Een brief uit Florence - Anita Chapman

''Dit was mijn kans om opnieuw te beginnen en de tijd te nemen om alles wat er was gebeurd, te verwerken.''

Italië is wat mij betreft het mooiste land op aarde. Door het eten, de taal, de natuur en het klimaat. Uiteraard ook door de architectuur en de kunst, en vooral door de rijke geschiedenis, die achter elke straathoek lijkt te liggen. Daarom lees ik enorm graag verhalen die zich daar afspelen. Op die manier ontdek ik telkens nieuwe historische details, terwijl ik helemaal wegdroom in een mooi, sfeervol boek. Dit keer laat ik me verassen door het eerste deel van een nieuwe serie: ‘Een brief uit Florence’, van auteur Anita Chapman.

Hier gaat ‘Een brief uit Florence over’
Als Claire, tijdens haar nieuwe baan als medewerker op een groot Engels landgoed, stuit op een oude brief, blijkt dat een oorlogsgeheim over de beeldschone Lady Violet te bevatten. Haar hartstochtelijke affaire met een Italiaanse krijgsgevangene schokte destijds het dorp, en eindigde in een tragedie. Gefascineerd besluit Claire om Violets dochter Tabitha op te sporen. Ze wil haar herenigen met een dierbaar sieraad van haar moeder. Met slechts de naam van een Italiaanse bakkerij – Pasticceria Mancini – als aanknopingspunt, en de hulp van haar buurman Jim, reist Claire af naar Florence. Echter wanneer ze daar aankomt hoort ze dat Tabitha daar al jaren niet meer is geweest. Toch weigert Claire op te geven. Met Jim aan haar zijde weet ze Tabitha uiteindelijk te vinden, al is het niet de gelukkige hereniging waarop Claire had gehoopt. Ze blijft geschokt achter door de onthulling van een verwoestend familiegeheim. Violets verhaal kent een einde – maar zal de waarheid leiden tot vergeving, of brengt ze alleen maar meer pijn?

 Een sfeervolle, meeslepende roman vol liefde, kunst en familiegeheimen
Schrijfster Anita Chapman heeft met ‘Een brief uit Florence’ een warm, romantisch en intrigerend verhaal geschreven. Een e-book dat perfect past binnen de ‘Heartbeat Boeken-serie’ van uitgeverij A.W. Bruna.

Anita Chapman heeft een voorliefde voor kunstgeschiedenis, en het is haar talent om historische lijnen met hedendaagse verhaallijnen te verweven. Vanaf de eerste bladzijde lijkt het wel alsof je als lezer door haar schrijfstijl wordt betoverd. De roman ademt sfeer, emotie en mysterie uit. Het laat je verlangen naar meer. Gelukkig is er al aangekondigd dat er een vervolg komt – iets waar ik zeker al naar uitkijk.

Twee tijdlijnen die prachtig samenkomen
‘Een brief uit Florence’ speelt zich af in twee periodes: het hedendaagse leven van het hoofdpersonage, en het verleden van een mysterieuze vrouw uit Florence. Anita Chapman weet deze beide tijdlijnen met finesse samen te brengen. De brief waar het in het verhaal om draait vormt de rode draad. Stukje bij beetje ontvouwt zich een geheim dat generaties lang verborgen is gebleven. De manier waarop de tijdsprongen elkaar aanvullen is een van de sterkste elementen van het boek. Geen enkel moment voelt verwarrend of geforceerd, de overgangen tussen heden en verleden verlopen namelijk heel soepel.

Sterke karakters die tot leven komen
De personages uit het verhaal van ‘Een brief uit Florence’ zijn zorgvuldig opgebouwd en voelen authentiek aan. De hoofdpersoon is een warme, nieuwsgierige vrouw die worstelt met haar eigen onzekerheden. Ondertussen wordt ze diep geraakt door de geschiedenis die ze ontrafelt. Haar persoonlijke groei vormt een mooie emotionele kern in het verhaal.

De bijfiguren – van charmante Italianen tot zorgvuldig beschreven familieleden – dragen bij aan de levendige sfeer van het boek. Vooral de mysterieuze vrouw uit het verleden is bijzonder intrigerend. Haar worstelingen, verlangens en keuzes geven het verhaal diepgang, en maken de historische verhaallijn geloofwaardig en meeslepend.

Chapmans schrijfstijl: warm, visueel en toegankelijk
Anita Chapman schrijft op een toegankelijke manier, die zich uitstekend leent voor lezers die houden van de combinatie romantiek en lichte spanning. Haar stijl is beeldend zonder overdadig te zijn. Florence wordt met zoveel liefde en detail beschreven dat je de geuren van oude straatjes, het zachte licht over de Arno en het geroezemoes op de pleinen bijna kunt voelen. Hierdoor waan je jezelf, tijdens het lezen, moeiteloos in Italië.

Ook de dialogen voelen natuurlijk aan, en zijn goed gedoseerd. De auteur laat ruimte voor emoties zonder dramatisch te worden. Dit zorgt ervoor dat het verhaal van ‘Een brief uit Florence’ prettig in balans blijft, en geeft ook nog wat ruimte aan de fantasie van de lezer.
De personages voelen stuk voor stuk geloofwaardig aan. Zowel de hoofdpersoon, als de mysterieuze vrouw uit het verleden, groeien gedurende het verhaal uit tot complexe, herkenbare figuren.

Spanningsopbouw: subtiel maar effectief
Hoewel het boek ‘Een brief uit Florence’ absoluut geen thriller is, zit er wel voldoende spanning in de zoektocht om het verhaal extra aantrekkelijk te maken. Anita Chapman bouwt de spanning rustig, maar gestaag op. Elke onthulling voelt betekenisvol, en het einde is voldoende afgerond. Het verhaal wordt voornamelijk gedragen door emotionele spanning en nieuwsgierigheid.

Het verhaal is extra bijzonder door de manier waarop Anita Chapman de sfeer van Florence tot leven weet te brengen. De stad vormt niet zomaar een decor; ze ademt en beweegt met het verhaal mee. De rijke kunsthistorische details en de liefdevolle beschrijvingen van smalle straatjes, statige palazzi en Toscaanse lichtval geven het boek een bijna tastbare warmte.

Soms blijft het verhaal iets te lang hangen bij de innerlijke belevingswereld
Toch kent het boek ‘Een brief uit Florence’ ook wel een klein minpuntje. Het tempo zakt halverwege wat in. Dit is vooral wanneer de schrijfster uitgebreid stilstaat bij de innerlijke belevingswereld van de hoofdpersonages. Voor lezers die houden van een rustig, reflectief ritme zal dit geen probleem zijn, maar wie meer actie verwacht, kan hier even zijn aandacht kwijtraken. Gelukkig herpakt het verhaal zich ook elke keer wel weer snel. Uiteindelijk doet het weinig af aan de algehele leeservaring.

'Een brief uit Florence' is sfeervol en zorgvuldig opgebouwd
Voor lezers die houden van romans met diepgang, historische elementen, kunst en familieperikelen is ‘Een brief uit Florence’ een ideaal boek. Het is een sfeervol, ontroerend en zorgvuldig opgebouwd verhaal, dat je meeneemt naar het hart van Toscane. Met een vervolg in het vooruitzicht smaakt dit eerste deel absoluut naar meer.

Specificaties bij het boek ‘Een brief uit Florence’
Auteur: Anita Chapman | Uitgever: A.W Bruna Heartbeat | Eerste uitgave: 2025| Vertaling: Martijne Vianen-Kleijne | Aantal bladzijden: 292 | ISBN  9789044938722

Met dank aan uitgeverij A.W. Bruna voor het e-book recensie-exemplaar.

Schuilplaats - David Baldacci

''Maar God bepaalde natuurlijk zelf welke mensen hij vervloekte, en volgens Charlie zouden dat zeker geen Britten zijn. Op dit moment leek de situatie zelf hoopvoller dan een jaar geleden...''

Hoe groot en goed ben als je als auteur al sinds 1996 boeken schrijft en mensen nog steeds met spanning op een nieuw verhaal van je zitten te wachten, en dat ook elke keer weer met enorm veel plezier lezen. Ik ben een van die lezers. Vrijwel elk boek heb ik van hem gelezen en bijna allemaal vond ik ze goed. Dit keer wist David Baldacci me weer te verassen met een spannende roman. Heel wat anders dan zijn thrillers die hij normaliter schrijft.

Hier gaat het boek 'Schuilplaats' over
Het is 1944 en Londen siddert onder de aanhoudende bombardementen van nazi-Duitsland. De veertienjarige wees Charlie Matters steelt wat nodig is om te overleven. Zodra hij oud genoeg is, wil hij gaan vechten tegen de Duitsers. De vijftienjarige Molly Wakefield is teruggekeerd naar de hoofdstad, na jaren van relatieve veiligheid op het platteland. Maar in plaats van een feestelijke thuiskomst, wacht haar het bericht dat haar vader en moeder op mysterieuze wijze zijn verdwenen. Bovendien komt ze erachter dat ze in de gaten wordt gehouden door een mysterieus figuur.

In de verwoeste stad raakt Molly bevriend met de veertienjarige wees Charlie Matters en de oude boekhandelaar Ignatius Oliver. Charlie steelt om te overleven en wordt door de politie gezocht. Ignatius rouwt om zijn recent overleden vrouw, en draagt de last met zich mee van een geheim dat zij lange tijd voor hem verborgen hield en dat leidde tot haar dood.

Terwijl de bommen blijven neerkomen op de stad leren Charlie, Molly en Ignatius dat, ondanks de gevaren van de oorlog die om hen heen woedt, hun samenzijn en het vertrouwen in elkaar misschien wel de enige manier is om te overleven.

Mijn mening
Het verhaal van ‘Schuilplaats is geschreven in een, voor mij inmiddels zeer bekende, beeldende en prettig leesbare schrijfstijl. Hij weet scènes zo te beschrijven dat het lijkt alsof je vanaf de zijlijn mee kan kijken. De korte hoofdstukken geven vaart aan het verhaal en de afwisselende perspectieven zorgen dat je een compleet beeld van het geheel krijgt. Wel komt het verhaal wat traag op gang maar eenmaal verder kon ik het niet meer wegleggen.

Dat komt mede omdat David Baldacci de personages zo levensecht weet neer te zetten. Hun emoties kruipen echt onder je huid. En conversaties komen geloofwaardig over. Dat is waarom ik zijn boeken zo graag lees. En nu, in romanvorm, weet hij in het boek ‘Schuilplaats’ dat net zo goed te doen als bij zijn thrillers. Ook is de spanning in het boek goed verdeeld.

