want wat zou jouw keuze zijn in een periode van angst en overheersing? Misschien is dit verhaal wel actueler dan de bedoeling is geweest. Het is in ieder geval een boek wat je in je hart sluit en daarom ten zeerste aan te raden is.

Aria - Nazanine Hozar

''Het zal wel bij het leven horen dat het anders uitpakt dan we willen. Anders leren we niets.''
Het is 1953, in Teheran hoort de jonge soldaat Behrouz in een steegje een baby huilen. Het meisje is duidelijk aan haar lot overgelaten en hij besluit om haar mee naar huis te nemen. Behrouz heeft geen idee hoe groot de gevolgen zullen zijn van deze daad van barmhartigheid. Als dit meisje, Aria, de jaren erna opgroeit, heeft ze te maken met drie verschillende vrouwen die de rol van moeder op zich zullen nemen: de vrouw van Behrouz, die Aria haat en mishandelt; de rijke weduwe Fereshteh, die haar wil beschermen en de straatarme Mehri, wier geheimen zowel een zegen als een vloek zullen zijn.

'Aria' is het debuut van Nazanine Hozar, zij is geboren in Teheran en woont nu in Canada. De schrijfster heeft een mooie, historische roman weten te schrijven die je soms de ademt ontneemt. Ze neemt je mee door het verscheurde Teheran ten tijde van de Iraanse revolutie. Omdat je het leven van de hoofdpersoon, Aria, van kleins af aan tot jonge vrouw meemaakt raak je sterk betrokken bij het verhaal. Ook de andere personages worden mooi uitgelicht en van een ieder kom je te weten waar ze voor staan. Wat hun hebbelijkheden en hun ondeugden zijn. Ook de verwardheid die dit tussen de personages onderling geeft komt goed over. Net als de onrust en de angst die heerst, ook die wordt goed meegegeven. Vele thema's komen aan bod, zoals liefde, godsdienst, identiteit, vriendschap. Het verhaal laat goed zien wat de gevolgen voor de mens kunnen zijn wanneer politieke gebeurtenissen de overhand hebben. Toch had een korte inleiding over de geschiedenis van Iran geen overbodige luxe geweest want niet iedereen is op de hoogte van deze afschuwelijke periode.
Her en der heb je door dat er voor de schrijfster nog meer te halen valt met betrekking tot haar schrijfstijl want ondanks dat deze nu al zeer beeldend, helder en krachtig is weet het boek toch in sommige stukken je concentratie kwijt te raken. Maar al met al kunnen we in de toekomst van Nazanine Hozar alleen nog maar meer mooiere verhalen verwachten.

De denkbeeldige vriend - Stehen Chbosky

''We kunnen onze angst wegslikken óf ons door onze angst laten opslokken.''

Christoher is zeven
Christopher is de nieuweling.

Christopher heeft een denkbeeldige vriend.

Kate Reese, een alleenstaande moeder, is vastbesloten om het leven van haar en haar zoontje te verbeteren. Midden in de nacht ontsnapt ze, samen met Christopher, uit huis. Weg uit een gewelddadige relatie. Samen belanden ze in de hechte gemeenschap van Mill Grove in Pennsylvania, ver weg van de bewoonde wereld.
Eerst lijkt het de ideale plek om eindelijk tot rust te komen en een nieuw bestaan op te bouwen. Maar dan verdwijnt Christopher. Zes afschuwelijke lange dagen kan niemand hem vinden. Plotsklaps komt Christopher tevoorschijn uit het bos aan de rand van het dorp, ongedeerd maar compleet veranderd.
Hij keert terug met een stem in zijn hoofd die alleen hij kan horen, met een missie die alleen hij kan volbrengen: hij moet voor kerst een boomhut in het bos bouwen, anders zullen zijn moeder en alle andere in het dorp nooit meer hetzelfde zijn.

Algauw raken Kate en Christopher verzeild in een gevecht voor hun leven; een strijd tussen goed en kwaad, met hun dorp als strijdtoneel.