Ook voor historische roman liefhebbers is David Baldacci nu een must
Ben je normaal gesproken fan van historische romans, dan zou je deze keer dus een boek van David Baldacci kunnen gaan lezen. Totaal onverwacht maar geheel gelukt in zijn opzet is dit boek. Wat ook heel goed doorsijpelt is de boodschap hoe bijzonder de kracht en liefde van een zelfgekozen familie is.

Titel: Schuilplaatst | Oorspronkelijke titel: Strangers in Time | Auteur: David Baldacci | Uitgeverij: AW. Bruna | Vertaling: Jolanda te Lindert | Eerste uitgave: 2025 | Aantal bladzijden: 478 | ISBN 9789400517936

Met dank aan uitgeverij AW. Bruna voor het recensie-exemplaar. 

Catharina - Frank Krake

 ‘’Eichman vermoorde zes miljoen Joden, maar hij redde mij en mijn zoon’’

Alleen al om deze zin op de omslag op het boek ‘Catharina’ pak je het boek. Want wat zou dan de reden geweest zijn dat zij gespaard bleven?
De ondertitel gaat verder om te vermelden dat het om een waargebeurd oorlogsverhaal gaat. Via de Hebban Leesclub mocht ik dit boek, samen met nog andere lezers vooruitlezen. Door middel van het beantwoorden van de vragen, ‘gesprekken’ met de auteur zelf, de vele foto’s, het lezen van de links in het boek en het bekijken van het tv-programma over Catharina, is dit boek meer voor me gaan leven dan ooit gedacht.

Hier gaat het boek Catharina over
De beeldschone Catharina Brücker is de oudste telg van een succesvolle Joodse kleermakersfamilie uit Rotterdam.
Al op jonge leeftijd leren zij en haar zussen en broer om zelfstandig te zijn, en hun eigen toekomst te bepalen. Dat wordt echter onmogelijk gemaakt als de oorlog uitbreekt. Hun Joodse afkomst zorgt ervoor dat de nazi’s de jacht op de Brückers openen. Die laten zich alleen niet zomaar oppakken, en vechten voor hun leven, waarbij alle middelen zijn geoorloofd.

Als de zwangere Catharina toch wordt gearresteerd en afgevoerd naar Westerbork begint haar strijd om te overleven. Ze vecht voor haar baby. De kleine Clarence wordt geboren in het concentratiekamp, waar zijn vader hem nog één keer mag zien voordat hij op deportatie gaat naar Sobibor.

‘’Doe alles om jezelf én onze zoon te redden’’, schrijft hij in zijn afscheidsbrief.

Daar geeft Catharina gehoor aan. Ze gaat dansen als showgirl, in het beroemde kampcabaret. Iedere dinsdagavond een voorstelling met SS-ers op de voorste rij, terwijl diezelfde ochtend duizenden Joden in de trein naar Auschwitz zijn afgevoerd. Als ze wordt verraden wacht het onvermijdelijke, maar ze wordt onverwachts gered van de gaskamers door een SS-er.

Auteur Frank Krake
Frank Krake is geboren in 1968, te Almelo. Hij studeerde Marketing Strategy aan de Rijksuniversiteit van Groningen. Het leven van Frank Krake is als een achtbaan. Hij was betrokken als ondernemer bij verschillende ondernemingen, eer hij zijn eigen bedrijf in tuinmeubelen startte.  Deze onderneming groeide uit tot een bedrijf met een oppervlakte van de grootte van drie voetvelden. Wanneer deze onderneming failliet gaat start hij een nieuw bedrijf, TitaTuinmeubelen. Met deze succesvolle onderneming werd hij hoofdsponsor van voetbalclub De Graafschap in 2011. Hierna begint Frank Krake met schrijven over het traject wat hij heeft afgelegd om een succesvol ondernemer te worden. Ook geeft hij lezingen en presentaties.
Inmiddels heeft hij voor het boek Catharina al drie boeken geschreven: Hannalore – het meisje uit de sekte, De grootste bankoverval allertijden en De laatste getuige.
Voor al zijn boeken doet Frank Krake lang, goed en gedegen onderzoek. Zo was hij voor het boek ‘Catharina’ al drie jaar lang uitgebreid research aan het doen. Waaronder meerdere interviews met de zoon van Catharina.

Indrukwekkend en diepgaand
"Catharina" van Frank Krake is een indrukwekkend en diepgaand verhaal over overleven, familie en veerkracht tijdens de Holocaust. Hoewel de titel suggereert dat het vooral over Catharina gaat, vertelt het boek eigenlijk het bredere verhaal van haar hele familie. Frank Krake slaagt erin om op een respectvolle en feitelijke manier het dramatische levensverhaal van de familie Brücker te reconstrueren, zonder het te dramatiseren of te romantiseren. Juist die nuchtere schrijfstijl maakt het verhaal zo krachtig.

Geen roman maar leest wel heel prettig weg, anders dan andere biografieën
Voordat ik met lezen begon had ik het idee een geromantiseerd oorlogsverhaal te gaan lezen. Eenmaal het boek in handen zag ik alle foto’s en documentatie en begreep ik al snel dat dit een heel ander soort boek zou worden. Als het maar niet zo een saaie biografie zou worden, hoopte ik. Integendeel, ik werd aangenaam verrast door een veel diepgaander en interessanter verhaal. Mede doordat auteur Frank Krake ook de familie van Catharina uitgebreid aan bod laat komen.

Veel research, interviews, documentatie, foto's en getuigenissen
Het is duidelijk te merken dat Frank Krake ongelooflijk veel research heeft gedaan voor dit boek. Met respect en zonder, dingen te suggereren, schrijft hij het bijzondere verhaal van Catharina op. Hij baseert zich op bewaarde documenten, interviews en getuigenissen.
Op deze manier krijg je een goed inzicht van de manier van leven en de keuzes die ze hebben moeten maken. Er is een bijzondere hoofdrol voor de vader van Catharina – Mozes. Hem kun je wel de steunpilaar van het gehele gezin noemen. En de acties die hij soms onderneemt zouden zo uit een spannend jongensboek kunnen komen. Helaas was alles waar.

Zoveel meer dan slechts een oorlogsverhaal
De schrijfstijl van Frank Krake is toegankelijk en leest op een prettige manier vlot door. Het is uiteraard een zwaar stuk uit de geschiedenis maar toch heb ik het boek met geen enkele tegenzin gelezen. Het is zoveel meer dan slechts een zoveelste oorlogsverhaal. Het boek ‘Catharina’ stijgt boven de andere uit omdat het heel nauwkeurig is. Daardoor raak je meer bij de personages betrokken. Ik werd meerdere keren echt emotioneel geraakt.

Een ode aan Catharina en de gehele familie Brücker
Het boek ‘Catharina’ is niet alleen een levensverhaal van een vrouw die samen met haar zoon de oorlog overleefd. Het is een ode aan de familie Brücker die zich door moed, doorzettingsvermogen en liefde staande wist te houden. Ik weet zeker dat ik het boek nog meerdere malen eens door zal bladeren. Een pareltje onder alle oorlogsboeken.

TIP
Kijk op NPO de televisie serie 'Joodse kleermakerfamilie probeert holocaust te overleven. Deze gaat over Catharina en haar familie (uitzending was op 27 februari)

Informatie over het boek Catharine
Titel: Catharina | Auteur: Frank Krake | Uitgeverij: Achtbaan | Eerste uitgave: 2025 | Aantal bladzijden: 367 |  ISBN 978 908 247 647 7 | Kijk voor meer informatie voor verkoop of informatie van dit boek bij je plaatselijke boekwinkel of klik op Bol.com, Bruna.nl, Hebban of Goodreads

Ik weet me geen raad - Willy Lindwer en Aline Pennewaard

''Ik weet me geen raad en vraag om uw welwillende hulp in mijn nood. Dankbaar wacht ik uw beslissing af...'' 

Brieven schrijven, ik deed het vroeger met liefde. Ik deed het bijvoorbeeld in de zomervakantie, met mijn beste vriendin omdat ik haar gedurende de zomervakantie niet zag. Het was in de begin jaren tachtig ook helemaal in om bij een vriendenkring te horen. Dan schreef elke keer iemand anders een stukje aan in de brief en kwam hij uiteindelijk weer bij je terug. Naast deze vriendenkring schreef ik ook nog met een penvriendin in het buitenland. Iemand die je verder helemaal niet kende, maar waar je de dagelijkse dingen wel aan elkaar vertelde. Weer later schreef ik luchtpost aan mijn vriendje in het leger. Eigenlijk alleen maar leuke post! Daarom kan ik me ook totaal geen voorstelling maken dat je een brief uit pure wanhoop moet schrijven. Een brief die aanvangt met ‘’Ik weet me geen raad’’

Hier gaat het boek ‘’Ik weet me geen raad’’ – wanhoopsbrieven van Joodse Vluchtelingen 1038-1939 – over.
Jaren geleden vond documentairemaker Willy Lindwer bij het oud papier een bundel met tweehonderd brieven, die afkomstig bleken van vervolgde Joden uit Duitsland, Oostenrijk en Tsjechoslowakije. Ze smeekten de Joodse gemeente in Amsterdam massaal om ze een uitweg te bieden, maar die kon niets voor ze betekenen. De landsgrenzen sloten zich eind jaren dertig meer en meer voor de Joden van Europa. De brieven schetsen een hartverscheurend beeld van hun levensbedreigende omstandigheden.

Historica Aline Pennewaard onderzocht wat er met de schrijvers gebeurde nadat zij hun wanhoopsbrief hadden verstuurd. ‘Ik weet me geen raad’ toont een breed scala aan verhalen die op ingrijpende wijze inzichtelijk maken hoe dat in zijn werk ging. Lukte het ze om tijdig uit Europa weg te komen? Of vielen ze ten prooi aan de vernietigingsmachine van de nazi’s?

In deze tijd, waarin vlucht en emigratie opnieuw centrale thema’s zijn in het maatschappelijk debat, maakt dit boek de menselijke kant van de zaak zichtbaar: een kant die helaas maar al te vaak wordt vergeten.

Auteur en regisseur Willy Lindwer
Willy Lindwer is geboren op 18 maart 1946, in Amsterdam. Zijn ouders komen uit Polen en Oekraïne. Anders dan de rest van zijn familie overleefden zijn ouders, en broer, de oorlog. Ze zaten namelijk ondergedoken in de Achterhoek.
Lindwer volgde een HBS-B opleiding aan het Amsterdam Lyceum, en studeerde door aan de Filmacademie. Na zijn studie ging hij aan het werk bij de Wereldomroep, en tevens bij de NOS op de documentaire afdeling. In 1985 richtte hij zijn eigen bedrijf, AVA Production op. Hij woont tegenwoordig in Tel Aviv. Daar richtte hij Terra Film Production op.
Lindwer staat bekend om zijn films, documentaires en boeken over de Holocaust, Israël, het Jodendom en het Midden-Oosten. In 1988 won hij de International Emmy Award voor de film ‘De laatste zeven maanden van Anna Frank’. Vorig jaar kwam hij met een prachtige documentaire/film over de corruptheid bij het Amsterdamse GVB, gedurende de Tweede Wereldoorlog: ‘Verdwenen stad’. Mijn volledige review hiervan is te lezen op de site van www.mamascrapelle.nl

Samenwerking met historica Aline Pennewaard
Nu komt hij, in samenwerking met historica, schrijfster en onderzoekster Aline Pennewaard wederom met een indrukwekkend en schokkend stukje geschiedenis; het boek ‘Ik weet me geen raad’
Historica Aline Pennewaard werkte aan een promotieonderzoek over de deportaties vanaf Nederland naar de concentratiekampen. Eerder werkte ze ook al samen met Willy Lindwer. Het boek ‘Bernie’s oorlog’ en de het boek/film ‘De treinreis’ is van hun beider hand.

Brieven als wanhoopsroep
Het boek ‘Ik weet me geen raad’ bevat maar liefst 35 brieven van lotgevallen die zich tot in hun totale wanhoop tot het comité voor Joodse Vluchtelingen in Amsterdam richten. Met de hoop dat ze (alsnog) worden opgenomen als vluchteling en zo de vreselijke toestanden waar ze in verkeren kunnen ontvluchten. Hoewel het in Nederland nog relatief rustig is qua oorlogsgeweld in de jaren 1938-1939, zijn er andere Europese landen al afschuwelijke wantoestanden gaande.

Elke dag één brief
Het boek is hartverscheurend en ik kon het absoluut niet in een keer uitlezen. Het had zo een impact om te weten dat dit echte brieven zijn van echte mensen in nood. Ik heb met mezelf toen afgesproken elke dag één brief te lezen. Postuum stak ik dan een kaarsje voor die familie of die persoon aan. Vaak wilde ik toch ook wel weten of er nog informatie te vinden was over de betreffende gevallen en raadpleegde ik internet.

De even indrukwekkende televisieserie De Joodse Raad
De brieven waren gericht aan de voorzitter van het comité, de heer David Cohen, die later een van de voorzitters zou worden van de Joodse Raad. Over het wel en wee van die raad is onlangs de prachtige en zeer indrukwekkende gelijknamige serie op televisie geweest.

Veel lukte niet, maar een hoop dingen ook wel
Het is ongelooflijk wat het comité voor Joodse Vluchtelingen heeft proberen te doen. Een baan zoeken voor een zoöloog, die toen al in kamp Buchenwald had gezeten. Helaas mislukte dat en moest hij samen met zijn gezin uiteindelijk naar Auschwitz. Ondanks het verzoek van intellectuelen, verenigd in het Comité van Waakzaamheid, waarbij ze de regering om coulance met betrekking tot de vluchtelingen vroegen, hield die voet bij stuk, en lieten ze niemand meer Nederland binnen.
Echter lukten er veel dingen ook wel: valse papieren, onderduiken, en bijvoorbeeld kindertransporten naar veilige oorden.

Geschiedenis herhaalt zich helaas
Willy Lindwer heeft nog steeds contact met de vrouw die toentertijd secretaresse was van het Vluchtelingencomité, Mirjam Bolle-Levie. Zij is inmiddels 107 jaar oud en woont in Jeruzalem. Gelukkig is zij nog steeds in het bezit van een ‘een messcherp geheugen’, zegt
Lindwer. Ze weet zich nog alles te herinneringen van de hartbrekende brieven.
Elke brief aan het comité voor Joodse Vluchtelingen is een stukje geschiedenis. Een noodkreet uit een ver verleden. Helaas lijkt het verleden ons weer in te halen en zijn er opnieuw duizenden mensen voor oorlog op de vlucht. Dat maakt dit al prachtige boek, nog intenser om te lezen. 

Details over het boek
Titel: Ik weet me geen raad - wanhoopsbrieven van Joodse vluchtelingen 1938-1939 | Auteurs: Willy Lindwer en Aline Pennewaard | Uitgeverij: Balans | Eerste uitgave: 2025 | Aantal bladzijden: 222 | ISBN 978 9463 823 883 

De vrouw zonder naam - Audrey Blake

  'Dit is de les: geef nooit toe, geef nooit toe. Nooit, nooit, nooit''
            (Winston Churchill, 29 oktober 1941)

Dit is het verhaal van 'De vrouw zonder naam'
1942. Hoewel ze de bom die haar huis verwoestte overleefde, is Yvonne het doel van haar bestaan kwijt. Ze is vervreemd van haar man en haar dochter ziet ze nauwelijks. Maar dan krijgt ze de kans van haar leven: ze wordt gerekruteerd als eerste vrouwelijke sabotage-agent van Groot-Brittannië. Al verwacht men in een uitzichtloze oorlog niet veel van deze onopvallende vrouw.
Maar haar vasthoudendheid, haar talent om niet op te vallen en enorme kennis van explosieven onderscheiden Yvonne. Al snel arriveert ze in bezet Frankrijk, klaar om het naziregime in vuur en vlam te zetten. Maar ze realiseert zich ook dat ze zich weleens volledig in haar taak zou kunnen verliezen.

Audrey Blake is het pseudoniem van het schrijversduo Fixsen en Sirios
De auteursnaam ‘Audrey Blake’ is het pseudoniem van het schrijversduo Jaima Fixsen en Regina Sirios. Twee schrijvers die elkaar hebben ontmoet tijdens de finale van een schrijfwedstrijd. Ze bleken beide zeer geïnteresseerd te zijn in geschiedenis, en hebben een voorliefde voor het uitspitten van dossiers. Het klikte zo goed dat ze besloten om samen boeken te gaan schrijven. Eerder verscheen er nvan hun hand een boekenserie, over de vrouwelijke arts Nora Beady..

Wie was Yvonne Rudellat
Yvonne Claire Rudellat is geboren in Maisons-Lafitte – Frankrijk 1897. Na een huwelijk, scheiding en financiële moeilijkheden, raakte ze ook nog eens epressief vanwege de capitulatie van Frankrijk. Ze besloot zich aan te sluiten bij het Franse verzet: de SOE (Special Operations Executive).Daar kreeg ze de codenaam 'Jacqueline'. Ze werd belast met spionage en sabotage en werkte als koerier en organiseerde bevoorradingsdroppings. Voordat ze gevangen werd genomen was ze expert in sabotage operaties.

Mijn mening over dit boek:
Zelden wordt op zo een respectvolle manier een waargebeurd verhaal beschreven. Het auteurs duo zijn heel dicht bij de feiten gebleven en hebben de personages geloofwaardig weten laten overkomen. Wel merkte ik tijdens het lezen enige terughoudendheid in hun schrijfstijl. Later in het nawoord komen ze hier zelf ook nog even op terug. 

'De vrouw zonder naam' begint in aanvang rustig maar wanneer het hoofdpersonage Yvonne eenmaal heeft besloten zich aan te melden voor de opleiding voor spionage en verzet, krijgt het verhaal meer spanning. Het verhaal wordt beklemmender en meeslepender en je kan niets anders doen dan doorlezen. Je wilt namelijk heel graag weten hoe dit verhaal eindigt. Om spoileralert te voorkomen zal ik daar niet verder op ingaan. Wel kan ik zeggen dat ik door het einde compleet verrast was en meer over Yvonne Rudellat ben gaan opzoeken.

Het schrijvers duo Audrey Blake heeft met het boek 'De vrouw zonder naam' een zeer aangrijpend en boeiend verhaal weten te schrijven. Deze historische roman is het waard om te gaan lezen. Het is een ode aan een sterke, dappere en moedige vrouw. Opgetekend door een vlotte, krachtige en geloofwaardige schrijfstijl, dat bovendien een heel goed tijdsbeeld weergeeft.

Een nog uitgebreidere recensie over het boek 'De vrouw zonder naam' is te lezen op www.stoerleesvoer.nl

Titel: De vrouw zonder naam | Auteur: Audrey Blake | Uitgeverij: KokBoekencentrum | Vertaling: Marianne Locht | Aantal bladzijden: 367 | ISBN 978 902 973 7762 3 | ISBN e-book 978 902  973 763 0 | ISBN audio book 978 902  973 764 7

De geruite meisjes - Alexa Hennig von Lange

''Ze was te oud om dit deel van haar verleden nog een keer uit alle macht terug te dringen. Ze was bereid om zich mee te laten voeren, terug naar het punt waar het allemaal begon.''

Voor de 91-jarige Klara, die blind is en haar huis zelf niet meer uit kan, wordt de wereld steeds kleiner. Ze realiseert zich dat de tijd dringt om iets met het verleden te doen dat ze altijd angstvallig voor haar familie verborgen heeft gehouden. Ooit had ze de leiding over het kindertehuis Oranienbaum, dat ze door de economische crisis en de het steeds dwingender beleid van de nazi’s heen moest loodsen. Ooit had ze een dochter, Tolla. Een geadopteerd weesmeisje van wie niemand in haar familie weet had en van wie Klara zelf niet weet of ze de oorlog heeft overleefd, want Tolla was van Joodse afkomst en een van 'De geruite meisjes'.

Auteur Alexa Hennig von Lange
Alexa Hennig von Lange is geboren in Hannover, Duitsland, in 1973. Ze volgde lessen aan het George Bücher- Gymnasium en won al op haar 13^e jaar de NDR Wedstrijd ‘Kinderen schrijven voor kinderen’ met haar korte verhaal ‘Esabeth’.
Na het afronden van haar studie ging ze als assistent editor aan de slag als de premièreproductie ‘Das wahre en Leben’’. Alexa is nog een tijdje model geweest voor het modemerk Benetton en presenteerde in 1995 een tv-programma voor kinderen. In 1997 begon ze met schrijven voor een soapserie en verscheen haar debuutroman ‘Relax’. Ze heeft meerdere boektitels op haar naam staan maar is ook verantwoordelijk geweest voor toneelscripts. Na een jaar pauze, waarin ze koos zich volledig aan de opvoeding van haar vijf dochters te wijden kwam ze toch weer tot nieuwe verhalen, waaronder nu het boek ‘De geruite meisjes’.