Verbijstering is denk ik het goede woord wat past bij het gevoel dat ik over hield na het lezen van dit boek. Nog steeds is er geen vinger op te leggen wat de schrijver met het verhaal precies heeft willen vertellen, omdat er zoveel gebeurd en aangehaald wordt, en misschien is dat juist wel de kracht van het boek.
De aankondiging thriller klopt echter niet, het is meer een combinatie van dark fantasy/horror. Daarbij worden er ook nog heel veel zware thema's zoals misbruik, mishandeling, geweld, moord, zelfmoord, psychiatrie, alcoholisme, liefde en geloof aangehaald.
Het boek begint met een proloog die je meteen nieuwsgierig maakt. Dan volgt er een uitwerking van vele personages die allemaal een belangrijk onderdeel van het verhaal zijn. Dit is zeer uitgebreid gedaan maar daarmee krijg je wel een goede band met de personages, iets wat later in het verhaal ongemakkelijke gevoelens oplevert.
De schrijfstijl is uniek, net als het veranderen van lettertypes bij spannende momenten, je krijgt daardoor een extra dimensie in het verhaal. Een minpuntje is dat de schrijver, waarschijnlijk in zijn enthousiasme om zoveel mogelijk bizarre gebeurtenissen te beschrijven, vergeet dat de hoofdpersoon een zevenjarige is. De gedachten en handelingen zijn zeker vanaf het middengedeelten van het boek meer voor een zestien jarige of ouder.
De twist die elke keer als een verrassing in het verhaal zitten maken je verward maar houden je ook bij de les en dat maakt dat je de 778 bladzijdes toch vrij vlot achter elkaar door kunt lezen. Toch zijn er genoeg passages die geschrapt hadden kunnen worden. er wordt dan teveel herhaalt of een stuk is te ver gezocht.

Het boek krijgt uiteindelijk toch een hoge waardering ondanks dat het heel wat anders blijkt te zijn dat wat de cover beloofd. Want het is zeer knap gedaan dat je lezers zoveel pagina's lang kan vermaken met de meest absurde gebeurtenissen, maar ze tevens heel veel meegeeft over menselijke drama's. Het is een boek wat nog lang door je hoofd zal blijven spoken.

De tweede slaap - Robert Harris

'Hij die zonder zonde is, werpe de eerste steen.''

Een onverwachte ontdekking uit het verleden zal de toekomst voor altijd veranderen.
1468. Een jonge pater, Christopher Fairfax, reist te paard naar een afgelegen dorpje in Exmoor om de begrafenis van zijn voorganger te begeleiden. In de heuvels en bossen rondom het plaatsje liggen oude munten, glasscherven en menselijke botten voor het oprapen, en de oude pastoor blijkt in zijn huis een bijzondere verzameling van deze artefacten te verbergen. Het lijkt er zelfs op dat zijn dood te maken heeft met zijn obsessie voor het verleden.
Christopher Fairfax wordt meegezogen in de geheimen van deze afgezonderde gemeenschap. Alles wat hij denkt te weten over zichzelf, zijn geloof en de geschiedenis van zijn wereld komen onder druk te staan.

Wat een geweldig, bizar verhaal is dit! Een puzzel voor je hersenen.

Een middeleeuws verhaal maakt in het eerste gedeelte van het boek een zeer onverwachte wending. Je neemt als lezer dingen waar die in de betreffende periode onmogelijk zijn. Hierdoor lees je de achterflap van het boek opnieuw om te kijken of je de inhoud van het verhaal wel goed begrepen hebt.

Meer zal/kan ik hier niet over uitweiden want dan is de verrassing weg. Wel kan ik zeggen dat, hoe bizar het verhaal ook is, alle details kloppen. Tevens is het geschreven in de typerende schrijfstijl van Robert Harris; traag, met mooie zinsbouw, interessant maar wat nooit verveeld.
Een complete uitleg over ketterij wordt interessant uitgelegd, maar hij maakt ook bruggetjes naar het heden. Personages worden niet uitgeschreven maar dat is ook niet storend, want het gaat niet om de personen maar om de gebeurtenissen. De grote vraag bij het boek is: 'Wat doe je als de werkelijkheid een slechte klucht blijkt te zijn? Op wie kun je vertrouwen; Jezelf, je medemens, het geloof of de staat?

Robert Harris heeft met 'De Tweede slaap' één van zijn beste boeken ooit geschreven.

Het Boleyn mysterie - Kathleen McGowan

''Le temps viendra - De tijd zal komen''

 Bij de Tower of London wordt het lichaam gevonden van een onthoofde vrouw, verkleed als Anna Boleyn. Tegelijkertijd ontdekt journaliste Maureen Pascal, die onderzoek doet naar Anna Boleyn, tot nu toe onbekende details van haar leven. Er zijn vreemde  parallellen tussen de moord en het onderzoek van Maureen Paschal. Het lijkt erop dat de moordenaar goed op de hoogte is van haar ontdekkingen, maar hoe komt diegene aan deze informatie?
Dan wordt het vermoorde lichaam van een volgende vrouw gevonden...