Gebaseerd op het waargebeurde verhaal van de oma van de auteur
Het boek ‘De geruite meisjes’ is eigenlijk een prachtig familiedocument. De door haar oma ingesproken cassettebandjes vertellen een verhaal wat anders nooit verteld had geweest. De moeder van Alexa is een grote hulp, steun en toeverlaat geweest bij het uitzoeken van oude brieven, dagboeken en ansichtkaarten. Dit alles samen vormden een mooi tijdsbeeld en gaf inzicht in het karakter van oma. Ze was geen gemakkelijke vrouw. Haar regels waren wet voor het reilen en zeilen van de familie. Pas nu, vele jaren en informatie later, is het voor iedereen duidelijk waar dit gedrag vandaan is gekomen. En dat heeft auteur Alex Hennig von Lange goed over weten te brengen. Het feit dat ook Duitse mensen slachtoffer waren van de oorlog.

Waargebeurde verhalen zijn feiten die niet te beoordelen zijn
Zo een waargebeurd verhaal als 'De geruite meisjes', is altijd moeilijk te beoordelen, vind ik zelf. Je kan het bijvoorbeeld niet hebben over een goed bedacht plot.  Qua opzet kun je er wel een mening over hebben. Alexa Hennig von Lange heeft een eenvoudige schrijfstijl en bouwt het verhaal goed op. De afwisseling tussen heden en verleden is ook goed gedaan. Wel zijn sommige passages net iets te lang. Personages komen goed uit het verhaal maar hadden, wat mij betreft, wat meer uitgediept mogen worden. Zeker omdat je ze zo van dichtbij kent. Aan de andere kant kan ik me ook voorstellen dat je dan misschien juist wat gereserveerder bent.

'Goede' Duitsers waren er ook, en terecht wordt dat uitgelicht
Het is bijzonder dat je een verhaal eens vanuit het perspectief van de Duitse bewoners leest. Dat ook zij slachtoffer van een vreselijk regime zijn geweest. Zo krijg je ook meer begrip voor de beslissingen die het hoofdpersonage Klara neemt. Wel is het jammer dat het verhaal van haar adoptiedochter Tolla niet helemaal volledig uitgewerkt is. Daar zou misschien bewust voor gekozen zijn om privacy redenen. Maar dit is een aanname van mijn kant. Wellicht had de auteur daar in het nawoord van et boek 'De geruite meisjes', nog wel wat over kunnen zeggen, zodat het voor de lezer duidelijk is waarom deze verhaallijn ineens stopt.

Weer een stukje geschiedenis wijzer geworden
Het boek ‘De geruite meisjes’ is ondanks zijn eenvoud een goede aanvulling in het grote assortiment van oorlogsromans. Geen hoogvlieger, maar indien je geïnteresseerd bent in de gehele geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog, dan is het zeker een verhaal waarbij je ook eens de andere kant uitgelicht ziet. Niet wat ik na het lezen van de achterkant er van verwacht had maar wel blij dat ook dit stukje geschiedenis toch weer gedeeld is.

Details over het boek 'De geruite meisjes'
Titel: De geruite meisjes | Auteur: Alexa Hennig von Lange | Uitgeverij: A.W. Bruna | Oorspronkelijke titel: Die Karierten Mädchen | Vertaling: Sylvia Wevers | Eerste druk: 2024 | Aantal Bladzijden: 349 | ISBN 978 94 005 1731 8

Een dapper oorlogsverhaal over vriendschap, moed en een bijzondere band tussen een hond en zijn baasje''.

Wanneer Peggy een zwerfhond van de straat redt, ontstaat er een mooie vriendschap. Niet kan haar en haar hond Beau nog scheiden - totdat de Tweede wereldoorlog uitbreekt. Peggy wordt, samen met haat broertje, voor haar veiligheid naar de kust gebracht. Beau blijft achter in Londen.
Nacht na nacht, terwijl het bommen regent, blijft Beau speuren in het puin van de stad. HIj is op zoek naar overlevenden. Als het noodlot toeslaat en Peggy's leven voorgoed verandert, laat Beau zijn kop niet hangen. Hij heeft een plan. Maar hoe vind hij haar? En welke helden van de straat gaat hem hierbij helpen?

Indrukwekkend, ontroerend en ook best heftig
Laat ik beginnen met te zeggen dat 'Helden van de straat' een indrukwekkend, ontroerend en heldhaftig verhaal is. Maar wat absoluut ook geen blad voor de mond neemt en best heftig kan overkomen voor kinderen. De waarheid over de vreselijke gebeurtenissen die tijdens de Tweede wereldoorlog zijn gebeurd worden niet mooier gemaakt dan dat het was. Ook komt verlies aan bod. Dat is voor de lezers dus wel goed om te weten.

Echter is dit alles verpakt in een hele fijn en goed leesbare schrijfstijl. De hoofdstukken zijn kort en dit verhoogd het leestempo. Direct vanaf het begin voelt het helemaal niet raar aan dat je een verhaal vanuit de beleving van een hond aan het lezen bent. Beau heeft zoveel menselijk trekjes en is zo sympathiek dat je hem meteen in je hart sluit. Maar dat geldt ook voord e nukkige kat Mabel, en de hyperactieve duif Bomber. Auteur Phil Earle laat alle gebeurtenissen door hun ogen zien en dat is heel knap gedaan. Het is zelfs geloofwaardig te noemen.

Jeugdversie van de boek 'In de verte, de zee' en 'Nineteen steps'
Tijdens het lezen van het boek 'Helden van de straat' bekroop me ook een soort gevoel van toeval. Eerder las ik namelijk de boeken 'In de verte, de zee' van Laura Spence-Ash en 'Nineteen Steps' van Milly Bobby Brown. Deze romans gaan over kinderen die gedurende de oorlog naar veiligere oorden in Engeland en zelfs naar de Verenigde Staten werden gebracht.
Het boek 'Helden van de straat' is hier, zeg maar, de jeugdversie van. Heel bijzonder dat al deze boeken mij in zo een korte tijd wisten te vinden.

Helden van de straat lokt een gesprek uit
Het boek 'Helden van de straat' laat op een indrukwekkende, maar vooral liefdevolle manier zien wat oorlog met mensen en dieren doet. Het laat ook zien wat trouw zijn betekend en dat je nooit de hoop moet opgeven. Het blijft van belang dat we dit soort verhalen blijven vertellenen aan onze kinderen laten lezen. Helaas is het heden ten daagse een hele spannende tijd voor kinderen en zitten ze vol met vragen. Het is denk ik daarom ook een heel goed boek om samen, of op scholen, te lezen. Zo leren kinderen hun gevoelens te uiten en te delen. Tevens leren ze meteen een stukje geschiedenis.

Losjes gebaseerd op waargebeurde feiten
Het verhaal van 'Helden van de straat' is fictief maar wel losjes gebaseerd op waargebeurde feiten over de zwerfhond Pip. Hij werd de mascotte van de Londense luchtbrigade en haalde meer dan honderd mensen levens onder het puin vandaan. Ook de bom die op 14 oktober 1940 op een metrostation valt, berust helaas op waarheid. En dan zijn er nog twee verhaallijnen, die hoe raar ze ook lijken, echt gebeurd zijn. Om geen spoilers weg te geven ga ik daar verder niet op in. Ga dit geweldige boek vooral zelf of samen lezen.

Het boek 'Helden van de straat' is geschikt om te lezen voor lezers vanaf 10 jaar.
Een uitgebreide recensie is ook te lezen op www.stoerleesvoer.nl

Specificaties bij het boek 'Helden van de straat'
Titel: Helden van de straat | Oorspronkelijke titel: Until the road ends | Auteur: Phil Earle | Uitgeverij: Kokboekencentrum, jeugd | Vertaling: Ernst bergboer | Eerste uitgave: 2024 | Aantal bladzijden: 224 | ISBN 978 90 26627781 ISBN e-book 978 90 26627798 | ISBN audioboek 978 90 26627804

De kleermaakster van Parijs - Georgia Kaufmann

‘’Maar het kan ook haat zijn. Haat en liefde zijn beide een vorm van hechten.’’

Rosa Kusstatscher heeft een mode-imperium weten op te bouwen dankzij haar onfeilbare gevoel voor stijl. Maar vanavond, terwijl ze zich voorbereidt op de belangrijkste ontmoeting van haar leven, laat haar zelfverzekerdheid haar in de steek. Wat heeft haar hier gebracht?
Terwijl ze twijfelt over de juiste jurk en lippenstift, begint Rosa haar ongelooflijke verhaal te vertellen. Het verhaal van een arm plattelandsmeisje uit de Italiaanse bergen. Van de Nazibezetting en haar vlucht naar veilige oorden. Een verhaal over hoop en verdriet in Zwitserland, glamour en liefde in Parijs. Over ambitie en verlies in Rio de Janeiro, succes en zelfontplooiing in New York.
Een heel leven op de vlucht, realiseert ze zich nu. Maar ze wil niet langer vluchten.

Met zo een kaft kan het bijna niet anders of je valt bij voorbaat al voor dit boek. Echter nadat ik ‘De kleermaakster van Parijs' gelezen heb, verdiend het wellicht een meer volwassener omslag. In ieder geval een gebonden luxe versie. Dit boek is namelijk veel meer dan de doorsnee roman, dit is een historische roman die emotioneert en je aanzet tot nadenken.

In het begin vond ik het wat lastig om in het verhaal te komen en waardoor dat kwam kan ik niet precies uitleggen. Misschien omdat de context nog niet helemaal duidelijk was of de opzet van het verhaal. Maar na ongeveer 70 bladzijden pakte het verhaal me en het liet me niet meer los. Ik had zelfs moeite om, omdat er nu eenmaal ook meer dingen moeten gebeuren dan lezen, het boek aan de kant te doen. Maar eenmaal over de helft heb ik me overgegeven aan het verhaal van Rosa en las ik het in één ruk uit.

De schrijfstijl is simplistisch maar het verhaal allenzins niet. We leren Rosa kennen als ze nog kind is en we sluiten het boek af als ze al ver in de zestig is. Een groot deel van haar leven beleef je als lezer dus intens mee. Al blijft het verhaal qua emotie wel wat aan de oppervlakte. Dat had wat mij betreft wat dieper mogen gaan, dan had ‘De kleermaakster van Parijs’ wellicht direct een literaire roman geweest.
Het zijn twee verhalen die verteld worden maar deze verhalen lopen wel parallel aan elkaar en dat is iets wat je minder vaak ziet in boeken. De schrijfster Georgia Kaufmann heeft dat heel knap gedaan want je waant je of in het verleden dan wel in het heden, zonder dat je tijdens het lezen steeds bewust moet omschakelen.

Wat heel leuk is, maar vooral goed gedaan, zijn de titels van de hoofdstukken. Ze zijn allemaal een bepaald voorwerp, bijvoorbeeld ‘nepwimpers’ of ‘katoen’. Elk hoofdstuk draait dan om dat onderwerp en hebben een grote invloed op haar leven op dat moment.
Het enige wat ik niet heel goed kan plaatsten is de titel ‘De kleermaakster van Parijs’. Het is niet zo dat het er niets mee te maken heeft maar je krijgt er in eerste instantie toch een ander beeld bij. Het verhaal gaat namelijk veel verder dan Parijs en Rosa, het hoofdpersonage, heeft ook veel meer bereikt. En dat is zeker niet allemaal een succesverhaal. Rosa maakt ook persoonlijke keuze met desastreuze gevolgen. Voor haarzelf maar zeker ook voor anderen. Als lezer vond ik het fijn dat deze niet werden weggepoetst zoals vaak in boeken gebeurt maar dat je nu eens las wat de gevolgen voor het hoofdpersonage dan ook daadwerkelijk zijn.

Tot op het einde blijft het de vraag wie toch ‘ma chère’ is en de uitkomst is verbazend. Het boek
‘De kleermaakster van Parijs’ is vooral een ode aan Rosa. De sterke vrouw met een visie, die altijd een keer meer opstaat dan dat ze gevallen is. Maar ook hield ik van alle andere personages. Het verhaal laat zien dat je ondanks verlies en tegenslag door liefde altijd wel weer de kracht kan vinden om door te zetten of opnieuw te beginnen.

Als Georgia Kaufmann dit al weet te schrijven als debuut roman dan ben ik heel benieuwd naar haar volgende boeken.

Titel: De kleermaakster van Parijs | Auteur: Georgia Kaufmann | Uitgeverij: AW Bruna | Genre: roman | Vertaling: Valérie Janssen | Oorspronkelijke titel: The dressmaker of Paris | Aantal bladzijden: 478 | ISBN 978 94 005 1651 9

De vrouwen van het kamp - Heather Morris

                                ‘’In gevangenschap hebben ze alleen elkaar nog’’

Als Singapore in 1942 in handen valt van Japan, smokkelt de Engelse muzikant Norah Chambers haar achtjarige dochter de stad uit en gaat ze aan boord van het koopvaardijschip de Vyner Brooke. Ook Nesta James, een Australische verpleegster, stapt aan boord. Enkele dagen later wordt het schip midden op zee gebombardeerd.

Norah en Nesta weten wonder boven wonder de kust van het door Japan bezette Indonesië te bereiken, om vervolgens terecht te komen in het beruchte interneringskamp Palembang op Sumatra. De vrouwen hebben jarenlang alleen elkaar om zich aan vast te houden, maar blijven manieren vinden om hoop te houden.

De schrijfster Heather Morris werd wereldberoemd door haar vorige boeken: ‘De tatoeëerder van Auschwitz’, ‘Het meisje dat twee kampen overleefde’ en ‘De drie zussen van Auschwitz’.
De boeken hebben allemaal het thema Tweede Wereldoorlog en daarbij valt vooral op dat de auteur zich zeer goed heeft verdiept in de geschiedenis. Ze weet levensverhalen om te zetten tot prettig leesbare romans. Hier bij zijn de hoofdpersonages overal het algemeen vrouwen die vriendschap, hoop, moed en doorzettingsvermogen hoog in het vaandel hebben staan.

Voor het boek ‘De vrouwen van het kamp’ kreeg Heather Morris een tip van haar uitgeefster. In documenten over een kampverpleegster, Nesta James, dook tevens de naam Norah Chambers op. Morris raakte hierin zo verdiept en geïnteresseerd dat ze besloot er een boek over te schrijven. Een boek met overigens een prachtige kaft. De ‘Rising Sun’, die symbool staat voor Japan, straalt sereenheid en kracht uit. Echter wanneer je langer kijkt zie je prikkeldraad, een bommenwerper en een wachttoren. De omslag straalt zowel hoop als wanhoop. Dit vind ik van Nick Stearn en Villa Grafia, de omslagontwerpers, erg goed gedaan.

Auteur Heather Morris heeft een manier van schrijven die erg fijn en beeldend is. Het verhaal roert en komt binnen. Als een verhaal gebaseerd is op waargebeurde feiten en/of personen is het voor een auteur vaak erg lastig om daar een mooi, goed leesbaar verhaal over te schrijven. Zonder hierbij de geloofwaardigheid te verliezen. Morris is heel dicht bij de waarheid gebleven en heeft de personages recht aangedaan, ondanks dat het hier en daar ook wat geromantiseerd lijkt.
De vriendschap tussen beide vrouwen, maar ook onderling met andere vrouwen in het kamp, komt heel sterk naar voren.

Het is indrukwekkend hoe Morris de erbarmelijke omstandigheden weet te vertalen naar een roman. Tevens lijkt het verhaal ‘De vrouwen van het kamp’ wel een soort van eerbetoon aan al deze dappere vrouwen in Palembang.
Het blijft me verbazen dat er elke keer weer een stukje geschiedenis op blijft duiken waar vrijwel nog niets over bekend is, maar waarvan het wel heel belangrijk is dat het verteld wordt.
Het boek heeft wellicht ook een extra impact als je het nawoord leest. Hier lees je verhalen van familieleden van de hoofdpersonen, met foto’s. Ook zijn er een landkaart, leesclubvragen en een lijst met namen van vermisten, vermoorden en overleden vrouwen.
‘De vrouwen van het kamp’ is een zeer aangrijpende roman met een verhaal wat helaas vandaag de dag toch ook weer relevant blijkt.

Titel: Vrouwen van het kamp | Auteur: Heather Morris | Uitgeverij: Harper Collins | Cover: Nick Stearn/Villa Grafia | Aantal bladzijden: 382 | Genre: (oorlogs) roman | Eerste druk: 2024 | Engelse Titel: Sisters under the Rising Sun

Verdwenen Stad - Willy Lindwer & Guus Luijters

 

‘’De verwondering over hoe het kon, en vooral hoe het kon, en vooral hoe het mogelijk werd gemaakt dat Amsterdam in zo’n korte tijd, in ruim een jaar, vrijwel al zijn Joden kwijtraakte, terwijl niemand iets deed, was de vraag die we wilden beantwoorden.’’ Willy Lindwer & Guus Luijters

Het onthutsende en nooit eerder vertelde verhaal over de collaboratie van het Amsterdamse trambedrijf.

Dit is het verhaal van het boek 'Verdwenen Stad'
De Amsterdamse tram deporteerde naar schatting 48.000 van de 77.000 Amsterdamse Joden naar de treinstations op weg naar de vernietigingskampen. Ze zijn vrijwel allemaal vermoord. Dit dramatische verhaal van de tram in dienst van de bezetter wordt voor het eerst verteld door de filmer Willy Lindwer en schrijver Guus Luijters. Ze reisden samen door de stad in de authentieke tram die in de oorlogsjaren Joden afvoerde, onder wie Anna Frank en haar familie, om erachter te komen hoe het kon dat Amsterdam in ruim een jaar tijd zijn Joodse bevolking kwijtraakte.

De auteurs ontdekte 23 niet eerder gepubliceerde facturen die het trambedrijf aan de nazi’s stuurde. Ze laten het hele deportatieproces zien. De laatste generatie overlevenden vertelt over hun deportatie en de rol van de Amsterdams Gemeentetram en het GVB. Verzamelplaatsen en tramhaltes waren de laatste locaties die de Joden van hun stad zagen. Ze werden afgevoerd vanaf deze ‘schuldige plekken’ die niemand meer kent.

Regisseur Willy Lindwer
Willy Lindwer, regisseur van ‘Verdwenen Stad, is geboren op 18 maart 1946 in Amsterdam. Zijn ouders komen uit Oekraïne en Polen. In tegenstelling tot de rest van zijn familie overleefde zijn ouders en broer de oorlog. Die zaten namelijk ondergedoken in de Achterhoek.
Lindwer volgde een opleiding HBS-B aan het Amsterdam Lyceum. Daarna ging hij naar de Filmacademie. Na zijn studie ging hij aan het werk bij de Wereldomroep en bij de documentaire afdeling van de NOS. In 1985 richtte hij zijn eigen bedrijf, AVA Production op. Tegenwoordig woont hij in Tel Aviv, waar hij Terra Film Production oprichtte.
Willy Lindwer staat bekend om zijn films over de Holocaust, Israël, het Jodendom en het Midden-Oosten. In 1988 won hij de International Emmy Award voor de film ‘De laatste zeven maanden van Anna Frank’. Nu komt hij wederom met een stukje geschiedenis over de Jodenvervolging: ‘Verdwenen stad’.

Auteur Guus Luijters
Guus Luijters is geboren in 1943 te Amsterdam. Hij schrijft al jarenlang diversen boeken en verhalen. Ook publiceerde hij in diverse tijdschriften en vaak gebeurde dat ook nog eens onder een pseudoniem. Zo schreef hij samen met Henk Spaan onder de naam van Guus L. Spaan. Maar hij noemde zichzelf ook wel G.W. Dekker, Krijn Schotel, Ria Spluijters, Hidde Olierook, Rob du Mée.
In 2012 publiceerde hij het boek ‘In Memoriam’. Hierin staan de namen van bijna 18.000 kinderen die tijdens de Tweede Wereldoorlog vanuit Nederland werden gedeporteerd: 102 transporten met Joodse, Sinti en Roma kinderen. Luijters haalde deze kinderen met dit werk uit de anonimiteit. Later schreef hij ook nog het boek ‘De Kinderkroniek’. Hierin geeft hij de kinderen zelf het woord.