De schrijfster Kathleen McGowan heeft zich met deze serie in de kijker van vele lezers geschreven. Op een spannende en  interessante manier weet ze een thriller te combineren met een geloofwaardig geschiedenis verhaal. Het is bijna simplistisch te noemen, maar daardoor neem je als lezer wel gemakkelijk alle informatie in je op.
Eerder verscheen er in deze serie 'Het Magdalena mysterie', 'Het Jezus mysterie', en 'Het Medici mysterie, maar de delen zijn ook afzonderlijk van elkaar goed en begrijpend te lezen.
De schrijfster heeft een zeer beeldende schrijfstijl. Personages worden goed voorgesteld en gebeurtenissen hebben een logische volgorde. Het verleden loopt synchroon met het onderzoek in het heden, wat op zich heel goed gedaan is maar soms ook wel wat langdradigheid geeft.
Het is Kathleen McGowan te prijzen dat ze zoveel onderzoek gedaan heeft. Met groot schrijftalent en haar enthousiasme voor geschiedenis, kunst, wijsheden, geloof en spanning weet ze een dijk van een serie te schrijven waarbij je niet weet of het allemaal precies zo gegaan is als beschreven maar dat doet er eigenlijk ook niet toe, je leert en geniet, dat is het belangrijkste.

Op handen gedragen - Thea Zoeteman

''Het werk slokt voor een groot deel haar tijd op. En omdat ze na haar dienst te moe is om iets te ondernemen, blijft er steeds minder tijd over voor andere leuke dingen.''

Sabine kan de werkdruk in het verpleeghuis waar ze werkt niet meer aan. De tijdsdruk is te groot en ze mist daardoor het contact met de patiënten. Ze krijgt gezondheidsklachten en voelt zich zo moe dat ze genoodzaakt is om vrij te nemen. Om tot rust te komen boekt ze samen met haar vriendin Annelot een vakantie naar een bungalowpark. Daar stuit ze op een vacature voor medewerker in de kampwinkel. Sabine solliciteert en is dolgelukkig als ze wordt aangenomen. Met frisse moed begint ze aan haar nieuwe baan, maar als snel ervaart ze dezelfde lichamelijke klachten. Ze krijgt onderzoeken in het ziekenhuis maar de juiste diagnose blijft lang uit. Sabine is zo druk met haar eigen zorgen, dat ze extra aandacht van anderen voor haar niet opmerkt en dus ook de liefde niet.

Met deze tekst op de achterflap had ik me met veel enthousiasme ingeschreven bij de Hebban leesclub. In deze wereld ervaart vrijwel iedereen wel de enorme maatschappelijke druk en de daarbij behorende vermoeidheid en lichamelijke klachten. Ook de wens om het roer volledig om te gooien is bij vele een herkenbare wens.
Helaas strookt de inhoud van het boek niet met de informatie die je krijgt op de achterflap. Het verhaal blijkt een zoektocht naar de juiste diagnose die passen bij een onduidelijk ziektebeeld in dagboekstijl. Zo kom je uit op een verslag met hier en daar een poging om er een roman van te maken. Door de monotone en bijna kinderlijke schrijfstijl, de niet uitgewerkte personages en de chronologische gebeurtenissen ervaar je nergens emoties.
Sabine, de hoofdpersoon, is daarbij ook nog eens een persoon die geen echte mening lijkt te hebben, die gebeurtenissen gelaten over zich heen laat komen om het lot vervolgens uit handen te geven. Dit roept vooral veel irritatie op. Net zoals het feit dat er nergens wordt beschreven hoe de personages bepaalde situaties ervaren of hoe bepaalde situaties zijn ontstaan. Dat het verhaal een religieus tintje heeft is een bijzaak die verder niet storend werkt.
Wanneer de diagnose dan eindelijk gegeven is stopt het verhaal abrupt en ervaar je hetzelfde als daarvoor, weer geen uitdieping van emotie of ervaring. Hoe de hoofdpersoon met de gestelde diagnose verder leeft blijft een vraag.

Dat uit het nawoord blijkt dat de schrijfster zelf een zoektocht naar een diagnose voor haar ziektebeeld heeft ervaren verklaart een hoop, maar dat had ze beter aan het begin van het verhaal kunnen mededelen en zeker op de achterflap moeten melden. Zo had ze de juiste doelgroep voor haar verhaal bereikt en wellicht teleurstelling bij andere lezers voorkomen.

Bij deze wil ik de Hebban leesclub, de deelnemers hieraan en de leidster Janneke Elderbroek bedanken voor de ontstane leesclub discussie.