Na het bekijken van de film 'Verdwenen Stad', tijdens de persvoorstelling op 26 februari, was ik al zwaar onder de indruk van dit verhaal. Ik benaderde uitgeverij Balans en mocht voor hun het gelijknamige boek lezen en recenseren. Na het lezen hiervan ben ik nog meer geraakt door het het verhaal en de misstanden die het Amsterdams Trambedrijf heeft begaan, gedurende de Tweede Wereldoorlog. Het wegvoeren van zoveel duizenden Joden in zo een kort tijdsbestek is namelijk, mede door hun, mogelijk gemaakt en het enge is dat er in de stad geen enkele nagedachtenis van terug te vinden is.

Het boek ‘Verdwenen Stad’ en de gelijknamige film hadden welllicht op geen beter moment dan nu kunnen verschijnen. Met de opening van het Amsterdamse Holocaust Museum is het onderwerp actueler dan ooit. Met het opkomende antisemitisme en de komende dodenherdenking in zicht, houdt menig Amsterdammer zijn hart vast.

Zonder te oordelen brengen ze een verborgen geschiedenis aan het licht
Willy Lindwer en schrijver Guus Luijters hebben de tramreis zelf opnieuw gemaakt en zijn zo langs de adressen en tramhaltes gekomen waar de verschrikkingen zich afspeelden. Alleen dat al geeft meer impact aan het verhaal. Daarnaast brengen ze het verborgen verhaal van de gecollaboreerde trams in ‘Verdwenen Stad’ aan het licht. Dit doen ze zonder dat ze hun persoonlijke mening daarover geven, en ook niet met de bedoeling het GVB aan te klagen.
Het boek geeft een duidelijk en helder overzicht van de gereden ritten en de omstreden facturen. Er zijn interessante interviews met overlevenden en foto’s uit de betreffende periode.
Het is een verhaal geworden waar het GVB tot op de dag van vandaag het zwijgen toe doet. Maar ook zij kunnen nu niet meer over de werkelijkheid zwijgen.

Anne Frank speelt onbedoeld wederom een rol 
Het bizarre aan het hele verhaal, en dat was voor Willy Lindwer en Guus Luijters net zo een verassing, is dat juist de omstreden factuur ook nog eens te maken heeft met Anna Frank en haar familie. Hoe bizar is dat, dat juist die factuur jaren na de oorlog met diversen aanmaningen, nog steeds aan de toenmalige bezetter wordt aangeboden. Maar het boek ‘Verdwenen Stad’ is meer dan de laatste rit van Anna Frank. Het is een confronterend verslag van een bedrijf dat willens en wetens meewerkt aan het afvoeren van Joden. Net als politie en overgelopen burgers.
Door de historische kennis van Guus Luijters komen de ‘Schuldige plekken’ weer tot leven. En dit in combinatie met de kennis die hij heeft over de stad en de geschiedenis in literatuur heeft, wordt het boek een volwaardig naslag werk.

Opdat we niet vergeten maar zeker niet gaan herhalen
Het is tevens een waarschuwing naar de huidige tijd. Niemand mag deze afschuwelijkheden vergeten maar ze mogen zeker niet herhaald worden. Als we kijken wat er bij de opening van het Amsterdams Holocaust Museum gebeurd is moeten we helaas constateren dat we voor een nieuwe golf van antisemitisme, rassenhaat, discriminatie en uitsluiting staan. Het boek ‘Verdwenen Stad’ is een waarschuwing. Opdat we niet weer allemaal gaan toekijken hoe een groep mensen, in welke vorm of met wel geloof dan ook, worden buitengesloten.

Lees het boek en kijk de gelijknamige film
 Zowel het boek als de film ’Verdwenen Stad’ zou een verplichting moeten zijn op alle scholen maar ik raad het zo en zo eenieder aan die interesse heeft in de oorlog, in Amsterdam, in antisemitisme en historie.

Boekinformatie
Titel: Verdwenen Stad | Auteurs: Willy Lindwer & Guus Luijters | Uitgeverij: Balans | Eerste uitgave: 2024 | Aantal bladzijde: 367 | ISBN 978 94 638 2289 3

De geheimen van de Bodhiboom - Nguyén Phan Qué Mai

                             

                         ‘’Dòi là lèn voi xuóng chó…Ah jee. Maar zo is het leven.’’

Het verhaal van ‘De geheimen van de Bodhiboom’
Het is 1969. De twee zussen Trang en Quýnh verlaten hun arme geboortedorp om werk te zoeken in Saigon. Ze komen terecht in een van de vele bars van de stad, waar ze drinken, flirten en socializen met de Amerikaanse soldaten.
Trang wordt hartstochtelijk verliefd op een Amerikaanse helikopterpiloot, maar de oorlog komt steeds dichterbij.

2016. Phong, zoon van een zwarte Amerikaanse soldaat en een onbekende Vietnamese vrouw, besluit zijn ouders te gaan zoeken. Hij hoopt zijn ellendige bestaan in Vietnam achter zich te laten en een nieuw leven in Amerika op te bouwen. De Amerikaanse Dan, een Vietnamveteraan die nog steeds lijdt onder de verschrikkingen van de oorlog, reist met zijn vrouw terug naar Saigon om zijn verleden onder ogen te zien. Wanneer de in oorlogstijd genomen beslissingen hen uiteindelijk bij elkaar brengen raken verleden en heden met elkaar vervlochten.

Auteur Nguyèn Phan Qué Mai  
Schrijfster Nguyèn Phan Qué Mai is geboren in 1973 in Vietnam, tijdens de Vietnamoorlog. Ze groeide op in de nasleep van de oorlog en zag en ervaarde de verwoestingen. Als kind was ze al gek op schrijven en verhalen lezen en schrijven. Op school was haar favoriete vak Literatuur. Ze droomde ervan om schrijfster te worden maar haar ouders vonden dat maar niets. Ze werkte als straatverkoper en rijstboerin, totdat ze een beurs won om in Australië aan de Universiteit te gaan studeren. Het duurde echter toch nog tot haar drieëndertigste voordat ze het echt aandurfde om haar eerst boek te laten publiceren. Tot die tijd werkte ze fulltime en schreef ze in de avonduren en weekenden.
Haar debuut ‘De bergen zingen’ vertelt een verhaal dat is gebaseerd op ware gebeurtenissen. Het werd meteen een internationale bestseller. Ze schrijft zowel in het Vietnamees en Engels. Haar werken zijn inmiddels vertaald in twintig verschillende talen.

Kracht van vergeven
Wie nog een mooi boek zoekt voor de komende donkere en vaak sombere dagen heeft met ‘De geheimen van de Bodhiboom’ een prachtig familie-epos in handen. Een betoverde roman vol met familiegeheimen, verborgen trauma’s, liefde en verdriet. Maar het laat vooral de allesoverheersende kracht van vergeven zien.

Drie verhalen vloeien uiteindelijk in elkaar over
Met haar boek ‘De bergen zingen’ wist auteur Nguyèn Phan Qué Mai al te imponeren. Ook ik was zeer onder de indruk van dit verhaal. Ik keek dan ook erg naar uit naar haar nieuwste boek ‘De geheimen van de Bodhiboom’.
Het boek is te verdelen in drie verschillende verhalen. Het eerste verhaal wordt verteld vanuit het perspectief van de Amerikaanse helikopterpiloot Dan. Tijdens de oorlog had hij een affaire met een Vietnamese vrouw. Dit heeft hij echter nooit aan zijn vrouw verteld. Hoe het zijn minnares vergaan is na zijn terugkomst in Amerika heeft hij nooit geweten. Tot hij terug gaat naar Vietnam.
Het tweede verhaal is dat van de zussen Trang en Quynh. Zij ontvluchten hun arme leventje en gaan naar de grote stad Saigon om daar geld te verdienen. Hiervan willen ze ook een deel naar hun ouders sturen. Maar moeten ze hier echt hun ziel en zaligheid voor verkopen? Dan slaat ook nog eens het noodlot toe bij een van de zussen.
Als laatste volgen we het verhaal van Phong, die als vondeling bij de nonnen neergelegd werd. Als zijn verzorgster overlijdt raakt hij het spoor bijster en komt op straat terecht. Wanneer een familie hem adopteert blijkt daar een adder onder het gras te zitten.

Zoals je bovenstaand al lezen kan, krijg je als lezer heel wat te verstouwen en moet je wel echt je gedachten erbij houden. Soms is het ook lastig om te volgen waar de auteur Nguyèn Phan Qué Mai nu precies heen wil. Maar door de mooie, hier en daar poëtische zinnen is het boek maar moeilijk weg te leggen. Uiteindelijk komen alle verhaallijnen prachtig, in een vloeiende lijn, bij elkaar.

Respect en aandacht dat is wat de hoofdpersonages krijgen
Nguyèn Phan Qué Mai heeft van alle personages echte persoonlijkheden weten te maken. De angst, wanhoop, liefde en het verlangen was tijdens het lezen voelbaar, en sommige stukken in het boek wisten me ook echt emotioneel te raken. Ze heeft alle personages gelijkwaardig beschreven, niemand heeft een voorkeurspositie.
Ondanks het zware onderwerp, waar je eigenlijk veel te weinig over leest of ziet, is he boek ‘De geheimen van de Bodhiboom’ een prachtig ontroerend verhaal geworden. Zonder te overdrijven heeft auteur Nguyèn Phan Qué Mai de verschrikkelijke geschiedenis een geloofwaardig en respectvol gezicht gegeven. Een geschiedenis die tot op het heden nog steeds invloed op families heeft. Maar ook een geschiedenis die in de oorlogen die helaas nu aan de gang zijn weer gelijkwaardige toestanden veroorzaken. Een oorlog tekent mensen voor het leven en suddert nog generaties langdoor. Zelf schrijft ze aan het einde van haar boek dit erover:

''Deze roman is een gebed voor een wereld met meer compassie, meer vrede, meer  vergiffenis en heling. moe er een einde komen aan alle gewapende conflicten.''

Emotioneel geraakt en weer wat geleerd
Net als bij het boek ‘De bergen zingen’ werd ik emotioneel geraakt door het boek ‘De geheimen van de Bodhiboom’. Het is goed om dit soort verhalen te blijven vertellen. Ik mag hopen dat auteur Nguyèn Phan Qué Mai met nog veel meer van dit soort prachtig geschreven romans gaat komen.

Stil zijn als de slangen bijten - Theo Henk Streng

 

‘’Als je ze ziet, weet je wat ze zijn…het was niet eens het machinegeweer om zijn nek. Ook niet het legeruniform. Het was iets in het gehele plaatje. De houding van de man die eigenlijk nog helemaal geen man was…deze knul was gevaarlijk.’’

Het land waar Yaro en Ayana opgroeien wordt geteisterd door burgeroorlogen. Oorlogen die niemand nog snapt. Als er rebellen opduiken, krijgt Yaro de opdracht zijn zus snel van school te halen. Helaas is er geen ontkomen aan. De rebellen plunderen het dorp en nemen de kinderen mee de jungle in. Zij moeten vanaf nu ook gaan vechten.
Yaro heeft geen idee waarvoor hij vecht, maar niet meedoen is geen optie. Samen met Ayana, zijn albinovriend Kobe en andere jongens en meisjes moet hij in de bush zien te overleven. Het gevaar bestaat niet alleen uit wilde dieren, giftige slangen en krankzinnige soldaten. Het gevaar bestaat ook uit hemzelf, want Yaro merkt zelf ook wel dat hij anders wordt.

Het boek ‘Stil zijn als de slangen bijten is geschreven als een jeugdboek, maar ik als volwassenen zat er vanaf de eerste bladzijde meteen in. Het verhaal heeft me niet meer losgelaten en na het lezen nog wel even flink beziggehouden. Zo zie je maar weer dat boeken in principe leeftijdloos zijn. Het gaat om het verhaal wat ze te vertellen hebben en dat raakt je of raakt je niet.

Al eerder las ik een boek van de auteur Theo Streng, namelijk: ‘Dochter van de onderwereld.’ Ook dit is een jeugdboek maar tevens geschikt voor volwassen.
Het is de rake schrijfstijl van de auteur die tot de verbeelding spreekt. Het is bijna filmisch beschreven allemaal. De karakters zijn goed uitgewerkt. Zo maak je de verandering van de hoofdpersoon Yaro goed mee. Zijn angsten, zijn onmacht. Zijn dwaasheid omdat hij meegetrokken wordt in de gekte van het geweld. En daarna de schaamte. Dit alles is zo levendig en met emotie beschreven dan het me wist te raken.

Het verhaal is niet zachtzinnig of fijngevoelig. Theo Streng benoemt nogal wat dingen bij de naam, zoals de verkrachting van een moeder. Heel goed beschreven maar niet voor ieder kind weggelegd. Een waarschuwing daarvoor is denk ik wel op zijn plaats.
Het boek ‘Stil zijn als de slangen bijten zou het denk ik ook heel goed doen op scholen. Om gezamenlijk te lezen en te bespreken en zo de leerlingen wat meer bewust te maken van de vrijheid die we hier hebben ten opzichte van andere plekken in de wereld. Zeker nu met de oorlogen die aan de gang zijn en dus kinderen in oorlogsgebied.

‘’Het was tijd om het verleden te laten rusten en naar voren te kijken. Al zou hij altijd een kind van de oorlog blijven.’’

Auteur Theo Streng heeft een prachtig en tegelijkertijd afschuwelijk verhaal geschreven. Daarnaast is te merken dat hij gedegen onderzoek gedaan heeft naar het ronselen van kindsoldaten.
De volledige opbrengst van het boek gaat naar de stichting War Child. Deze organisatie helpt wereldwijd kinderen in oorlogsgebieden. Met muziek, sport en spel leert War Child de oorlogskinderen omgaan met hun emoties en hun ervaringen. Zodat kinderen zich weer even veilig kunnen voelen en weer even kind mogen zijn.

Via deze weg bedank ik de auteur Theo Streng. Ik mocht zijn e-boek lezen om te recenseren en onderdeel zijn van de blogtour rondom het boek ‘Stil zijn als de slangen bijten’. Overigens heeft dat mijn mening niet beïnvloed.

De vleugels van Jalila - Karin Driegen

''Moederliefde reist ver, over bergen, door dalen, langs ravijnen. Moederliefde geeft nooit op, gaat nooit bij de pakken neerzitten en vecht totdat het doel bereikt is.''

Nadat ik zeer onder de indruk was van het eerste boek van Karin Driegen, ‘Waarom moet ik U tegen jou zeggen’, las ik nu haar tweede roman: ‘De vleugels van Jalila’.

De zeventienjarige Jalila slaat haar vleugels uit op zoek naar vrijheid en een betere wereld. Haar vader is gesneuveld in de oorlog tussen Eritrea en Ethiopië, haar moeder is noodgedwongen gevlucht naar Soedan. Door het uitzichtloze perspectief, besluit Jalila samen met haar buurjongen Idris – op wie ze intussen verliefd is geworden – te vluchten. De middag voor vertrek gebeurt er iets dat grote gevolgen heeft voor hen beiden.
Idris vlucht halsoverkop. Een dag later vertrekt ook Jalila, te voet, de grens over naar Ethiopië. Tijdens haar reis door een wereld vol gevaren houdt ze vast aan haar droom om verpleegster te worden. Ze vindt liefde te midden van geweld, discriminatie, chaos en ziekte en worstelt ze met het gemis van Idris en haar familie. Zal ze haar familie ooit terugzien? Ontwricht de gebeurtenis in Aderho voorgoed de liefde tussen Jalila en Idris?
De vleugels van Jalila is gebaseerd op ware en nog steeds actuele gebeurtenissen.

Auteur Karin Driegen studeerde kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Leiden en werkte in het onderwijs. Nu woont ze, samen met haar Britse echtgenoot in Zuid-Frankrijk, en schrijft ze fulltime.
Haar debuutroman ‘Waarom moet ik U tegen jou zeggen’, vertelt het verhaal van een echtpaar in een Gronings grensdorp tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hoe hun afkomst jaloezie en haat, zelf onderling, verspreidt.
Het verhaal raakte me en dat kwam met name door de manier waarop Karin Driegen emoties weet te beschrijven. Angsten, twijfel, verraad, vertrouwen, geloof en liefde, het komt allemaal voorbij.

Schrijfster Karin heeft een vlotte, duidelijke schrijfstijl waarin ze gruwelijkheden niet uit de weg gaat. Ze maakt de dingen niet mooier dan dat ze zijn maar ze overdrijft ze zeer zeker ook niet.
Het boek ‘De vleugels van Jalila' is een soort van reisverslag. Maar dan wel van een vreselijke reis, want het boek is gebaseerd op ware en nog steeds actuele gebeurtenissen.
Karin Driegen weet vooral de onzekerheid zo goed naar voren te brengen en je voelt het verlies om dat wat was en niet meer komt. Je wordt als lezer echt met je neus op de feiten gedrukt. Ik was me na het lezen van dit boek toch wel weer even heel bewust van de veilige leesstoel waarin ik me mag bevinden.

Met dit soort verhalen kom je tot het besef dat het belangrijk is dat de geschiedenis niet vergeten mag worden en dat het heden net zoveel aandacht vraagt. Vrijheid is niet zo vanzelfsprekend als we maar denken. In een wereld die in vuur en vlam staat, dichterbij dan ooit, is het goed je ook eens te verdiepen in het leed van een ander. Wellicht dat we dan ook eens met andere ogen gaan kijken naar de stroom vluchtelingen, dan we nu geneigd zijn te doen.
Het is bewonderenswaardig en fijn dat schrijvers zoals Karin Driegen dit soort boeken blijven schrijven.
‘De vleugels van Jalila’, is het is het zoveelste verhaal wat gedeeld dient te worden. Ik hoop dat het veel gelezen zal gaan worden, want dat verdiend het boek.

Het goud van Salomon Pinto - Tomas Ross

                  ''Gisteren kwam ik een man tegen die niet wilde sterven.''

In de ijskoude winter van 1942 reist de jonge Amsterdamse advocaat Anton van Buuren door bezet Europa. Na dagen van ontbering bereikt hij het neutrale Zwitserland. Anton is hier met een doel: in een versleten smokkelt hij voor bijna twee miljoen gulden aan effecten mee voor zijn Joodse vriend Salomon Pinto.
Als bijna zestig jaar later Sara, de kleindochter van Pinto, op zoek gaat naar het fortuin van haar grootvader, belandt ze in een schemergebied van goed en kwaad, en is het onduidelijk wie ze nog kan vertrouwen.

Tomas Ross is bij vele van ons al wel bekend. Hij is al meer dan dertig jaar een van de meest toonaangevende thriller auteurs. Zijn boeken zijn een combinatie van feiten en fictie en door zijn manier van schrijven en gedegen onderzoek, heeft Tomas Ross al vele prijzen gewonnen. Meerdere keren ontving hij de boekenprijs de 'Gouden Strop'. Hij schreef ook mee aan bekende Nederlandse films en televisieseries.

Met het boek 'Het goud van Salomon Pinto' is Tomas Ross er wederom in geslaagd een boeiend en schokkend verhaal te schrijven.
Gedetailleerd weet Tomas Ross je door de straten van Amsterdam te leiden, ten tijden van de Tweede Wereldoorlog, maar ook tijdens de vele jaren erna als de kleindochter Sara op zoek gaat naar het verdwenen geld van haar grootvader.

Het hoofdpersonages Sara Pinto vertelt haar verhaal vanuit een ik-perspectief. Andere personages komen om en om per hoofdstuk, overigens in de hij/zij-vorm, ook goed aan het woord en zo krijg je een goed totaalbeeld van de gebeurtenissen.
De karakters in het boek zijn realistisch te noemen. Hun goede en slechte kanten worden goed uitgewerkt waardoor ze voor de lezers herkenbaar zijn.

Het boek is wederom een goede mix van feiten en fictie. Al heeft Tomas Ross in dit boek wel veel mensen, op een zeer kritisch moment, een plotselinge fatale dood toeschreven. Of dat kwam omdat de auteur zelf daarover verder ook geen informatie meer had weet ik niet, maar het begon wel op te vallen en het deed wat afbreuk aan het verhaal.

Het boek heeft een goede opbouw. Al heb ik, en dat geld voor alle boeken van Tomas Ross, wel moeite met het leestempo, het cynisme en de somberheid. Het is langzaam geschreven, ondanks dat er van alles gebeurt. Aan de andere kant krijg je als lezer weer zoveel informatie over een bepaalde zaak, gebeurtenis of onderwerp dat ik de boeken van Tomas Ross ook weer niet wil overslaan. Zeker met het verhaal van 'Het goud van Salomon Pinto' krijg je weer een indrukwekkend kijkje in een afschuwelijk stukje geschiedenis.

'Het goud van Salomon Pinto' is een aanrader voor eenieder die geïnteresseerd is in de vreselijke geschiedenis omtrent het verdwenen geld van de Joodse gemeenschap ten tijde van de Tweede Wereldoorlog.

Anna en Charlotte - Katharina Fuchs

 

‘’Het is een raar gevoel als je je dromen verliest…’’

Duitsland, 1914. Charlotte is de dochter van een machtige landheer in Saksen, en brengt haar jeugd door op een uitgestrekt landgoed. De wereld lijkt aan haar voeten te liggen, zeker als ze haar officiële debuut maakt tijdens het balseizoen. Maar dan breekt de Eerste Wereldoorlog uit, en veranderd alles voorgoed.
Duitsland, 1919. Anna woont in het prachtige Spreewald, waar ze probeert te ontsnappen aan de armoede van haar familie. Op een ijskoude dag stapt ze alleen op de trein naar Berlijn, om daar haar geluk te beproeven. In haar nieuwe wijk Wedding heerst ook nog steeds armoede en honger, maar ook de energie en levenslust die Anna zoekt. En bovendien zoeken ze in het nieuwe Kaufhaus des Westens verkoopsters.

Het contrast tussen de levens van de twee vrouwen is hartverscheurend. Maar als de twee vrouwen elkaar uiteindelijk ontmoeten blijken ze meer gemeen te hebben dan ze ooit hadden kunnen vermoeden.
Het boek ‘Anna en Charlotte’ is gebaseerd op een waargebeurde geschiedenis en is een verhaal over de levens van twee totaal verschillende, maar even sterke vrouwen.

‘’Het lot brengt hen bij elkaar, de pijn uit het verleden onafscheidelijk.’’

Katharina Fuchs is in 1963 geboren in Wiesbaden en groeide op in het Franse gedeelte van Zwitserland. Ze heeft het Gymnasium doorlopen en begon al op zeer jonge leeftijd met het lezen van alle soorten boeken. Uiteindelijk is ze zelf begonnen met het schrijven van verhalen. Haar vader raadde haar aan om journalist te worden omdat ze zo dol was op verhalen en schrijven maar zelf koos ze voor de studie rechten in Frankfurt en Parijs. Ze studeerde af en ging aan het werk als advocate in Arbeidsrecht. Na de geboorte van haar drie kinderen begon ze met het schrijven van romans. Het schrijven van historische verhalen werd haar passie. Luisterend naar de verhalen van haar oma Anna en door het lezen van het dagboek van haar oma Charlotte kwam Katharina Fuchs tot het idee voor het schrijven van het boek ‘Anna en Charlotte’. Dit boek werd direct een bestseller in Duitsland en heeft maandenlang in de bestseller lijsten gestaan. Inmiddels is Katharina geen advocate meer maar heeft ze zich volledig op het schrijven van boeken gericht.

Dankzij een uitnodiging voor de Hebban Leesclub kwam ik in de gelegenheid het boek ‘Anna en Charlotte’ te lezen en hier samen met andere onze bevindingen over te delen.
Daarnaast hebben boeken over de levens van personages tijdens de Eerste of Tweede wereldoorlog altijd mijn voorkeur, zeker als er wordt aangekondigd dat het verhaal gebaseerd is op een waargebeurd verhaal. Dus leek mij dit een leuke uitdaging om het boek op deze manier te gaan lezen.

Het boek ‘Anna en Charlotte’ begint met een voorwoord over de geschiedenis van de twee oma’s van de schrijfster Katharina Fuchs en wekte meteen mijn interesse en nodigde uit om meteen door te lezen.
Het boek is verdeeld in twee delen. Deel 1 gaat over de kinderjaren van Anna en Charlotte vertelt over hun gezinssituatie en de groei naar volwassen worden. Tevens weet de schrijfster Katharina Fuchs goed weer te geven hoe langzaam de oorlog iedereens gezin en leven binnensluipt.
Het tweede deel vertelt over de Tweede Wereldoorlog en de volwassen levens van Anna en Charlotte. Met name hier komt duidelijk naar voren hoeveel impact de macht van Hitler heeft, niet alleen in zijn strijd tegen de Joodse bevolking maar ook de gevolgen die de oorlog heeft voor de ‘gewone’ Duitse gezinnen.

Elk hoofdstuk wordt verteld vanuit een ander personage, de ene keer Anna dan weer Charlotte. Zo krijg je als lezer een beter beeld van de hoofpersonen. De schrijfstijl van Katharina Fuchs is echter wat simpel. Ze beschrijft gebeurtenissen wat oppervlakkig en door de korte zinnen dring je als lezer niet echt door tot de echte gevoelens van de hoofdpersonen. Dat komt ook omdat er vrijwel geen persoonlijke, mooie zinnen in het boek zitten. Behalve de laatste zin van het boek, tijdens een gesprek tussen de twee vriendinnen, die kwam wel even binnen:

‘’Soms heb ik het gevoel een handvol levens te hebben verspild…We hebben niets verspild. We hebben immers zoveel meer dan slechts twee handenvol levens.’’

Voor zowel Anna als Charlotte is dezelfde taal en denkwijze gebruikt. Hierdoor merk je weinig verschil in hun afkomst terwijl die er natuurlijk wel degelijk is. Ook is het jammer dat de twee hoofdpersonages elkaar pas zo laat in het boek tegenkomen. Pas dan kom je erachter wat de twee verbindt maar eigenlijk is het verhaal dan ook alweer voorbij.

Mijn verwachting van het boek was door de synopsis en de tekst op de omslag, ‘’Het lot brengt hen bij elkaar, de pijn uit het verleden maakt hun onafscheidelijk’’, heel anders. Ik had gedacht een persoonlijke geschiedenis van twee vrouwen te lezen die elkaar in zeer moeilijke omstandigheden leren kennen. Juist omdat er ook zo verwezen wordt naar de levens van de oma’s van Katharina Fuchs, hun verhalen en het dagboek. Het is dat ik daar tijdens de discussie met de Hebban leesclub nog eens op gewezen werd want in mijn belevening had ik gewoon een aangename en best interessante historische roman gelezen. Met helaas niet teveel diepgang en waarbij ik de emotie zeker miste.
Ik kon het verschil tussen fictie en feiten nergens terugvinden dus bleef het het hele verhaal gissen naar wat wel of niet echt gebeurd was. Wellicht had een nawoord of epiloog nog een goede extra toevoeging geweest.
Desalniettemin heb ik het boek wel met plezier en in één ruk uitgelezen. 

Yeva's dagboek, het verhaal van een kind op de vlucht voor de oorlog in Oekraïne - Yeva Skaljetska

                                       ''Je weet niet wat oorlog is...''

Dit is het aangrijpende dagboek van de twaalfjarige Yeva, die uit Oekraïne moet vluchten als Rusland haar land binnenvalt. Als ze op een vroege ochtend in maart wakker wordt van het geluid van geweerschoten weet ze dat haar huis in Charkiv niet meer veilig is. In de vochtige, kleine kelder waar ze met oma moet schuilen, besluit ze haar verhaal op te schrijven.

''Je weet niet wat oorlog is...maar na het lezen begrijpen we wel veel beter hoe het is voor jonge en oude mensen, voor families en gemeenschappen die een oorlog hebben meegemaakt en er nog middenin zitten...Als we het samen hebben gelezen, zullen we het niet vergeten.''

Deze zinnen zijn uit het voorwoord van Yeva's dagboek, geschreven door Michael Morpugo, en ze zijn absoluut waar. Want we zullen nooit weten wat het is om angst te hebben voor inslagen, we zullen nooit weten wat het is om plots huis en haard te moeten verlaten en we zullen ons nooit hoeven af te vragen of we nog wel terug kunnen naar ons land en onze dierbaren terug zullen zien. Gelukkig maar.

Yeva's Dagboek geeft een indrukwekkend verslag vanaf de allereerste raketinslag op 24 februari 2022. Yeva, een meisje dat tien dagen eerder op 14 februari haar twaalfde verjaardag nog in vrijheid en onschuld vierde. Ondanks alle voortekenen had niemand gedacht dat de oorlog werkelijkheid zou worden. 
Het dagboek leest gemakkelijk en heeft een goede opmaak. Het sfeerbeeld wordt versterkt door weergave van Whatsapp gesprekken tussen Yeva en haar vrienden. De angst en bezorgdheid zijn in die gesprekken goed voelbaar. Ook geeft het aan dat door de social media mensen, ondanks onderduiken en/of vluchten, met elkaar verbonden blijven.
Elke dag in het dagboek wordt vooraf gegaan met de krantenkoppen van die dag. Dat geeft een hele goede impressie van wat er gaande is. Ook de foto's in het dagboek versterken de impact van het verhaal.

Yeva heeft het geluk dat ze relatief snel en veilig met haar oma van Oekraïne naar Dublin kan vluchten. Ze neemt haar dagboek mee en dat wordt onbewust een heel belangrijk verslag. Of Yeva altijd al op de wat volwassen manier geschreven heeft is moeilijk te oordelen als lezer. Voor haar leeftijd komt ze, wat mij betreft, te volwassen over. Dat levert soms wat verbazing, dan wel irritatie, op omdat je de zinsopbouw of het woordgebruik niet bij zo een jong meisje verwacht. Toegegeven op de foto's oogt Yeva ook al wat ouder.

Yeva's Dagboek wordt enigszins vergeleken met 'Het Dagboek van Anna Frank', daar kan ik me niet in vinden. Yeva kan snel vluchten naar een ander land. Anna Frank heeft een hele andere oorlogsbeleving meegemaakt. Meer zoals de achtergebleven vrienden van Yeva. Ondergedoken in oorlogsgebied, verstopt voor de vijand en aanvallen vanuit de lucht, met de angst of ze de volgende dag wel zullen halen.
Een meerwaarde aan het dagboek is dat je aan het einde een overzicht krijgt van hoe het met de vrienden van Yeva verder vergaan is. Ook diep respect voor de oma van Yeva, die de gehele zorg voor haar op zich neemt.

Ik zou het boek zeker aanraden om op scholen te gaan lezen. Maar eigenlijk is het goed voor iedereen om te lezen. Ondanks dat de oorlog namelijk relatief dichtbij is ervaren de meeste mensen het nog steeds iets als 'een ver van mijn bed show'. Alleen klagen ze wel over de stijgende kosten in winkels en de energieprijzen. Natuurlijk ook heel erg maar niet te vergelijken. We leven hier nog wel steeds in vrijheid. Het belangrijkste goed dat we hebben.

Zoals Yeva zelf zegt: ''De blauwe lucht, de felle zon, frisse lucht - het lijkt allemaal zo mooi. Ik weet nu dat we ervan moeten genieten.''